Vụ cướp tiệm vàng xảy ra tại phường Duy Tiên (Ninh Bình) những ngày cuối tháng 1/2026 không chỉ gây rúng động bởi tính chất manh động, liều lĩnh mà còn khiến nhiều người khó hiểu khi trong số hai đối tượng bị bắt có một người đang là sinh viên đại học. Một người lẽ ra vẫn đang ngồi trên giảng đường, lo bài vở, thi cử lại xuất hiện trong hồ sơ hình sự với vai trò nghi phạm cướp tài sản có tổ chức.

Theo thông tin từ cơ quan công an, hai đối tượng quen nhau qua mạng xã hội đã bàn bạc, chuẩn bị hung khí và thực hiện vụ cướp tiệm vàng vào đêm muộn. Chỉ sau 40 giờ truy xét, các đối tượng đã bị bắt giữ cùng toàn bộ tang vật. Vụ án khép lại nhanh chóng về mặt pháp lý, nhưng những câu hỏi phía sau thì còn đó:

Điều gì khiến một sinh viên trẻ chấp nhận mạo hiểm để đánh đổi tương lai của mình?

Ảnh minh hoạ

Không ai bị “đẩy” vào con đường tội lỗi chỉ trong một ngày

Trong lời khai của các đối tượng, cụm từ ngắn gọn “cần tiền tiêu xài và trả nợ” khiến nhiều người không khỏi giật mình, bởi đằng sau vài chữ tưởng như đơn giản ấy là cả một lối sống đang âm thầm lan rộng trong một bộ phận không nhỏ người trẻ hiện nay: muốn có tiền nhanh, sống gấp, hưởng thụ sớm nhưng lại thiếu khả năng kiểm soát tài chính và chịu trách nhiệm với những lựa chọn của chính mình.

Khi thu nhập chưa có hoặc không đủ, nhiều người chọn vay mượn, chi trước trả sau từ thẻ tín dụng, vay nóng, vay online đến các hình thức mượn cá nhân. Ban đầu chỉ là vài triệu, rồi vài chục triệu và vòng xoáy nợ nần cứ thế lớn dần.

Ở một thời điểm nào đó, khi áp lực trả nợ đè nặng, thay vì chấp nhận sống chậm lại, làm thêm để trả dần, có người lại chọn “đường tắt”. Một con đường tưởng như nhanh hơn, dễ hơn, nhưng thực chất là con đường cụt. Cướp tiệm vàng không phải là giải pháp cho khó khăn tài chính mà là hành vi tự tay khép lại mọi cánh cửa tương lai.

Đáng nói hơn, việc quen biết, bàn bạc và lên kế hoạch phạm tội thông qua mạng xã hội cho thấy một thực tế đáng lo ngại: không gian mạng đang trở thành nơi kết nối cho cả những suy nghĩ lệch lạc. Khi thiếu nền tảng giá trị vững vàng, thiếu kỹ năng phân biệt đúng sai và thiếu người để chia sẻ, người trẻ rất dễ bị cuốn vào những quyết định sai lầm chỉ vì thấy “có người giống mình”, “có người cũng đang cần tiền”.

Trường hợp của sinh viên nói trên không phải là câu chuyện cá biệt. Trước đó, đã có không ít vụ án hình sự mà thủ phạm là sinh viên, người lao động trẻ, với điểm chung là nợ nần, áp lực tiêu xài và tâm lý muốn giải quyết vấn đề thật nhanh. Điều khác biệt chỉ nằm ở mức độ và hậu quả, còn cái giá phải trả thì gần như giống nhau: án tù, hồ sơ tiền án, tương lai bị gián đoạn và gánh nặng tinh thần cho gia đình.

Có thể nói, không ai bị “đẩy” vào con đường tội lỗi chỉ trong một ngày. Đó là kết quả của nhiều lựa chọn sai liên tiếp: chi tiêu vượt khả năng, vay mượn không kiểm soát, thiếu can đảm đối diện khó khăn và cuối cùng là chọn hành vi vi phạm pháp luật như một lối thoát.

Vụ cướp tiệm vàng ở Ninh Bình vì thế không chỉ là một bản tin hình sự mà là lời cảnh báo rất rõ ràng: không có con đường tắt nào dẫn đến một cuộc sống ổn định và bền vững. Mọi sự “ăn nhanh, tiêu vội” đều có cái giá của nó và đôi khi cái giá ấy chính là cả tương lai.

Bài học cha mẹ cần dạy con từ rất sớm

Vụ việc này không chỉ là câu chuyện của hai cá nhân, mà là lời nhắc nhở với nhiều gia đình.

Trước hết, cha mẹ cần dạy con về tiền bạc. Con cần hiểu tiền đến từ lao động, từ thời gian và trách nhiệm, không phải từ may rủi hay “cú liều”. Con cũng cần học cách chấp nhận giới hạn tài chính của bản thân, thay vì chạy theo những chuẩn mực tiêu dùng hào nhoáng trên mạng xã hội.

Thứ hai, dạy con đối diện với khó khăn thay vì né tránh. Thiếu tiền, nợ nần, thất bại là những trải nghiệm không dễ chịu nhưng đó không phải lý do để chọn con đường phạm pháp. Khi con gặp bế tắc, điều quan trọng là con có dám nói với gia đình hay không, hay cảm thấy xấu hổ, sợ bị trách mắng đến mức phải tự xoay sở bằng cách sai lầm.

Cuối cùng, dạy con rằng không có con đường tắt nào miễn phí. Mọi lựa chọn đều có cái giá của nó. Tiền kiếm nhanh bằng cách sai sẽ lấy đi thứ còn quý hơn tiền: tương lai và tự do.

Khi bước chân vào giảng đường, điều quan trọng không chỉ là học chuyên môn, mà còn là học cách sống trong khả năng của mình, biết dừng lại trước những cám dỗ và dám tìm kiếm sự giúp đỡ khi gặp khó khăn. Bởi chỉ một quyết định sai, như trường hợp của sinh viên trong vụ án này cũng đủ để biến những năm tháng tuổi trẻ đáng lẽ rất dài, thành một quãng đời bị đánh dấu bởi hai chữ ân hận.