Lần đầu tiên trong lịch sử, ba nhà sản xuất thiết bị bán dẫn của Trung Quốc đã ghi danh vào danh sách 20 công ty có doanh thu lớn nhất thế giới. "Khoảng cách công nghệ giữa các doanh nghiệp Trung Quốc và các nhà dẫn đầu quốc tế đang liên tục được thu hẹp," ông Roger Sheng, Phó Chủ tịch nghiên cứu tại Gartner (Mỹ), nhận định.

Sự trỗi dậy mạnh mẽ 

Theo dữ liệu mới nhất từ công ty nghiên cứu Global Net (Nhật Bản), năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng khi ba đại diện Trung Quốc lọt vào Top 20 toàn cầu về doanh thu thiết bị bán dẫn. Đây là một bước tiến thần tốc nếu so với năm 2022, khi đó chỉ có duy nhất một đại diện góp mặt.

Sự thăng tiến này được giới phân tích nhìn nhận là hệ quả trực tiếp từ nỗ lực tự chủ chuỗi cung ứng. Các chính sách kiểm soát xuất khẩu công nghệ tiên tiến từ phương Tây vô hình trung đã trở thành "chất xúc tác", thúc đẩy các doanh nghiệp nội địa Trung Quốc đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu và phát triển để tìm kiếm sự thay thế hoàn toàn.

Những cái tên thay đổi cục diện cuộc chơi

Đứng đầu trong nhóm bứt phá là Naura Technology Group. Từ vị trí thứ 8 năm 2022, doanh nghiệp này đã vươn lên vị trí thứ 5 thế giới vào năm 2025, chỉ xếp sau những "tượng đài" như ASML, Applied Materials, Lam Research và Tokyo Electron. Doanh thu ước tính của Naura trong năm qua dao động từ 46,8 đến 52 tỷ NDT (khoảng 6,74 - 7,49 tỷ USD).

Xếp ở vị trí thứ 13 là Advanced Micro-Fabrication Equipment Inc China (AMEC), đơn vị đang sở hữu công nghệ máy khắc tiệm cận trình độ tiên tiến nhất thế giới. Trong khi đó, Shanghai Micro Electronics Equipment (SMEE) – niềm hy vọng của Trung Quốc trong lĩnh vực máy quang khắc (lithography) – cũng đã cán đích ở vị trí thứ 20. Dù vẫn còn khoảng cách thế hệ so với ASML, nhưng sự hiện diện của SMEE cho thấy năng lực nội địa hóa đã chạm tới phân đoạn khó nhất và quan trọng nhất của chuỗi sản xuất chip.

Mục tiêu làm chủ 60% danh mục thiết bị cao cấp

Ngành công nghiệp thiết bị bán dẫn Trung Quốc hiện không còn đơn độc. Một hệ sinh thái đang hình thành với sự góp mặt của các startup mới nổi, bao phủ hầu hết các giai đoạn từ lắng đọng, khắc đến làm sạch wafer. Ông Yin Zhiyao, Chủ tịch AMEC, cho biết công ty đang hướng tới mục tiêu phối hợp với các đối tác để cung cấp 60% tổng số danh mục thiết bị IC cao cấp trong vòng 5 đến 10 năm tới.

Đặc biệt, AMEC đang hoàn thiện phát triển hơn 20 loại thiết bị màng mỏng (thin-film) vốn đang nằm trong danh mục hạn chế xuất khẩu sang Trung Quốc. Dự kiến đến năm 2029, con số này sẽ nâng lên gần 40 loại. Với lợi thế là thị trường tiêu thụ thiết bị bán dẫn lớn nhất thế giới, Trung Quốc đang tận dụng tối đa "sân nhà" để làm bệ phóng cho các doanh nghiệp công nghệ của mình.

Dù đã đạt được những con số ấn tượng về doanh thu và thứ hạng, các chuyên gia vẫn thận trọng lưu ý rằng thách thức cốt lõi vẫn nằm ở những công nghệ mang tính nền tảng như máy quang khắc cực tím. Tuy nhiên, với tốc độ tăng trưởng hiện tại, ngành bán dẫn Trung Quốc đang chứng minh rằng họ không chỉ nỗ lực để tồn tại dưới áp lực, mà còn đang định hình lại bản đồ công nghệ toàn cầu.