Tâm lý chung của phần lớn người dùng công nghệ là nhét mẫu smartphone yêu thích vào giỏ hàng và kiên nhẫn chờ đợi các đợt giảm giá cuối năm. Tuy nhiên, đợt mở bán chính thức của dòng iPhone 18 Series vào giữa tháng 9 này đã dội một gáo nước lạnh vào thói quen mua sắm quen thuộc đó. Đằng sau việc thế hệ điện thoại mới của Apple ra mắt, một cuộc khủng hoảng ngầm đang diễn ra khốc liệt trên toàn cầu. Việc giá của linh kiện lõi, đặc biệt là bộ nhớ RAM tăng vọt 500% chỉ sau một năm, đang đẩy chi phí cấu thành sản phẩm lên mức cao chưa từng có. Đây không chỉ là một đợt biến động thời vụ, mà thực sự là dấu chấm hết cho quy luật đồ điện tử càng để lâu càng rẻ.  

iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max phiên bản màu đỏ Burgundy mới

Cú sốc giá niêm yết iPhone 18 Pro và iPhone 18 Pro Max

Sự kỳ vọng về việc Apple sẽ sớm hạ giá các mẫu flagship trong nửa năm tới đang đối mặt với thực tế vô cùng nghiệt ngã của chuỗi cung ứng. Báo cáo từ Counterpoint Research chỉ ra rằng chi phí sản xuất (BoM) của một chiếc iPhone 18 Pro Max bản 1TB có thể tiệm cận mốc 1.000 USD, tức là cao hơn khoảng 300 USD so với thế hệ iPhone 17 Pro Max tiền nhiệm.

Tại thị trường Việt Nam, mức giá niêm yết cho iPhone 18 Pro Max khởi điểm từ 41.990.000 đồng cho bản 256GB tiêu chuẩn và vọt lên mức 80.990.000 đồng cho phiên bản cao cấp nhất 2TB. Mức tăng giá ngoạn mục này là hệ quả tất yếu khi Apple không thể gánh vác toàn bộ phần chi phí sản xuất bị đội lên, buộc phải chuyển một phần gánh nặng khổng lồ này sang túi tiền của người tiêu dùng. Thay vì giữ nguyên giá và cắt giảm cấu hình như các hãng smartphone tầm trung, Apple chọn cách duy trì tỷ suất lợi nhuận bằng việc thiết lập một mặt bằng giá hoàn toàn mới.

Giá iPhone mới tăng đáng kể so với năm ngoái và nguyên nhân chính là chi phí sản xuất tăng

Hiệu ứng hố đen AI và cuộc chiến giành giật chip nhớ 2nm

Nguyên nhân sâu xa của đợt bão giá lần này đến từ cuộc chạy đua vũ trang trí tuệ nhân tạo đang càn quét thế giới công nghệ toàn cầu. Sự bùng nổ của các mô hình AI tạo sinh đã biến hệ thống máy chủ và trung tâm dữ liệu thành những hố đen khổng lồ, hút cạn nguồn cung bộ nhớ. Các nhà sản xuất bán dẫn buộc phải tái cơ cấu dây chuyền để phục vụ nhóm khách hàng doanh nghiệp sẵn sàng chi trả mức biên lợi nhuận khổng lồ, khiến năng lực sản xuất chip nhớ di động bị thu hẹp thảm hại.

Để có thể vận hành trơn tru hệ sinh thái Apple Intelligence, toàn bộ dòng iPhone 18 năm nay, đặc biệt là bản Pro Max, đã phải nâng cấp lên mức dung lượng 12GB RAM. Đi kèm với đó là bộ vi xử lý A20 Pro được sản xuất trên tiến trình 2nm, kết hợp cùng 32 lõi Neural Engine nhằm xử lý mượt mà các tác vụ AI trực tiếp trên thiết bị. Việc tích hợp hàng loạt công nghệ lõi đắt đỏ vào cùng một thân máy giữa thời điểm nguồn cung khan hiếm đã biến chiếc iPhone 18 Pro Max trở thành một sản phẩm cực kỳ tốn kém ngay từ khâu linh kiện.

Không riêng iPhone 18 mới ra mắt, nhiều mẫu iPhone cũ cũng tăng giá

Quyền định giá nằm trọn trong tay các ông trùm bán dẫn

Thị trường linh kiện hiện tại không còn là sân chơi ưu tiên người mua. Lùi lại giai đoạn 2022-2023, thế giới từng chứng kiến sự dư thừa chip nhớ khiến giá RAM chạm đáy, tạo điều kiện cho hàng loạt thiết bị cấu hình cao giá rẻ ra đời. Nhưng những ông trùm kiểm soát nguồn cung như Samsung, SK Hynix hay Micron đã áp dụng triệt để chiến thuật thắt lưng buộc bụng. Họ chủ động cắt giảm sản lượng một cách cực đoan để dọn sạch tồn kho và ép giá thị trường quay đầu đi lên.

Phó Chủ tịch cấp cao của TrendForce, Avril Wu, từng nhấn mạnh rằng các nhà cung cấp chip nhớ hiện nay kiểm soát công suất vô cùng nghiêm ngặt để giành lại quyền định giá thay vì chạy đua mở rộng thị phần. Khi quyền lực tuyệt đối nằm trong tay các xưởng đúc bán dẫn, ngay cả một gã khổng lồ có khả năng đàm phán cung ứng xuất sắc như Apple cũng phải ngậm ngùi chấp nhận luật chơi chung của thời đại lạm phát linh kiện.

Sự thật phũ phàng là việc chờ đợi thiết bị công nghệ giảm giá ở thời điểm này mang lại rủi ro cao hơn là lợi ích kinh tế. Các chuyên gia phân tích chuỗi cung ứng đều nhận định áp lực khan hiếm bộ nhớ do nhu cầu máy chủ AI gây ra sẽ không có bất kỳ dấu hiệu hạ nhiệt nào trong ngắn hạn. Những mức giá kỷ lục được thiết lập trên iPhone 18 Pro Max ở thời điểm hiện tại rất có thể sẽ trở thành mức sàn mới cho các thế hệ thiết bị tiếp theo, thay vì chỉ là một điểm nghẽn tạm thời của thị trường.

Do đó, nếu điện thoại mới đáp ứng đúng nhu cầu công việc hiện tại, thì việc chốt đơn ngay trong những ngày đầu mở bán chính là lựa chọn tối ưu nhất. Chi phí cơ hội của việc chần chừ không chỉ là vài tháng mòn mỏi sử dụng thiết bị cũ, mà còn là nguy cơ phải bỏ ra một số tiền đắt đỏ hơn trong tương lai cho những đợt điều chỉnh giá bán lẻ ở các dòng sản phẩm sau.