Phá vỡ kỷ lục thế giới

Ngày 7/4, Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc cho biết, đoàn thám hiểm Nam Cực lần thứ 42 của nước này đã hoàn thành thành công cuộc thử nghiệm khoan nước nóng đầu tiên tại Nam Cực, đạt độ sâu 3.413 mét. Thành tựu này phá vỡ kỷ lục quốc tế trước đó là 2.540 mét về khoan nước nóng ở vùng cực và đánh dấu một bước tiến công nghệ.

Cuộc thử nghiệm được tiến hành tại hồ băng ngầm Qilin vào ngày 5/2. Hồ ngầm Qilin, được Trung Quốc đặt tên vào năm 2022, là hồ ngầm lớn thứ hai ở Nam Cực. Hồ nằm ở vùng đất Princess Elizabeth thuộc dải băng Đông Nam Cực, cách Trạm Taishan của Trung Quốc khoảng 120 km.

Khoan nước nóng từ các tảng băng ở vùng cực là một lĩnh vực tiên tiến trong nghiên cứu quốc tế, nghiên cứu về những thay đổi môi trường cổ đại, giúp dự đoán biến đổi khí hậu toàn cầu và khám phá giới hạn của sự sống trong môi trường khắc nghiệt.

Thành công này đã chứng minh khả năng của Trung Quốc trong việc thực hiện nghiên cứu khoan trên hơn 90% diện tích băng ở Nam Cực và toàn bộ băng ở Bắc Cực.

Kỹ thuật khoan này chủ yếu được sử dụng trong nghiên cứu sông băng và vùng cực để tạo ra các lỗ khoan xuyên qua các tảng băng dày hoặc sông băng. Thay vì sử dụng mũi khoan kim loại quay truyền thống, phương pháp này sử dụng dòng nước áp suất cao gần sôi để làm tan chảy tạo đường đi xuyên qua băng.

So với các máy khoan băng cơ khí, khoan bằng nước nóng đảm bảo khả năng xuyên thấu mạnh hơn, hiệu quả cao hơn, ít gây xáo trộn cho băng, dễ dàng tiếp cận các lỗ khoan lớn và hoạt động sạch sẽ hơn. Nó đã trở thành công nghệ chủ đạo để nghiên cứu môi trường sâu trong các tảng băng và thềm băng vùng cực.

Thành tựu “mang tính đột phá và tiên phong”

Li Yuansheng, giáo sư thỉnh giảng tại Trường Khoa học Địa lý thuộc Đại học Sư phạm Hoa Đông ở Thượng Hải, mô tả thành tựu này là "mang tính đột phá và tiên phong, đưa Trung Quốc trở thành quốc gia hàng đầu trong lĩnh vực khoan nước nóng vùng cực".

"Thí nghiệm thành công về khoan nước nóng sâu và nhanh đã đặt nền tảng cho việc phát hiện và lấy mẫu tại chỗ các hồ nước ngầm sâu dưới băng ở Nam Cực, đạt được tiến bộ hàng đầu thế giới", ông Li cho biết.

Ông cho biết thêm rằng hệ thống này tích hợp nhiều thiết bị được thiết kế cho điều kiện vùng cực và giải quyết các thách thức kỹ thuật quan trọng để đáp ứng các yêu cầu về khoan chính xác cao, đường kính lớn và bảo đảm an toàn ở Nam Cực.

Hình ảnh bên dưới lớp băng từ cuộc thí nghiệm khoan nước nóng trên băng Nam Cực đầu tiên của Trung Quốc. Ảnh/CCTV News

Ông Li cho biết thêm hệ thống khoan nước nóng có khả năng nhanh chóng đạt đến độ sâu quy định vượt quá 3.000 mét và tạo ra các lỗ khoan sạch để hỗ trợ việc thăm dò và lấy mẫu các hồ dưới băng sau này.

Ông nhấn mạnh rằng hệ thống này tuân thủ các yêu cầu của Hiệp ước Nam Cực về sử dụng hòa bình và bảo vệ môi trường. Các biện pháp được thực hiện bao gồm sử dụng tuyết có nguồn gốc địa phương để kiểm soát các chất gây ô nhiễm từ bên ngoài, sử dụng vật liệu chống ô nhiễm và thực hiện các quy trình khử trùng nghiêm ngặt để ngăn ngừa ô nhiễm sinh học.

Cánh cửa tương lai rộng mở

Bộ Tài nguyên Thiên nhiên cho biết hoạt động này đã đạt được hiệu quả, ổn định và sạch sẽ trong việc khoan nước nóng sâu ở vùng cực, lấp đầy khoảng trống công nghệ trong năng lực nghiên cứu vùng cực của Trung Quốc, phản ánh cam kết của nước này đối với hoạt động thăm dò xanh và thân thiện với môi trường.

Bộ cũng cho biết Trung Quốc sẽ tích cực chia sẻ các công nghệ và dữ liệu liên quan với các quốc gia khác để hỗ trợ cộng đồng quốc tế hiểu rõ hơn, bảo vệ và khai thác các vùng cực.

Lu Kai, một nhà nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Địa chất và Địa vật lý thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của bước đột phá này đối với việc thúc đẩy nghiên cứu vùng cực.

"Các lõi băng ở vùng cực lưu giữ các dữ liệu có độ phân giải cao về đồng vị hydro và oxy trong nước, ghi lại những thay đổi trong quá khứ về nhiệt độ, sự lưu thông khí quyển và thể tích băng toàn cầu. Những kho lưu trữ độc đáo này rất quan trọng để tái tạo lại động lực khí hậu toàn cầu", ông Lu cho biết.

Ông nói thêm rằng bước đột phá trong việc khoan thăm dò là rất quan trọng để khai thác các lõi băng vùng cực dày hàng kilomet, đại diện cho các giai đoạn thời gian dài và để nghiên cứu những thay đổi môi trường cổ đại dài hạn, đồng thời nhấn mạnh rằng việc chia sẻ dữ liệu mở là điều cần thiết để thúc đẩy tiến bộ toàn cầu trong lĩnh vực này.