Theo bác sĩ Hu Aihua từ Trung tâm Y tế thị trấn Zhanglu Hui (Sơn Đông, Trung Quốc), hệ thống mạch máu não đóng vai trò cốt lõi trong việc cung cấp liên tục oxy và chất dinh dưỡng, đảm bảo hàng tỷ tế bào thần kinh hoạt động bình thường. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây, dù chỉ trong vài giây, cũng có thể để lại những tổn thương não vĩnh viễn, thậm chí dẫn đến đột quỵ.

Tuy nhiên, vị chuyên gia này cũng cảnh báo rằng mạch máu não thực tế lại rất mỏng manh và dễ bị tổn hại bởi những "sát thủ thầm lặng" xuất phát từ lối sống thiếu khoa học. Trong đó, có 5 thói quen xấu đang ăn mòn mạch máu từng ngày nhưng rất nhiều người viêt vẫn vô tư làm  dưới đây:

1. Dung nạp quá nhiều đường và chất béo xấu

Ảnh minh họa

Thực phẩm chứa nhiều đường tinh luyện và chất béo bão hòa là nguyên nhân hàng đầu gây viêm đặc hiệu vùng nội mạc. Khi bạn ăn quá nhiều đường, lượng glucose trong máu tăng vọt sẽ kích hoạt phản ứng viêm hệ thống, làm tổn thương trực tiếp đến lớp màng lót bên trong thành mạch.

Đồng thời, chất béo xấu từ đồ chiên rán, mỡ động vật làm tăng lượng cholesterol LDL (cholesterol xấu) trong máu. Lượng mỡ dư thừa này sẽ bám vào các vùng thành mạch bị viêm, hình thành nên các mảng xơ vữa cứng. Theo thời gian, lòng mạch máu bị thu hẹp đáng kể, dòng máu lên não bị cản trở và làm tăng áp lực bơm máu, rất dễ gây ra tắc nghẽn hoặc đột quỵ do thiếu máu cục bộ.

2. Hút thuốc lá chủ động và ngửi khói thuốc thụ động

Nhiều người lầm tưởng hút thuốc chỉ tàn phá lá phổi, nhưng các độc chất trong khói thuốc lại là khắc tinh lớn nhất của hệ tuần hoàn não. Khi hít vào, chất nicotine và khí CO (Carbon Monoxide) lập tức đi vào máu, làm giảm mạnh khả năng vận chuyển oxy của hồng cầu đến các tế bào não.

Nghiêm trọng hơn, độc tố trong thuốc lá phá hủy cấu trúc dẻo dai của nội mạc mạch máu, kích thích các tiểu cầu kết dính lại với nhau tạo thành cục máu đông. Quá trình này đẩy nhanh tiến trình xơ vữa động mạch và gây ra những cơn tăng huyết áp ác tính. Mỗi hơi thuốc không chỉ làm tổn thương mạch máu mà còn là ngòi nổ kích hoạt các cơn tai biến mạch máu não bất cứ lúc nào.

3. Lười vận động và ngồi một chỗ quá lâu

Thói quen ngồi liên tục nhiều giờ trước màn hình máy tính và lười tập thể dục đang âm thầm làm suy giảm chức năng tuần hoàn một cách nghiêm trọng. Khi cơ thể ít vận động, tốc độ dòng chảy của máu lưu thông trong hệ thống mạch chi và mạch não sẽ bị chậm lại đáng kể.

Ảnh minh họa

Dòng máu chảy chậm khiến máu có xu hướng đặc hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần trong máu kết tủa và hình thành mảng bám vào thành mạch. Các chuyên gia khuyến cáo, chỉ cần đứng lên đi lại nhẹ nhàng sau mỗi 30 phút ngồi làm việc đã có thể cải thiện rõ rệt tuần hoàn máu. Việc duy trì các bài tập thể dục như đi bộ nhanh hay yoga đều đặn là liều thuốc tự nhiên giúp mạch máu giữ được độ đàn hồi lý tưởng.

4. Lạm dụng rượu bia và các thức uống có cồn

Ảnh minh họa

Uống nhiều rượu bia gây ra những biến động cực đoan đối với áp lực mạch máu não. Chất cồn sau khi vào cơ thể sẽ làm giãn mạch máu tạm thời, nhưng ngay sau đó là quá trình co thắt mạnh mẽ đột ngột, tạo ra áp lực cực lớn lên thành mạch đang mỏng manh.

Về lâu dài, thói quen này làm suy yếu cấu trúc thành mạch, khiến chúng dễ bị xơ cứng và giòn hơn. Rượu bia còn can thiệp tiêu cực vào quá trình đông máu của cơ thể, làm tăng nguy cơ xuất huyết (vỡ mạch máu não). Sự kết hợp giữa huyết áp tăng vọt đột ngột và thành mạch bị bào mòn chính là nguyên nhân dẫn đến những ca đột quỵ xuất huyết não nguy hiểm.

5. Thường xuyên tức giận và căng thẳng kéo dài

Ảnh minh họa

Áp lực tinh thần, lo âu dai dẳng không chỉ đơn thuần là vấn đề cảm xúc mà còn tác động trực tiếp đến vật lý của mạch máu. Khi bạn tức giận hoặc rơi vào trạng thái stress, cơ thể sẽ lập tức giải phóng một lượng lớn các hormone căng thẳng như cortisol và adrenaline.

Sự gia tăng đột ngột của các hormone này khiến nhịp tim đập nhanh và các mạch máu toàn thân co thắt lại một cách dữ dội, đẩy huyết áp lên mức đỉnh điểm. Nếu tình trạng này diễn ra liên tục, thành mạch máu não sẽ bị quá tải, xuất hiện các vết rách vi mô và tăng nguy cơ vỡ mạch. Học cách quản lý cảm xúc, thiền định hoặc nghỉ ngơi hợp lý là giải pháp bắt buộc để bảo vệ hệ thần kinh trung ương khỏi những áp lực vô hình này.

Nguồn và ảnh: QQ, Health 2.0