Theo Công an TP Hà Nội, hiện nay có một chiêu lừa đảo nhắm vào người dùng Zalo và Facebook, đặc biệt là những gia đình quen liên lạc, chuyển tiền cho nhau qua mạng xã hội. Theo cơ quan công an, thay vì hỏi vay tiền trực tiếp như các thủ đoạn quen thuộc, kẻ gian dùng tài khoản giả mạo hoặc tài khoản bị chiếm quyền để dựng lên “tình huống trung gian”. Chúng tạo lòng tin trước, rồi mới dẫn dụ nạn nhân chuyển tiền từng bước.

Cái bẫy nằm ở lời nhờ tưởng như vô hại. Người nhận tin nhắn nghĩ mình chỉ giúp người thân nhận một khoản tiền, không phải bỏ ra đồng nào, nên dễ mất cảnh giác. Thực tế, khoản tiền đó chưa bao giờ được chuyển. Ảnh biên lai kẻ gian gửi kèm là ảnh giả.

Mục đích cuối cùng là khiến nạn nhân tự chuyển tiền của mình vào tài khoản do kẻ gian kiểm soát, với lý do nộp thêm một khoản để “xác thực” giao dịch.

Ảnh: Công an TP Hà Nội

Theo Công an TP Hà Nội, đây là phương thức lừa đảo có kịch bản dàn dựng qua nhiều giai đoạn.

Ở giai đoạn đầu, kẻ gian lập tài khoản giả hoặc chiếm quyền tài khoản Zalo, Facebook của người quen. Chúng dùng đúng ảnh đại diện, tên gọi và cả văn phong quen thuộc của người đó để tiếp cận, khiến nạn nhân gần như không nhận ra sự khác biệt.

Sang giai đoạn hai, thay vì hỏi vay, chúng đưa ra các lý do gián tiếp như nhờ gọi điện hộ, nhờ nhận tiền hộ hoặc nhờ xác minh tài khoản. Những yêu cầu này nghe hợp lý, không đụng đến tiền của nạn nhân nên dễ xóa bỏ tâm lý nghi ngờ ban đầu.

Khi nạn nhân đã đồng ý giúp, kẻ gian bước sang giai đoạn ba. Chúng gửi ảnh biên lai chuyển khoản giả, sau đó viện cớ hệ thống lỗi, tiền đang chờ xử lý hoặc chuyển sai cú pháp. Để “giải phóng” khoản tiền đó, nạn nhân bị yêu cầu nộp thêm các khoản tiền xác thực vào tài khoản do kẻ gian nắm giữ.

Điểm nguy hiểm của kịch bản này là nó đảo ngược tâm lý thông thường. Người dùng đã quen cảnh giác khi ai đó hỏi vay tiền, nhưng ít ai đề phòng khi được nhờ nhận tiền, nhất là khi lời nhờ đến từ tài khoản của chính người thân.

Công an TP Hà Nội đưa ra một số khuyến cáo cụ thể.

Trước hết, không xác định danh tính người liên hệ chỉ dựa vào tên, ảnh đại diện hoặc thông tin hiển thị trên Zalo, Facebook. Một tài khoản trông giống hệt người thân vẫn có thể là tài khoản giả hoặc đã bị chiếm quyền.

Với bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến tiền, gồm vay tiền, chuyển khoản, nhận tiền hộ hay cung cấp thông tin tài khoản, người dân cần gọi điện trực tiếp theo số điện thoại đã lưu trong danh bạ hoặc gặp mặt để xác nhận. Không nên gọi lại qua chính tài khoản Zalo đang nhắn tin, vì cuộc gọi đó cũng có thể do kẻ gian nghe máy.

Người dân tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin thẻ hay tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai qua điện thoại hoặc mạng xã hội. Đồng thời, không mở đường link lạ và không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, đặc biệt là các file có đuôi .APK.

Với ảnh biên lai, cách kiểm tra chắc chắn nhất là mở ứng dụng ngân hàng xem số dư và lịch sử giao dịch. Ảnh chụp màn hình có thể làm giả dễ dàng, chỉ biến động số dư thực tế trong tài khoản mới phản ánh tiền đã về hay chưa. Nếu tiền chưa về, không có lý do gì để nạn nhân phải nộp thêm bất kỳ khoản “xác thực” nào.

Theo Công an TP Hà Nội