Những cơn gió xuân mang đến hơi ấm, và vạn vật hồi sinh. Khi mùa thay đổi, chế độ ăn uống của con người cũng cần thích nghi. Có câu tục ngữ: "Ăn ba loại thảo mộc vào mùa xuân, bạn sẽ không cần đến bác sĩ", minh họa sinh động tầm quan trọng của chế độ ăn uống lành mạnh mùa xuân. Ba loại thảo mộc đó là gì? Tại sao chúng lại được ưa chuộng đặc biệt vào mùa xuân? Và làm thế nào để khéo léo kết hợp chúng vào các bữa ăn hàng ngày? Bài viết này sẽ tiết lộ những bí mật của những nguyên liệu quý giá mùa xuân này.

Thuật ngữ "ba loại thảo mộc" thường dùng để chỉ ba loại cây thân thảo hoặc rau củ mọc vào mùa xuân, có vị non ngon và mang lại một số lợi ích cho sức khỏe. Do sự khác biệt về sản vật và phong tục địa phương, các loại thảo mộc cụ thể có thể thay đổi đôi chút tùy từng nơi, nhưng những loại được chấp nhận rộng rãi và phổ biến nhất thường bao gồm rau tề thái, bồ công anh (cây con) và chồi hương xuân. Chúng đều non nhất vào khoảng tháng Ba đến đầu tháng Tư, khiến chúng trở thành những món ngon theo mùa được thiên nhiên ban tặng.

1. Rau tề thái

Rau tề thái là loại rau dại thuộc họ Cải, giàu dinh dưỡng, thường mọc hoang ở ngoài đồng ruộng. Rau tề thái được coi là loại thảo mộc tươi của mùa xuân. Vào đầu mùa xuân, hình dáng tươi ngon của nó thường có thể được nhìn thấy ở các cánh đồng, dọc theo suối và ven đường. Nó có hương vị thơm ngon, mùi thơm độc đáo và giàu vitamin C, caroten cùng nhiều khoáng chất khác nhau. Y học cổ truyền tin rằng rau tề thái có tính trung hòa và có tác dụng điều hòa tỳ vị, lợi tiểu, cầm máu và cải thiện thị lực. Vào mùa xuân, khí gan dễ sinh sôi, trong khi chức năng tỳ vị có thể tương đối yếu; ăn một lượng vừa phải rau tề thái có thể giúp điều hòa tỳ vị.

Có nhiều cách để ăn tề thái, cách cổ điển nhất là băm nhỏ rồi trộn kèm thịt heo băm để làm nhân hoành thánh hoặc há cảo - hương vị mùa xuân đó khó quên. Tiếp theo bạn có thể dùng làm các món trộn, canh đậu phụ rau tề thái hoặc rau tề thái xào trứng; rau tề thái trứng chiên; canh rau tề thái nấu tôm và nấm... cũng là những món ăn gia đình đơn giản và ngon miệng, giữ được độ tươi ngon và hương vị nguyên bản ở mức tối đa.

 

2. Rau bồ công anh non

Nhiều người chỉ biết bồ công anh là loài hoa dại, nhưng ít ai biết rằng khi còn non, toàn bộ cây đều ăn được, đặc biệt là những lá non mọc vào mùa xuân trước khi ra hoa. Những lá này có vị đắng vừa phải và giá trị dinh dưỡng cao. Bồ công anh rất giàu vitamin A và C, cũng như kali, sắt và các nguyên tố khác, được biết đến như "kháng sinh tự nhiên". Y học cổ truyền coi chúng là một vị thuốc tốt để thanh nhiệt giải độc, giảm sưng tấy và tiêu u cục, lợi tiểu và giảm nhiễm trùng đường tiết niệu.

Thời tiết mùa xuân hay thay đổi và dễ gây khô nóng. Ăn một lượng vừa phải cây bồ công anh non có thể giúp thanh nhiệt trong cơ thể và thúc đẩy quá trình trao đổi chất. Thông thường, người ta khuyên nên chần sơ qua nước sôi trước khi ăn để loại bỏ bớt vị đắng. Sau khi chần, có thể dùng làm nguyên liệu trộn với nước sốt tỏi băm thêm nước tương, dầu mè để tạo nên món ăn thanh mát và ngon miệng; chúng cũng có thể dùng xào với trứng, nấu canh hoặc dùng làm nhân bánh cho món ăn sáng tạo hương vị độc đáo. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng bồ công anh có tính hơi lạnh, vì vậy những người có thể trạng yếu không nên ăn quá nhiều.

 

3. Chồi rau hương xuân - xoan hôi

Sau hương xuân vốn là loại chồi non của cây rừng. Ngày nay nó được nhiều người yêu thích bởi hương thơm độc đáo và đậm đà, thực sự xứng đáng với danh hiệu "rau từ cây". Thời điểm thu hoạch rầm rộ của loại rau này thường vào khoảng cuối tháng 2 đầu tháng 3 âm lịch. Rau hương xuân giàu protein, vitamin E, canxi, phốt pho và các chất dinh dưỡng khác, và hương thơm dễ bay hơi của chúng có thể kích thích sự thèm ăn. Y học cổ truyền Trung Quốc tin rằng chúng có tính mát, thanh nhiệt giải độc, bổ dạ dày và điều hòa khí huyết. Rau hương xuân thường được xào trứng - đây là sự kết hợp phổ biến nhất trong nấu ăn, màu vàng xanh hòa quyện, với hương thơm khó cưỡng.

Các cách chế biến rau hương xuân khác cũng ngon miệng không kém là rau hương xuân xào đậu phụ, rau hương xuân luộc chấm nước tương tỏi ớt... mỗi món đều có đặc điểm riêng. Điều quan trọng cần lưu ý là loại rau này có chứa một lượng nitrit nhất định; trước khi ăn, chúng phải được chần trong nước sôi khoảng một phút. Quá trình này loại bỏ hầu hết các chất độc hại, giúp chúng an toàn hơn khi ăn, đồng thời tạo ra màu xanh tươi hơn và mùi thơm dịu hơn.

 

Lý do nhấn mạnh việc "ăn ba loại rau thơm vào mùa xuân"?

Lợi ích sức khỏe nằm ở việc phù hợp với nguyên tắc "sinh trưởng mùa xuân". Vào mùa xuân, năng lượng Dương trong cơ thể tăng lên, quá trình trao đổi chất tăng tốc, nhưng đồng thời, khí gan có xu hướng dư thừa, dễ ảnh hưởng đến tỳ vị. Những loại rau dại non mùa xuân này chủ yếu sở hữu năng lượng thúc đẩy sinh trưởng, với hương vị từ thơm đến hơi đắng, và nhìn chung có tính mát. Chúng giúp thanh nhiệt tích tụ trong cơ thể suốt mùa đông dài, làm dịu hỏa khí gan, kích thích chức năng tỳ vị, bổ sung vitamin và khoáng chất, tăng cường sức đề kháng của cơ thể. Điều này hoàn toàn phù hợp với triết lý dinh dưỡng hiện đại ủng hộ chế độ ăn uống đa dạng và ăn nhiều rau tươi.

Tuy nhiên, trong khi thưởng thức hương vị thơm ngon của các loại rau mùa xuân, cần lưu ý một vài điểm sau: Thứ nhất, hãy cẩn thận khi hái. Trừ khi bạn đủ kiến thức nhận diện được loại cây, không nên tự hái các loại cây dại để tránh vô tình ăn phải cây độc. Tốt nhất là nên mua ở chợ uy tín. Thứ hai, ăn uống điều độ. Hầu hết các loại rau dại đều có tính mát; hãy thưởng thức chúng khi còn tươi, nhưng không nên ăn quá nhiều hoặc trong thời gian dài, đặc biệt là đối với những người có tỳ vị yếu hoặc thể trạng kém. Thứ ba, xử lý đúng cách. Một số loại rau dại, chẳng hạn như chồi hương xuân, có thể chứa nitrat hoặc axit oxalic; chần là một cách đơn giản và hiệu quả để ngăn ngừa điều này. Thứ tư, hãy chọn rau tươi. Rau dại ngon nhất khi còn tươi; hãy ăn càng sớm càng tốt sau khi mua để tránh bảo quản quá lâu.

Rau tề thái, cây bồ công anh non và chồi hương xuân không chỉ là những món quà hào phóng từ thiên nhiên, mang đến sắc màu tươi mới và hương vị độc đáo cho bàn ăn của chúng ta, mà còn là những trợ thủ đắc lực trong việc điều hòa cơ thể và thích nghi với những thay đổi theo mùa. Trong những tháng cuối cùng của mùa xuân tươi mới này, tại sao không tìm kiếm những loại rau này để sự dịu nhẹ và dinh dưỡng của chúng đồng hành cùng chúng ta trong một mùa xuân khỏe mạnh và vui vẻ? Tất nhiên, chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục vừa phải và ngủ đủ giấc là những nền tảng cơ bản của sức khỏe, và việc điều chỉnh chế độ ăn uống có thể là một phần tuyệt vời, có lợi trong đó.