6 loại ảnh không nên gửi, kể cả cho người quen

Ngày 24/10/2026, Công an tỉnh Cà Mau khuyến cáo người dân hạn chế gửi 6 loại ảnh qua các ứng dụng nhắn tin như Zalo, Messenger:

- Giấy tờ tùy thân như căn cước, hộ chiếu, giấy phép lái xe: có thể bị dùng để mạo danh, vay tiền qua ứng dụng, đăng ký SIM.

- Thẻ ngân hàng, số tài khoản và mã QR thanh toán.

- Ảnh có mã OTP, mật khẩu hoặc màn hình đăng nhập.

- Vé máy bay có mã đặt chỗ: có thể bị dùng để can thiệp vào hành trình.

- Hợp đồng, giấy tờ tài chính, sổ đỏ.

- Ảnh chụp màn hình giao dịch hoặc số dư: có thể bị cắt ghép thành biên lai giả để lừa người khác.

Gửi cho người quen cũng không hẳn an toàn. Nếu tài khoản Zalo của người gửi hoặc người nhận bị chiếm, toàn bộ ảnh trong khung chat có thể rơi vào tay kẻ gian.

Người dân nên cẩn thận khi gửi hình ảnh trên Zalo, Messenger (Ảnh: Khả Văn)

Với thủ tục hành chính, giấy tờ đã tích hợp trên VNeID có thể được xuất trình trực tiếp trên ứng dụng, không cần chụp ảnh gửi qua mạng xã hội.

Với mạng xã hội, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, quy định nhà cung cấp dịch vụ “không được yêu cầu cung cấp hình ảnh, video chứa nội dung đầy đủ hoặc một phần giấy tờ tùy thân” làm yếu tố xác thực tài khoản. Một trang hay tài khoản tự xưng là nền tảng mạng xã hội mà đòi ảnh căn cước để “xác minh” đã là dấu hiệu bất thường.

Nếu vẫn buộc phải gửi, người dùng nên làm theo 4 bước dưới đây.

Bước 1: Che số định danh, mã QR và mã vạch

Cơ quan công an khuyến cáo trước khi gửi ảnh, nên che hoặc làm mờ những thông tin không cần thiết như số định danh, mã QR, mã vạch và số thẻ. Đây là những phần chứa nhiều dữ liệu nhất trên giấy tờ.

Việc này không cần cài thêm ứng dụng:

- iPhone: Mở ảnh trong ứng dụng Ảnh, chọn Sửa, chọn biểu tượng đánh dấu hình ngòi bút, rồi dùng bút tô kín vùng cần che.

- Android: Trong Google Photos, mở ảnh, chọn Chỉnh sửa, chọn công cụ đánh dấu. Máy Samsung có công cụ vẽ tương tự trong mục chỉnh sửa của Thư viện.

Nên chọn bút nét đặc, màu tối và tô kín nhiều lớp. Không dùng bút dạ quang bán trong suốt, vì chữ bên dưới vẫn có thể hiện ra.

Khi gửi ảnh chứa thông tin nhay cảm như dữ liệu giấy tờ, người dân cần che bớt các thông tin không cần thiết

Bước 2: Chỉ gửi phần thật sự cần

Trước khi gửi, hãy hỏi lại bên nhận cần thông tin gì. Nếu họ chỉ cần đối chiếu họ tên và ảnh chân dung, không cần gửi cả hai mặt thẻ. Dùng công cụ cắt ảnh để bỏ phần thừa, và không gửi kèm ảnh chân dung rõ mặt chụp riêng nếu không bắt buộc.

Bước 3: Xóa vị trí lưu trong ảnh

Ảnh chụp bằng điện thoại có thể lưu kèm thời gian và vị trí chụp. Ảnh giấy tờ thường được chụp tại nhà, nên vô tình có thể làm lộ nơi ở.

- iPhone: Để ảnh mới không lưu vị trí, vào Cài đặt, chọn Quyền riêng tư, chọn Dịch vụ định vị, chọn Camera rồi chọn Không. Với ảnh đã chụp, mở ảnh, nhấn nút (i), chọn Điều chỉnh rồi chọn Không có vị trí.

- Android: Tắt mục Vị trí trong phần cài đặt của ứng dụng Camera. Với ảnh đã chụp trong Google Photos, vuốt ảnh lên để xem thông tin, nhấn vào phần vị trí và chọn xóa vị trí.

Bước 4: Gửi xong thì xóa

Khi bên nhận đã xử lý xong, nên xóa ảnh khỏi khung chat và xóa bản gốc trong máy nếu không còn dùng. Người dùng cũng nên rà lại các cuộc trò chuyện cũ để tìm và xóa ảnh giấy tờ từng gửi. Ngoài ra, nên bật khóa ứng dụng Zalo bằng mật khẩu hoặc vân tay, để khi điện thoại rơi vào tay người khác, khung chat không bị mở dễ dàng.

Công an tỉnh Cà Mau khuyến cáo người dân “chỉ chia sẻ thông tin khi thực sự cần thiết” và “xác minh kỹ danh tính người nhận và mục đích sử dụng thông tin trước khi gửi”. Tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu hay thông tin xác thực tài khoản cho bất kỳ ai.

Người dân cũng cần cảnh giác với người tự xưng cán bộ yêu cầu gửi ảnh giấy tờ qua Zalo. Tại xã Đak Pơ, tỉnh Gia Lai, đã có trường hợp đối tượng giả danh cán bộ địa chính, yêu cầu người dân gửi ảnh căn cước và sổ đỏ với lý do “làm thủ tục”.