Nếu dạo quanh một vòng các nền tảng mạng xã hội hay TikTok dạo gần đây, không khó để bạn bắt gặp những phiên livestream tấp nập người xem với những tiếng hô "chốt đơn" liên tục dành cho một loại cây có cái tên khá thơ: Cây muội hồng. Dân sành điệu kháo nhau rằng, phòng khách hay bàn trà mà thiếu đi một vóc dáng gai góc, mộc mạc nhưng điểm xuyết sắc hồng tự nhiên của loài cây này thì coi như mất đi một nửa cái thú thưởng trà. 

Người ta say mê vẻ đẹp của nó, sẵn sàng móc hầu bao tiền triệu đến hàng chục triệu, trăm triệu đồng để rước về. Nhưng mấy ai biết được, để có được một chậu cây nhỏ nhắn đặt vừa vặn trên chiếc đôn gỗ nhà bạn, những vách núi đá tự nhiên ngoài kia đang bị băm vằm tàn nhẫn, kéo theo đó là những hệ lụy nhức nhối về vi phạm pháp luật mà chính các cơ quan chức năng đang phải ráo riết vào cuộc để ngăn chặn.

Cây muội hồng có gì đặc biệt mà người ta săn lùng đến thế?

Nói một cách công bằng, không phải tự nhiên mà cây muội hồng lại tạo ra một cơn sốt lớn đến vậy trong giới yêu cây kiểng, đặc biệt là những người mê phong cách thiền (Zen) hay lối sống mộc mạc, gần gũi với thiên nhiên. Điểm ăn tiền nhất của loài cây này nằm ở chính cái dáng vẻ khắc khổ, phong trần của nó. 

Khác với những loại cây cảnh được ươm trồng mướt mát trong nhà kính, cây muội hồng sinh trưởng trên những vách núi đá vôi cằn cỗi. Chính cái môi trường khắc nghiệt ấy đã nhào nặn nên một hình hài xù xì, thân cành ngoằn ngoèo, mang đậm dấu ấn của sương gió thời gian. 

Đặc biệt, đúng như cái tên gọi của mình, loài cây này thường có lớp vỏ ngoài hoặc những chiếc lá non mang một sắc hồng phơn phớt, tựa như những vệt muội than màu hồng vương vấn trên nền gỗ lũa đen xám. Sự tương phản giữa sự gai góc, già nua của thân cành và sắc hồng mong manh, có phần hoang dại ấy tạo nên một sức hút thị giác cực mạnh.

Khi được bứng về, cắt tỉa sơ qua và đặt vào những chiếc chậu gốm mộc, gốm tử sa, cây muội hồng bỗng biến thành một tác phẩm nghệ thuật bonsai không đụng hàng. Đặt cạnh ấm trà bốc khói nghi ngút, ánh sáng vàng ấm áp hắt xuống, chậu cây mang cả một hơi thở của đại ngàn hoang sơ vào tận phòng khách của giới thị thành. 

Những lời có cánh trên các phiên livestream như "hàng rừng nguyên bản", "chơi cây này mới là đẳng cấp", "thu hút vượng khí"... càng đánh trúng vào tâm lý muốn sở hữu của độc lạ của nhiều người, biến thú chơi này từ một ngách nhỏ trở thành trào lưu rầm rộ.

Chút "nhã" trên bàn trà đánh đổi bằng sự tàn phá tự nhiên

Thế nhưng, đằng sau những lời chốt đơn rộn rã và những bức ảnh sống ảo đẹp không tì vết trên mạng xã hội là một câu chuyện hoàn toàn khác. Việc buôn bán, săn lùng cây muội hồng không đơn thuần là một hoạt động thương mại bình thường mà thực chất đang tiếp tay cho việc khai thác trái phép tài nguyên từ các núi đá tự nhiên. Bởi lẽ, để đáp ứng được nhu cầu "chơi hàng rừng" của khách, những người thợ săn cây đã không ngần ngại leo trèo lên những vách đá cheo leo, dùng xà beng, máy khoan, cuốc chim để đục đẽo, cạy phá, bứt gốc những cái cây đã bám trụ hàng chục, hàng trăm năm trên vách đá.

 

Mỗi một chậu cây muội hồng mang vẻ "tự nhiên" trên bàn trà của bạn, thực chất là một mảng xanh bị cưỡng đoạt khỏi hệ sinh thái núi đá vôi. Quá trình khai thác thô bạo này không chỉ tiêu diệt chính loài cây muội hồng trong tự nhiên mà còn làm phá vỡ kết cấu địa chất, làm suy thoái cảnh quan và đe dọa sự sinh tồn của nhiều loài sinh vật khác sống cộng sinh trên các rặng núi đá. 

Đáng buồn hơn, vì lợi nhuận trước mắt, nhiều đầu nậu đã thu gom hàng loạt, bất chấp cây sống hay chết, tạo ra một đường dây khai thác, vận chuyển và mua bán trái phép hoạt động ngày đêm. Người chơi cây với tâm thế tìm kiếm sự bình yên, thư thái, nhưng vô tình lại trở thành vòng xích cuối cùng nuôi dưỡng cho một hành vi tàn phá thiên nhiên tàn nhẫn.

Tiếng còi báo động từ cơ quan chức năng: Đừng để mất tiền rồi vướng vòng lao lý

Theo thông tin được báo Dân Trí và Tuổi Trẻ phản ánh gần đây, vùng núi đá tại Thanh Hóa đang là một trong những điểm nóng của tình trạng "chảy máu" cây muội hồng. Mới đây nhất, vào ngày 2/4, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thanh Hóa đã phải chính thức ban hành văn bản khẩn, yêu cầu tăng cường triển khai công tác bảo vệ rừng, kiên quyết ngăn chặn và xử lý nghiêm tình trạng khai thác, vận chuyển, buôn bán cây muội hồng trái pháp luật.

 

Những con số thống kê đưa ra khiến nhiều người không khỏi giật mình và xót xa. Chỉ tính từ cuối tháng 12 năm 2025 cho đến nay, lực lượng kiểm lâm tỉnh Thanh Hóa đã liên tục tuần tra, mật phục và xử lý tới hơn 30 vụ vi phạm liên quan đến chuỗi hành vi từ khai thác, vận chuyển, mua bán cho đến tàng trữ trái phép cây muội hồng. Hàng trăm gốc cây hoang dại bị bứt khỏi vách đá, cụ thể là hơn 280 cây đã bị cơ quan chức năng thu giữ, cùng với đó là số tiền xử phạt vi phạm hành chính lên tới gần 150 triệu đồng. Những con số này không chỉ là bằng chứng cho sức nóng của "thế giới ngầm" buôn bán cây cảnh rừng, mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh đanh thép gửi đến cả những người bán lẫn người mua.

Thú chơi cây cảnh từ ngàn xưa đến nay vốn dĩ là để dưỡng tâm, để rèn luyện tính kiên nhẫn và tìm thấy sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên. Một cái cây chỉ thực sự đẹp khi nó được gieo trồng, chăm sóc và phát triển một cách hợp pháp, thuận tự nhiên. Việc bỏ tiền ra mua những gốc cây muội hồng bị khai thác lậu không chỉ là hành vi tiếp tay cho sự tàn phá môi trường, vi phạm pháp luật lâm nghiệp mà còn đi ngược lại hoàn toàn với triết lý nhân sinh của việc chơi cây. 

Đã đến lúc những người tiêu dùng cần tỉnh táo hơn trước những lời chào mời mỹ miều trên mạng ảo. Hãy chọn cho mình những chậu cây được nhân giống, ươm trồng tại các nhà vườn có nguồn gốc rõ ràng. Đừng để chút sở thích "chơi ngông" nhất thời biến mình thành kẻ gián tiếp tàn phá thiên nhiên, làm mất đi mầm sống của những vách núi đá hoang sơ đang cần được nâng niu và bảo vệ.