Các nhà khảo cổ Iran vừa tìm thấy một dòng chữ cổ khắc trên mộ đá tại khu di tích Naqsh-e Rostam (tỉnh Fars) được cho là thuộc cuối thời kỳ Sasanian. Phát hiện này mang lại dữ liệu quý giá về nghi thức tang lễ của người theo đạo Zoroastrian hơn 1.300 năm trước.

Khu di chỉ khảo cổ Naqsh-e Rostam ở Marvdasht, miền Nam Iran.

Dòng chữ được khắc ngang trên vách đá, cạnh một hốc đá chứa hài cốt, sử dụng loại chữ Pahlavi khá phổ biến trong thời Sasanian. Đây là dạng văn khắc tang lễ, thường dùng để tưởng niệm người đã mất.

Theo nhà sử học Abolhassan Atabaki, văn bản gồm 7 dòng nhưng nhiều phần đã bị hư hại nghiêm trọng, gây khó khăn cho việc giải mã. Nội dung văn bản nhắc đến tên một cá nhân đã qua đời, người từng ra lệnh xây dựng hốc đựng hài cốt này.

Bà Najmeh Ebrahimi, chuyên gia về lịch sử Sasanian, cho biết việc đặt xương cốt trong hốc đá là tập tục mai táng phổ biến thời đó. Thi thể thường được đưa lên núi để chim và thú ăn xác, sau đó phần xương được tẩy trắng dưới ánh Mặt trời trước khi đặt vào hốc đá. Tập tục này nhằm bảo vệ sự “thuần khiết” của đất, một yếu tố được tín đồ Zoroastrian xem là linh thiêng.

Tại khu vực Marvdasht và xung quanh thành cổ Estakhr, các nhà khảo cổ đã ghi nhận hơn 100 hốc đá tương tự, trong đó có nhiều vị trí ở Naqsh-e Rostam, Hajjiabad và Garmabad.

Bia khắc trên hộp đựng hài cốt Sasanian 1.500 năm tuổi được phát hiện tại Naqsh-e Rostam, Iran.

Naqsh-e Rostam, nghĩa là “Hình vẽ của Rostam”, là khu nghĩa địa nổi tiếng với các mộ đá của bốn vị vua Achaemenid, cùng nhiều bức phù điêu từ thời Elamite, Achaemenid và Sasanian. Đây từng là trung tâm tôn giáo và văn hóa quan trọng của Iran cổ đại.

Các chuyên gia nhận định, dòng chữ khắc vừa được phát hiện sẽ giúp làm sáng tỏ hơn nghi thức mai táng, quan niệm thanh tẩy và thế giới bên kia của người Zoroastrian trong giai đoạn cuối thời Sasanian.