Có lẽ bạn sẽ không ngờ tới cho đến khi lang thang dọc phố Nam Kinh Đông, mũi thoáng ngửi mùi dầu chiên nóng hổi quyện với hương nếp dẻo và mè rang thơm lừng. Chỉ một miếng thôi là biết ngay: Đây chính là phiên bản "xôi chiên phồng" của người Trung Quốc, nhưng to hơn, màu mè đa dạng hơn và ăn xong vẫn còn lâng lâng nhớ mãi.

Từ xôi chiên phồng miền Tây đến bánh mè khổng lồ Thượng Hải

Xôi chiên phồng là món đặc sản của vùng Nam Bộ. Xôi nếp ngâm kỹ, hấp chín, vo viên rồi thả vào chảo dầu sôi già. Chỉ vài phút sau, viên xôi phồng lên tròn vo, vỏ giòn rộp, ruột dẻo mềm, ăn kèm gà quay hoặc chấm tương ớt là hết sẩy. Đơn giản, dân dã, giá rẻ mà ai cũng mê.

Thế mà ở Thượng Hải, giữa dòng người hối hả và những tòa nhà chọc trời, du khách lại gặp đúng món ấy, chỉ khác một chút thôi. Người ta gọi là bánh mè chiên khổng lồ. Nhìn đầu bếp tay thoăn thoắt vo bột nếp dẻo lăn qua lớp mè dày. Chiên một phát là viên bánh phồng to, bề mặt nứt ra những vết "cười" đặc trưng. Quan trọng nhất là mè: Không chỉ đen như mình tưởng, mà còn có cả mè xanh lá (từ bột trà xanh) và mè đỏ (từ gấc hoặc phẩm tự nhiên). Ba màu nằm cạnh nhau trên khay sắt nóng hổi, trông vừa lạ vừa quen, cứ như ai đó lấy xôi chiên phồng Việt Nam "nhuộm" thêm màu sắc Trung Hoa vậy.

Cảm giác "đã đời" khi cắn miếng đầu tiên

Cắn một miếng: Vỏ giòn tan, mè rang thơm nức, giòn rụm. Giống hệt xôi chiên phồng nhà mình ở chỗ độ phồng, độ giòn và cái cảm giác "no căng" chỉ sau một viên. Khác ở chỗ người Thượng Hải khéo léo trong việc thêm mè đủ màu, làm món ăn không chỉ ngon mà còn bắt mắt, hợp gu chụp hình của giới trẻ. 

Điều làm du khách bất ngờ nhất là sự giống nhau đến lạ của hai món ăn cách nhau nửa vòng Trái Đất. Cả hai đều xuất phát từ gạo nếp - thứ nguyên liệu dân dã của người Á Đông. Người Việt mình đơn giản hóa thành xôi chiên phồng ăn mặn, còn người Thượng Hải biến tấu thành bánh mè ngọt, có thể thêm nhân đậu, thêm mè màu để phù hợp với khí hậu ẩm ướt và gu ngọt nhẹ của Giang Nam. Nhưng cốt lõi vẫn là sự khéo léo trong cách chiên: Lửa vừa phải để bánh phồng đều, không bị ngấm dầu, không bị xẹp. Đó chính là lý do dù ở đâu, chỉ cần một miếng là nhận ra ngay "hương vị nhà".

Lang thang Thượng Hải mấy ngày, bạn sẽ nhận ra món bánh mè chiên khổng lồ này không chỉ là món ăn vặt đường phố. Nó xuất hiện ở cả chợ đêm, trong các lễ hội truyền thống và thậm chí được bán ở một số nhà hàng dim sum cao cấp. Người ta còn làm phiên bản mini cho trẻ em, hoặc biến tấu nhân mặn với hành lá, thịt heo băm. Càng ăn càng thấy gần gũi giống như khi ở Việt Nam, xôi chiên phồng không chỉ là đồ ăn mà còn là ký ức tuổi thơ, là mùi dầu chiên bay tỏa trong những buổi chiều mưa phùn miền Tây.

Nếu bạn đang có kế hoạch du lịch Thượng Hải, hãy thử bánh mè chiên một lần. Thử cầm cây búa đập vỡ "quả bóng khổng lồ" ấy. Cắn một miếng, nhai chậm rãi, bạn sẽ thấy hai chữ "gần gũi" hiện ra rõ ràng giữa đất trời xa lạ. Còn nếu ở nhà, hãy thử làm xôi chiên phồng phiên bản "Thượng Hải" với ba màu mè. Đảm bảo cả nhà sẽ xuýt xoa, vừa ăn vừa kể chuyện về chuyến đi tưởng tượng. Vì cuối cùng, ẩm thực ngon nhất không phải ở nhà hàng sang trọng, mà là những món ăn khiến ta bất ngờ nhận ra: Dù ở đâu, con người vẫn gắn kết nhau bằng những hương vị giản dị nhất.