Mua sắm quá nhiều, chốt đơn “vô tội vạ” vốn luôn là kẻ thù của tiết kiệm. Về cơ bản, không phải là chúng ta không muốn tiết kiệm hay không biết tiếc tiền, vấn đề đôi khi là do ham muốn shopping quá mãnh liệt, đến mức chẳng kìm nén hay trì hoãn được.

Trong tình cảnh có phần tiến thoái lưỡng nan ấy, một sáng kiến mới đã ra đời, giải quyết được mọi thế khó của người “nghiện shopping”: Nền tảng đặt đơn hàng ảo. Đây là xu hướng mới tại Hàn Quốc. Nhiều người - đặc biệt là giới trẻ thậm chí còn cho rằng đây là lối thoát, là phao cứu sinh cho sức khỏe tài chính của mình.

Cảm giác chốt đơn nhưng không tốn 1 đồng

Từ đồ ăn hay các sản phẩm phục vụ mọi nhu cầu trong cuộc sống, bất cứ khi nào buồn chán và có cảm giác cần phải mua gì đó mới được, người trẻ xứ kim chi lại truy cập vào ứng dụng “đặt đơn ảo”, thêm vào giỏ hàng đủ thứ đồ, bấm thanh toán và "nhận hàng" như thật, nhưng tài khoản ngân hàng không hề bị trừ một đồng nào và cũng chẳng có món hàng nào được giao tới. Bởi đơn giản, đó là nền tảng “đặt đơn ảo”: Đơn hàng không có thật, người bán hàng cũng không tồn tại, bạn chẳng lừa hay bùng hàng của ai!

Park Seo-hyun (27 tuổi) là người tạo ra một trong những website nổi tiếng nhất theo xu hướng này - FoodNeverArrives. Seo-hyun tiết lộ bản thân từng là "tín đồ" của các ứng dụng giao đồ ăn, có thời điểm đặt món tới 10 lần mỗi tuần. Là người dễ bị cuốn theo thói quen chốt đơn vô tội vạ, Seo-hyun từng nửa đùa nửa thật với bạn bè rằng giá như có thể đặt đồ ăn nhưng món ăn không bao giờ được giao đến thì tốt. Bạn bè bảo anh tự làm một website như vậy, và ý tưởng ấy nhanh chóng trở thành hiện thực.

FoodNeverArrives là ứng dụng "đặt đơn ảo" đang được yêu thích tại Hàn Quốc

Website được thiết kế gần như giống hệt các ứng dụng giao đồ ăn phổ biến tại Hàn Quốc. Người dùng có thể chọn gà rán, pizza, lẩu Mala, takoyaki hay bingsu, thêm đồ uống, ghi chú cho tài xế, chọn phương thức thanh toán rồi nhấn nút đặt hàng. Sau đó, bản đồ sẽ hiển thị một tài xế đang tiến dần đến địa chỉ của bạn. Chỉ vài phút sau, hệ thống báo "giao hàng thành công".

Nhưng khi sau đó, thay vì đơn hàng được giao tới, ứng dụng sẽ hiện thông báo chúc mừng: "Bạn vừa tiết kiệm được 2.120 calo cùng khoản tiền trị giá 22,38 USD (khoảng 585.000 đồng)”.. Không có nhà hàng nào nhận đơn, không tài xế nào di chuyển và tài khoản ngân hàng của bạn vẫn được bảo toàn.

Ra mắt từ cuối tháng 3 năm nay, FoodNeverArrives nhanh chóng trở thành hiện tượng trên mạng xã hội. Theo Park, đến giữa tháng 6, website ghi nhận khoảng 30.000 lượt "đặt món" mỗi tuần. Anh đang chuẩn bị cải tiến ứng dụng với nhiều chi tiết chân thực hơn, chẳng hạn quy định mức đơn hàng tối thiểu giống các nền tảng giao đồ ăn thật.

Nhiều người dùng hào hứng chia sẻ trải nghiệm của mình. Một tài khoản X có tên Positive Moon đăng ảnh chụp màn hình đơn hàng "ảo" cùng dòng trạng thái: "Tối nay tôi gọi lẩu Mala xào và sushi. Tôi thêm tới 1.000 loại topping mà tổng tiền vẫn là 0 won. Muốn gọi gì cũng được, không phải lo chuyện tiền bạc, lại còn giao siêu nhanh”.

Không chỉ có đồ ăn, xu hướng "đặt đơn ảo" còn đang lan rộng sang nhiều lĩnh vực khác.

Một website khác cho phép người dùng mua những món đồ chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng. Danh mục sản phẩm bao gồm những cái tên kỳ quặc như "Cối giã ánh trăng của Thỏ Ngọc" giá 120.000 won (khoảng 2 triệu đồng) hay "Cuộn băng dính hàn gắn tình bạn tan vỡ" giá 50.000 won (khoảng 1 triệu đồng). Website vẫn có đầy đủ các tính năng của một sàn thương mại điện tử: xem sản phẩm, thêm vào giỏ hàng, thanh toán và để lại đánh giá.

Nhà phát triển website cho biết cảm hứng đến từ bộ truyện tranh và anime Doraemon mà anh yêu thích từ nhỏ. Mỗi khi gặp khó khăn, anh thường tưởng tượng sẽ tuyệt vời biết bao nếu có một bảo bối thần kỳ giúp giải quyết mọi vấn đề. Theo anh, việc tưởng tượng không gây hại cho ai và cũng không tốn bất kỳ chi phí nào.

Ứng dụng đặt mua sản phẩm "tưởng tượng" nhận được nhiều đánh giá tích cực

Điều khiến anh bất ngờ là người dùng lại nhập vai rất nghiêm túc. Một tài khoản có tên Hungry Bear còn để lại đánh giá 5 sao cho chiếc cối tưởng tượng với nội dung hài hước rằng đây là "món mua đáng tiền nhất năm 2026".

Theo chia sẻ của người sáng lập website này, nhiều người tương tác với ứng dụng giống như đang mua sắm thật và còn chia sẻ trải nghiệm lên mạng xã hội. Điều đó cho thấy niềm vui đôi khi không nằm ở việc sở hữu món đồ, mà đến từ chính quá trình lựa chọn, thêm vào giỏ hàng và hoàn tất quá trình thanh toán 1 đơn hàng. Giải pháp “10 điểm không có nhưng” cho ví tiền của người trẻ

Giáo sư Tâm lý học Kwak Keum-joo thuộc Đại học Quốc gia Seoul, nhận định rằng: Sức hút của những ứng dụng “đặt đơn ảo” nằm ở việc mang lại cho người dùng cảm giác hưng phấn khi mua sắm. Dù biết việc chốt đơn mình đang làm là giả, não bộ vẫn có thể tạo ra phản ứng sản sinh dopamine khi người dùng thực hiện các thao tác rất giống với một giao dịch thật.

Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là chúng mang lại cảm giác thỏa mãn thay thế. Trong thời đại mà con người liên tục bị bao quanh bởi quảng cáo, chương trình giảm giá và các thuật toán gợi ý sản phẩm, ham muốn mua sắm luôn hiện hữu. Nhưng sau khi thanh toán, nhiều người lại rơi vào trạng thái tiếc nuối vì đã tiêu quá nhiều tiền. Những ứng dụng "đặt đơn ảo" giúp họ giải tỏa phần nào nhu cầu mua sắm mà không phải đối mặt với cảm giác ân hận ấy.

Bà cũng cho rằng các thuật toán đề xuất sản phẩm ngày nay liên tục hiển thị những món đồ tương tự với những gì người dùng từng xem, khiến ham muốn mua sắm bị kích thích lặp đi lặp lại. Hệ quả là nhiều người mua nhiều hơn dự định, rồi lại hối tiếc sau đó.

Ảnh minh họa

Trong bối cảnh lạm phát tăng cao, xu hướng “đặt đơn ảo” càng được đón nhận. Theo số liệu của Hàn Quốc, lạm phát tiêu dùng trong tháng 6 tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng nhanh nhất trong 2,5 năm trở lại đây. Trong khi đó, doanh số mua sắm trực tuyến trong tháng 5 đạt 25.000 tỷ won (khoảng 476.000 tỷ đồng), tăng 10% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ nhu cầu mua thực phẩm và mỹ phẩm.

Có lẽ tối nay, ở đâu đó tại xứ sở kim chi, vẫn sẽ có những người mở một website "đặt đơn ảo", gọi một phần gà rán hay thêm vài món đồ tưởng tượng vào giỏ hàng. Họ sẽ không nhận được bất kỳ món hàng nào, nhưng đổi lại cũng không mất tiền và có thể khép lại một ngày với cảm giác đã được mua sắm, cùng việc tránh thêm một lần hối hận vì chi tiêu bốc đồng.

(Nguồn: Korea JoongAng Daily)