Đêm 13/01/2026, Bệnh viện Phụ sản Trung ương nhận được cuộc gọi khẩn từ các bác sĩ Khoa sản - Bệnh viện Đa khoa Tỉnh Lai Châu xin hỗ trợ về một trường hợp sản phụ đang trong tình trạng đặc biệt nguy kịch. Bệnh nhân T.U.M, 33 tuổi, tiền sử 2 con đẻ thường, sống tại xã Sì Lở Lầu, tỉnh Lai Châu, được chuyển đến khoa sản bệnh viện tỉnh trong tình trạng tiền sản giật nặng - hội chứng HELLP – một trong những biến chứng nguy hiểm, đe dọa trực tiếp tính mạng cả mẹ và thai nhi.

Những kết quả khám và xét nghiệm ban đầu của bệnh nhân được gửi về cho bác sĩ cột 1 trực đêm hôm đó tại Bệnh viện Phụ Sản Trung ương là ThS.BS Đặng Anh Linh - Trưởng khoa Phụ nội tiết. Sản phụ có thai 36 tuần tăng huyết áp (HA 150/90mmHg sau khi đã được dùng thuốc hạ áp), số lượng tiểu cầu giảm nặng chỉ còn 19,1 G/L ngưỡng an toàn (150–450 G/L), đồng nghĩa với nguy cơ chảy máu, nếu phải can thiệp phẫu thuật hay chuyển dạ. Men gan tăng cao (AST= 293 U/L, ALT= 222U/L) cao gấp khoảng 6 lần bình thường, phản ánh tổn thương tế bào gan nghiêm trọng. Bên cạnh đó, protein niệu ở mức báo động là dấu hiệu thận đang bị tổn thương. Đây là một trường hợp tiền sản giật nặng có biến chứng hội chứng HELLP, bệnh nhân cần được phẫu thuật mổ lấy thai đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và em bé, tuy nhiên tại thời điểm đó bệnh viện đa khoa tỉnh Lai Châu không có khối tiểu cầu để truyền cho bệnh nhân.

 

Qua khai thác thông tin, được biết bệnh nhân là người vùng sâu vùng xa, địa bàn cực Bắc của tỉnh Lai Châu, tiếp giáp với biên giới Việt Nam - Trung Quốc, do điều kiện sống khó khăn, nhận thức y tế hạn chế, bệnh nhân đã không đi khám thai định kỳ trong suốt thời gian mang thai, hoàn toàn không biết mình mắc tiền sản giật cho tới khi bệnh đã ở giai đoạn nguy kịch.

2 phương án được vạch ra ngay trong đêm và 3 yêu cầu bắt buộc mang tính sống còn

Ngay sau khi báo cáo trực lãnh đạo bệnh viện là TS. Đặng Thị Hồng Thiện, Thạc sĩ Đặng Anh Linh đã nhanh chóng xây dựng các phương án xử trí một cách chặt chẽ, khoa học và thực tế.

Nhận thấy quãng đường từ Lai Châu về Hà Nội kéo dài 7-8h đồng hồ, tiềm ẩn vô vàn rủi ro: Sản phụ có thể lên cơn sản giật, tăng huyết áp kịch phát, rau bong non… bất cứ lúc nào trên đường vận chuyển, ThS. BS Đặng Anh Linh đã liên lạc với tua trực của Khoa sản Bệnh viện đa khoa Lai Châu đưa ra 2 phương án. 

Phương án đầu tiên: Liên hệ chuyển sản phụ sang Bệnh viện Sản Nhi Lào Cai – tuyến tỉnh gần nhất, chỉ mất khoảng hai giờ di chuyển – với mục tiêu mổ lấy thai sớm nhằm giảm nguy cơ cho cả mẹ và con, với điều kiện bệnh viện có sẵn tiểu cầu truyền trong phẫu thuật. Tuy nhiên, chỉ ít phút sau, thông tin phản hồi cho biết Bệnh viện Sản Nhi Lào Cai không có sẵn tiểu cầu để thực hiện ca mổ.

Trước tình huống đó, phương án thứ hai – chuyển thẳng về Bệnh viện Phụ sản Trung ương – được kích hoạt. Tuy nhiên, Bác sĩ Đặng Anh Linh đưa ra ba yêu cầu bắt buộc mang tính sống còn:

Thứ nhất, trên xe chuyển viện phải có bác sĩ sản khoa và bác sĩ hồi sức đi kèm, đủ năng lực xử trí cấp cứu, đặt nội khí quản, hồi sức hô hấp và tim mạch nếu bệnh nhân lên cơn sản giật hoặc xảy ra biến chứng sản khoa nặng trên đường.

Thứ hai, nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào của mẹ trong quá trình vận chuyển, đoàn xe phải lập tức đưa bệnh nhân vào cơ sở y tế gần nhất, tuyệt đối không cố di chuyển đường dài trong mọi tình huống.

Thứ ba, toàn bộ hồ sơ bệnh án, kết quả xét nghiệm được yêu cầu chụp và gửi qua điện thoại về Bệnh viện Phụ sản Trung ương để các khoa phòng chủ động lên kế hoạch phẫu thuật, chuẩn bị tiểu cầu đúng nhóm máu và kích hoạt hệ thống cấp cứu.

Hạnh phúc vỡ òa

Khoảng 5 giờ sáng ngày 14/01/2026, sản phụ được chuyển tới Khoa Cấp cứu Bệnh viện Phụ sản Trung ương. Ngay khi xe dừng bánh, toàn bộ ê-kíp lập tức vào vị trí, phối hợp nhịp nhàng đúng như kế hoạch đã được chuẩn bị từ trước. Ca mổ diễn ra khẩn trương, chính xác và an toàn. Em bé cất tiếng khóc to chào đời ở tuần thai thứ 36, nặng 2,1kg trong niềm vỡ òa của cả ê-kíp. Do chậm phát triển trong tử cung bởi ảnh hưởng bệnh tiền sản giật của mẹ, bé được chuyển ngay sang khoa Sơ sinh để tiếp tục theo dõi và chăm sóc chuyên sâu.

Sau mổ, sản phụ được chuyển về Khoa Hồi sức cấp cứu để điều trị và theo dõi sát sao. Bên cạnh công tác chuyên môn, bệnh viện cũng đặc biệt quan tâm tới hoàn cảnh gia đình bệnh nhân. Hai vợ chồng đều không biết chữ, không có nghề nghiệp ổn định, điều kiện kinh tế hết sức khó khăn. Phòng Công tác xã hội của bệnh viện đã kịp thời tiếp cận, thăm hỏi, động viên và xây dựng các phương án hỗ trợ, kết nối các hoạt động thiện nguyện nhằm giúp gia đình vượt qua giai đoạn đặc biệt khó khăn này.

Ca bệnh là minh chứng rõ nét cho năng lực chuyên môn sâu, khả năng tổ chức cấp cứu liên viện, cũng như vai trò tuyến cuối đầu ngành của Bệnh viện Phụ Sản Trung ương. Quan trọng hơn cả, đó là sự tận tâm, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ thầy thuốc, sẵn sàng thức trắng đêm, chạy đua với thời gian để giữ lại sự sống cho từng người mẹ, từng em bé – dù là xa xôi, khó khăn nhất trên dải đất hình chữ S.

HN