Đất đai duyên hải miền Trung vốn nghèo dinh dưỡng lại thường xuyên đối mặt với khí hậu khắc nghiệt và hệ quả của thói quen lạm dụng phân bón hóa học. Sự suy kiệt của hệ sinh thái đất đe dọa trực tiếp đến sinh kế của người dân, đồng thời tạo ra gánh nặng ô nhiễm môi trường. Nhận thấy vòng luẩn quẩn này, GS.TS Hoàng Thị Thái Hòa quyết định đi tìm hướng giải quyết bằng cách tập trung cải tạo tài nguyên đất từ những vật liệu bị vứt bỏ.

GS.TS Hoàng Thị Thái Hòa (áo dài xanh) tại buổi lễ vinh danh Giải thưởng Kovalevskaia dành cho các nhà khoa học nữ xuất sắc. Ảnh: Đại học Huế

Thay vì hướng đến các loại phân bón công nghiệp đắt đỏ, bà dồn sự chú ý vào nguồn chất thải chăn nuôi và thực vật thủy sinh sẵn có tại địa phương. Kết quả của quá trình miệt mài thử nghiệm là sự ra đời của các quy trình sản xuất phân hữu cơ và phân bón lá sinh học an toàn. Phương pháp ứng dụng công nghệ vi sinh vào hầm biogas không chỉ triệt tiêu mầm bệnh gây hại mà còn chuyển hóa thành công chất thải thành nguồn mùn hữu cơ dồi dào, giúp phục hồi kết cấu đất với chi phí cực kỳ thấp.

GS.TS Hoàng Thị Thái Hòa, Trưởng khoa Nông học, trường Đại học Nông Lâm, Đại học Huế. (Ảnh: Moet/Dân Trí)

Không để các kết quả nghiên cứu nằm lại trên mặt giấy, nữ trưởng khoa Nông học trực tiếp mang quy trình của mình về các vùng nông thôn. Bà tổ chức nhiều đợt tập huấn kỹ thuật tại hiện trường, ưu tiên hướng dẫn cho phụ nữ người dân tộc thiểu số cách ủ phân và quản lý độ phì nhiêu của đất. Từ chỗ chỉ quen với lối canh tác phụ thuộc vật tư hóa học, nhiều hộ gia đình đã tự làm chủ được công nghệ ủ phân sinh học, thiết lập mô hình nông nghiệp khép kín và tự chủ nguồn dinh dưỡng cho cây trồng.

Gần ba mươi năm gắn bó với ngành nông học, sự tận tâm của GS.TS Hoàng Thị Thái Hòa đã được cộng đồng khoa học ghi nhận thông qua Giải thưởng Kovalevskaia danh giá. Thành tựu này góp phần củng cố vị thế của phụ nữ trong nghiên cứu khoa học tại Việt Nam. Giống như nỗ lực thầm lặng của những nhà khoa học nữ tiêu biểu trên nhiều lĩnh vực, bà đang chứng minh rằng những thay đổi bền vững nhất thường bắt rễ từ việc bảo vệ và thấu hiểu một nắm đất nhọc nhằn.

Không chỉ đam mê nghiên cứu, GS.TS Hoàng Thị Thái Hòa còn tận tâm truyền lửa cho nhiều thế hệ sinh viên, hướng dẫn họ đưa khoa học ứng dụng vào thực tiễn. (Ảnh: NVCC)

 2 giải pháp hữu ích độc quyền bảo vệ đất

Trải qua quá trình khảo sát và thử nghiệm tại khu vực miền Trung, GS.TS Hoàng Thị Thái Hòa đã đăng ký thành công 2 bằng độc quyền giải pháp hữu ích có giá trị ứng dụng cao.

 - Thứ nhất là quy trình sản xuất phân hữu cơ từ chất thải chăn nuôi sau ủ biogas, giúp tối ưu hóa chu trình tái chế phụ phẩm nông nghiệp, triệt tiêu mầm bệnh và cung cấp mùn cho đất.

 - Thứ hai là quy trình sản xuất phân bón lá sinh học từ thực vật thủy sinh. Giải pháp này tận dụng được nguồn sinh khối tự nhiên, biến các loài thủy sinh gây bồi lấp dòng chảy thành dưỡng chất kích thích sinh trưởng cây trồng một cách an toàn.

 Nguồn: CSDL Khoa học, Đại học Huế

 Link nguồn: https://csdlkhoahoc.hueuni.edu.vn/index.php/scientist/detail/id/853