Sáng thứ bảy, bệnh viện đông hơn mọi khi. Người già đo huyết áp, người trẻ khám tổng quát, vài bà mẹ bế con nhỏ đứng chờ đến lượt. Anh Hưng (42 tuổi) ngồi ở hàng ghế cuối cùng, hai tay đan vào nhau, mắt nhìn xuống sàn gạch.

Anh nói nhỏ với vợ: "Hay là mình về đi em. Chắc không sao đâu".

Chị Lan liếc nhìn chồng. Dù thấy rõ sự lúng túng trong ánh mắt anh - cái lúng túng mà chị hiếm khi thấy ở người đàn ông vốn tự tin và quyết đoán trong công việc - nhưng chị cũng không thể không lườm anh một cái. "Em đừng nói với ai nhé", anh lí nhí.

"Anh không có bệnh gì nghiêm trọng đâu"

Gần một năm nay, anh Hưng nhận ra cơ thể mình không còn như trước. Có những lần anh mất tự tin vì không giữ được phong độ. Có những tối anh chủ động né tránh bằng cách ngủ sớm hơn, hoặc viện cớ "mai họp sớm".

Chị Lan ban đầu giận lắm. Chị nghĩ chồng lạnh nhạt. Có lúc chị tự hỏi liệu mình có còn hấp dẫn.

Nhưng rồi chị để ý thấy một điều, anh Hưng hay thức khuya hơn, lặng lẽ tìm kiếm trên điện thoại những cụm từ liên quan đến "suy giảm sinh lý", "rối loạn cương", "đàn ông sau 40".

Anh xóa lịch sử tìm kiếm rất nhanh, như thể sợ ai đó nhìn thấy.

Nghiêm túc nói chuyện với chồng, chị đề nghị đi khám, nhưng anh cười xòa: "Anh không có bệnh gì nghiêm trọng đâu. Chỉ mệt chút thôi".

Nhưng thực ra, điều anh sợ không phải là bệnh.

Nỗi ngại khó gọi tên

Với nhiều đàn ông, việc đi khám những vấn đề "tế nhị" không giống như khám răng hay khám dạ dày. Nó chạm đến lòng tự trọng.

Hưng kể sau này: "Anh sợ gặp người quen. Sợ người ta nhìn mình rồi đoán già đoán non. Sợ bác sĩ hỏi mấy câu khó trả lời". Ngoài ra, anh còn sợ một điều khác - sợ phải nghe kết luận rằng mình đang "yếu đi".

Trong đầu anh, hai chữ ấy nặng nề hơn bất kỳ chẩn đoán nào.

Anh từng nghĩ đến việc ghé một phòng khám tư nhân nhỏ, kín đáo hơn. Ở đó, không ai quen biết. Không phải xếp hàng giữa đám đông. Không phải ngồi dưới biển tên "Nam khoa" quá rõ ràng. Nhưng rồi anh lại chần chừ vì lo chi phí, lo quảng cáo thổi phồng, lo bị "vẽ bệnh".

Thế là anh chọn giải pháp quen thuộc nhất của đàn ông là im lặng.

Chia sẻ trên trang VOV, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Tuấn Đạt, Phó Giám đốc Trung tâm Tiết niệu - Nam khoa, kiêm Chủ nhiệm Khoa Nam học, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho rằng, bệnh lý về mặt nam khoa vốn rất tế nhị và nhạy cảm. Mỗi bệnh nhân mắc bệnh lý này trước khi đến bệnh viện, cơ sở y tế để khám chữa, nội tâm họ hẳn đã phải đấu tranh rất nhiều. Ngay cả khi đi khám rồi, họ cũng không chia sẻ nhiều về bệnh tình của mình.

Với nhiều người đàn ông, khi gặp vấn đề nam khoa, điều họ phải đối diện không chỉ là cảm giác khó chịu về thể chất, mà còn là một áp lực tâm lý âm thầm nhưng nặng nề. Nỗi lo ấy không dễ gọi tên. Họ bắt đầu thu mình lại, ngại chia sẻ với vợ hoặc bạn gái, thậm chí tránh cả những cuộc trò chuyện thân mật thường ngày.

Đặc biệt ở những người còn trẻ, cú sốc tinh thần đôi khi lớn hơn chính triệu chứng bệnh. Khi nghe thông báo có vấn đề về sinh lý, điều đầu tiên hiện lên trong đầu nhiều người không phải là phác đồ điều trị hay thời gian hồi phục, mà là nỗi sợ mất đi hình ảnh "người đàn ông mạnh mẽ" trong mắt người khác.

Họ lo mình không còn đủ bản lĩnh, không còn đủ tự tin. Và chính sự tự ti ấy khiến việc chấp nhận thực tế trở nên khó khăn hơn rất nhiều so với việc điều trị.

Chị Lan không ép chồng đi khám. Chị cũng không nói "anh phải đi khám ngay". Chị chỉ nhẹ nhàng: "Nếu có gì khiến anh lo, mình đi kiểm tra cho yên tâm. Không phải vì phong độ, mà vì sức khỏe".

Câu nói ấy làm anh suy nghĩ.

Anh bắt đầu nhận ra vấn đề này không chỉ là chuyện của riêng mình. Nó ảnh hưởng đến cả hai. Sự né tránh của anh khiến khoảng cách giữa họ lớn dần. Và anh quyết định vượt qua mặc cảm.

Bước qua cánh cửa bệnh viện

Sáng hôm đi khám, anh Hưng đến sớm để tránh đông người, tránh khỏi ánh mắt tò mò – hoặc ít nhất anh nghĩ vậy. Thực ra, chẳng ai để ý. Mỗi người đều bận với nỗi lo của mình.

Khi vào phòng khám, anh nói nhỏ, giọng hơi khàn. Những câu hỏi của bác sĩ không đáng sợ như anh tưởng. Không ai phán xét. Không ai cười cợt.

Kết quả cho thấy anh chỉ bị rối loạn cương mức độ nhẹ, liên quan đến huyết áp và căng thẳng kéo dài. Bác sĩ khuyên điều chỉnh lối sống, ngủ đủ, tập luyện đều đặn và theo dõi thêm. Không có "bản án" nghiêm trọng nào như anh lo sợ. Bước ra khỏi phòng, anh thở phào. Cuối cùng thì anh đã đủ can đảm để đối diện với nỗi ngại ngùng của chính mình.

Hãy coi bệnh lý nam khoa như các bệnh lý thông thường khác

Thực ra, các bệnh lý nam khoa cũng giống như những vấn đề sức khỏe khác của cơ thể. Khi đau dạ dày, người ta đi khám tiêu hóa. Khi khó thở, người ta khám tim phổi. Vậy thì khi cơ thể phát tín hiệu ở "vùng nhạy cảm", tại sao lại phải ngại ngùng đến mức trì hoãn?

Nhiều bác sĩ chia sẻ rằng điều đáng tiếc nhất không phải là bệnh khó điều trị, mà là bệnh nhân đến quá muộn. Có những trường hợp vì tâm lý e ngại, sợ gặp người quen, sợ bị đánh giá nên chọn khám ở những phòng khám tư nhân kém chất lượng bên ngoài. Ở đó, bệnh không được chẩn đoán đúng. Có người bị nhầm sang bệnh da liễu thông thường, được cho thuốc bôi; có người tự mua thuốc về dùng theo lời quảng cáo trên mạng.

Vài tuần trôi qua, rồi vài tháng. Triệu chứng không hết, thậm chí nặng hơn. Đến khi bệnh nhân tìm đến bệnh viện chuyên khoa, tình trạng đã kéo dài, việc điều trị phức tạp hơn nhiều, tốn kém hơn và đôi khi để lại di chứng. Đúng nghĩa "tiền mất, tật mang".

Sức khỏe sinh lý không phải thước đo giá trị của một người đàn ông, nhưng cách họ đối diện với vấn đề sức khỏe lại thể hiện sự trưởng thành. Coi bệnh nam khoa như những bệnh lý thông thường khác không chỉ giúp điều trị kịp thời, mà còn giúp hôn nhân tránh được những hiểu lầm và khoảng cách không đáng có.