Mùa hè của đàn ông Việt Nam thường rơi vào một vòng lặp rất quen: mặc áo thun thì quá đơn giản, mặc sơ mi công sở thì nóng nực, còn mặc gì đó "có gu" hơn một chút thì lại dễ thành làm quá. Trong vô số lựa chọn cho tủ đồ mùa nóng, có một món gần như luôn đúng, vừa mát, vừa dễ mặc, vừa khiến đàn ông trông phong độ hơn chỉ sau vài giây, đó là Cuban shirt hay còn gọi là camp-collar shirt - kiểu sơ mi cổ mở kinh điển của mùa hè.

Nói đơn giản, đây là kiểu sơ mi có phần cổ áo mở, bè ngang, không dựng đứng như sơ mi công sở. Cổ áo xòe tự nhiên, tạo cảm giác thoải mái, phóng khoáng, nhìn là đã thấy có nắng, có gió, có kỳ nghỉ. Phom áo thường rộng vừa phải, tay ngắn, rũ nhẹ, chất liệu hay gặp là linen, cotton, rayon hoặc các loại vải pha mềm mát. Nó không nghiêm túc như sơ mi đi làm, nhưng cũng không quá xuề xòa như áo thun. Nó đứng đúng ở điểm giữa rất đẹp: chỉn chu vừa đủ để trông có gu, thư thả vừa đủ để không bị gồng.

Cuban shirt có nguồn gốc từ vùng Caribe và Cuba, nơi khí hậu nóng ẩm gần như quanh năm. Trong bối cảnh ấy, đàn ông cần một kiểu áo vừa lịch sự, vừa chịu được thời tiết. Từ những năm đầu thế kỷ 20, các phiên bản sơ khai của kiểu áo cổ mở này đã xuất hiện như một lựa chọn thực dụng cho đời sống thường nhật. Đến giữa thế kỷ 20, đặc biệt là giai đoạn 1940–1950, chiếc áo bắt đầu phổ biến rộng hơn ở Mỹ Latin, Cuba, Florida rồi lan sang Mỹ. Nó gắn với hình ảnh của những bữa tiệc mùa hè, quán bar ven biển, xe mui trần, xì gà, nhạc Latin và thứ nam tính không cần gồng nhưng vẫn rất có lực.

Đó cũng là lý do Cuban shirt luôn có một chất điện ảnh rất riêng. Nó từng xuất hiện dày đặc trong những bộ phim gắn với hình tượng đàn ông trưởng thành, phong trần, hơi nguy hiểm nhưng cực kỳ cuốn hút. Chỉ cần nhìn Tony Soprano trong The Sopranos, Al Pacino trong Scarface, hay xa hơn là Elvis Presley, Marlon Brando ở thời kỳ hậu chiến, là đủ hiểu vì sao chiếc áo này luôn gợi cảm giác "đàn ông có chuyện". Nó không phải kiểu đẹp trai non nớt. Nó là kiểu đẹp trai của người biết mình đang mặc gì, đang sống ra sao, và không cần chứng minh quá nhiều.

Từ điện ảnh bước sang thời trang, Cuban shirt chưa bao giờ thực sự biến mất. Chỉ là có giai đoạn nó lùi xuống hậu trường, nhường chỗ cho sơ mi ôm, áo polo hoặc streetwear. Nhưng vài năm gần đây, khi thời trang nam toàn cầu quay trở lại với tinh thần relaxed tailoring, quiet luxury và menswear mùa hè mang hơi hướng cổ điển, Cuban shirt lại trở thành món đồ gần như bắt buộc. Prada, Dries Van Noten, Saint Laurent, Jacquemus, Our Legacy, Sunspel, COS, Arket, Uniqlo… thương hiệu nào cũng có phiên bản của riêng mình. Từ sàn diễn đến street style, từ chàng trai tối giản đến dân chơi menswear, ai cũng có ít nhất một chiếc.

Lý do rất đơn giản: nó đẹp theo cách không cần cố.

Cuban shirt hợp đàn ông Việt Nam hơn nhiều người tưởng. Thứ nhất là vì khí hậu. Mùa hè ở Việt Nam nóng, ẩm, bí, mặc nhiều lớp gần như là tự hành xác. Một chiếc Cuban shirt bằng linen hoặc cotton pha nhẹ giúp cơ thể dễ thở hơn rất nhiều so với sơ mi cổ cứng thông thường. Phần cổ mở cũng khiến tổng thể thoáng hơn, nhìn nhẹ hơn, không bị cảm giác bức bối ở vùng cổ và vai.

Thứ hai là vì nó hợp dáng đàn ông châu Á. Đàn ông Việt không phải ai cũng có vai rộng ngực dày kiểu Âu Mỹ, nhưng Cuban shirt lại có lợi thế ở phom rũ, không ép cơ thể vào những đường cắt quá cứng. Nếu chọn đúng form, chiếc áo giúp phần thân trên trông gọn hơn, thoáng hơn, đồng thời tạo cảm giác vai rộng hơn nhờ phần cổ áo mở ngang. Với những anh hơi gầy, nó làm tổng thể bớt "cây sậy". Với những anh có bụng nhẹ, nó lại che được sự căng thẳng vùng eo tốt hơn sơ mi ôm hoặc áo thun mỏng.

Thứ ba, và quan trọng nhất, Cuban shirt cho đàn ông Việt một thứ rất hiếm: sự lịch sự mà không già. Nhiều anh mặc sơ mi công sở ra ngoài giờ làm nhìn vẫn như chưa tan ca. Mặc áo thun thì lại dễ thành quá bình thường. Còn Cuban shirt nằm ở điểm giữa cực kỳ đắt giá: đủ gọn gàng để đi hẹn hò, đi ăn tối, đi du lịch, đi cafe cuối tuần, thậm chí đi làm ở môi trường sáng tạo; nhưng vẫn đủ thư giãn để không trông như đang cố "lên đồ".

Nói thẳng, đây là kiểu áo giúp đàn ông trông như có gu sống.

Cách mặc đẹp nhất với Cuban shirt cũng không phức tạp. Đẹp và an toàn nhất cho đàn ông Việt là phối cùng quần linen, quần tây ống suông nhẹ, quần chinos hoặc jeans xanh đậm dáng thẳng. Đi cùng loafers, sandals da, sneaker trắng tối giản hoặc dép da tử tế là đủ ra chất. Nếu muốn trông "ông trùm mùa hè" hơn một chút, hãy chọn áo màu trơn như kem, trắng ngà, nâu đất, xanh olive, xanh navy nhạt hoặc sọc nhỏ vintage. Nếu thích nổi bật, có thể thử họa tiết retro, hoa lá nhẹ, sọc bản lớn, nhưng nhớ giữ quần và giày thật tiết chế để tổng thể không bị giống MC dẫn gameshow bãi biển.

Một lưu ý rất quan trọng: đừng mặc Cuban shirt quá ôm. Kiểu áo này đẹp ở sự thư thả. Ôm quá là mất chất, rộng quá là dễ thành luộm thuộm. Độ đẹp lý tưởng là áo rũ nhẹ qua vai, tay áo chạm khoảng giữa bắp tay, thân áo chạm gần hông hoặc dài hơn chút để có thể mặc buông tự nhiên. Nếu chất liệu là linen, hãy chấp nhận vài nếp nhăn. Linen nhăn đẹp, nhăn có chủ đích, nhăn như một phần của mùa hè. Đừng cố là phẳng nó như áo đồng phục.

Sự hấp dẫn lớn nhất của Cuban shirt nằm ở chỗ nó khiến đàn ông trông thư giãn hơn nhưng không cẩu thả, phong trần hơn nhưng không cố làm dân chơi. Nó là kiểu áo hiếm hoi có thể khiến một anh bình thường bỗng trông giống người vừa bước ra từ kỳ nghỉ ở Địa Trung Hải, hoặc ít nhất là trông như người biết chọn bàn ngoài trời, gọi đúng ly đồ uống và ngồi xuống rất đàng hoàng.

Trong một mùa hè mà đàn ông Việt thường chỉ quanh quẩn giữa áo thun và sơ mi công sở, Cuban shirt là lời nhắc rằng mặc mát không có nghĩa là mặc cho xong. Chỉ cần đúng một chiếc áo, đúng chất vải, đúng độ rộng, bạn đã có thể trông khác hẳn: gọn hơn, có gu hơn, nam tính hơn.

Nói ngắn gọn, nếu mùa hè này đàn ông chỉ nên mua thêm một kiểu áo, thì đó nên là Cuban shirt. Vì nó không chỉ giúp bạn mát hơn. Nó còn giúp bạn trông như một người đàn ông biết tận hưởng cuộc sống, và thành thật mà nói, đó là kiểu đẹp trai rất đáng tiền.