Ông Trương năm nay vừa tròn 80 tuổi. Con cháu đều biết ông là người "cứng cỏi", quen sống tự lập, hiếm khi khiến gia đình phải lo lắng.

Thế nhưng gần đây, cơ thể ông xuất hiện những thay đổi không thể xem nhẹ: đi lại đôi lúc loạng choạng, ban đêm ngủ không yên, buổi sáng thức dậy phải mất rất lâu mới thấy tỉnh táo hẳn.

Gia đình sốt ruột đưa ông đi khám. Sau khi kiểm tra, bác sĩ đưa ra một lời khuyên khiến mọi người bất ngờ:

Sau tuổi 80, ông không nên tiếp tục làm 4 việc này.

"Những việc tưởng như không đáng kể, nhưng nếu làm quá nhiều, sức khỏe người cao tuổi có thể suy giảm rất nhanh." Câu nói ấy khiến cả nhà giật mình và bắt đầu suy nghĩ lại về những thói quen thường ngày.

Có lẽ sau tuổi 80, nhiều thói quen quen thuộc của chúng ta cần được nhìn nhận lại.

Sau tuổi 80, những thói quen nào trở thành "kẻ thù" của sức khỏe?

Theo thời gian, chức năng cơ thể người già dần suy giảm. Đặc biệt sau 80 tuổi, khả năng hồi phục kém hơn, hệ miễn dịch suy yếu, nhiều hành vi thường ngày có thể vô tình tạo thêm gánh nặng cho cơ thể.

Theo nghiên cứu của Hiệp hội Y học Lão khoa Trung Quốc, hệ tim mạch, xương khớp và nội tiết của người cao tuổi phải chịu áp lực lớn; nhiều thói quen sinh hoạt tưởng bình thường lại khiến tình trạng sức khỏe xấu đi.

1. Lao lực quá mức hoặc tập luyện quá sức

Nhiều người cao tuổi cho rằng phải vận động nhiều mới khỏe. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy lao lực hoặc tập cường độ cao có thể làm tăng đau khớp, đồng thời tăng nguy cơ bệnh tim và đột quỵ.

Sau 80 tuổi, cơ thể không còn khả năng phục hồi nhanh như trước. Vận động quá sức đôi khi phản tác dụng.

2. Xem nhẹ tính điều độ trong ăn uống

Không ít người trên 80 tuổi vẫn chưa duy trì được chế độ ăn khoa học. Ăn uống thất thường, kén ăn lâu dài có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng, ảnh hưởng đến miễn dịch và sức khỏe tim mạch.

3. Biến động cảm xúc mạnh

Ở tuổi cao, nhiều người dễ buồn phiền vì cảm giác bị con cháu ít quan tâm, dẫn đến tâm trạng thất thường hoặc trầm cảm. Cảm xúc tiêu cực kéo dài có thể làm suy giảm miễn dịch, thậm chí làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch.

4. Thiếu ngủ kéo dài

Rối loạn giấc ngủ là vấn đề phổ biến ở người cao tuổi, đặc biệt sau 80 tuổi do thay đổi sinh lý. Tuy nhiên, thiếu ngủ không chỉ khiến ban ngày mệt mỏi mà còn làm nặng thêm suy giảm nhận thức và rối loạn đường huyết.

Nếu vẫn duy trì những thói quen này, cơ thể có thể thay đổi theo hướng xấu

1. Suy giảm thể lực và tăng bệnh mạn tính

Lao lực hoặc vận động không hợp lý khiến cơ thể phục hồi chậm, dễ mệt, giảm sức bền, đồng thời tăng nguy cơ gãy xương và đau khớp.

Theo "Hướng dẫn Sức khỏe Người cao tuổi", nhóm tập luyện quá mức có tỷ lệ đau khớp và gãy xương cao hơn khoảng 15% so với nhóm vận động vừa phải.

2. Giảm cảm giác ngon miệng, suy dinh dưỡng

Ăn uống thất thường có thể làm giảm khẩu vị, dẫn đến thiếu dinh dưỡng. Lâu dài gây sụt cân, mất cơ, suy giảm miễn dịch và dễ mắc bệnh.

3. Tăng lo âu, trầm cảm

Thiếu giao tiếp xã hội hoặc ít tương tác với gia đình dễ khiến người cao tuổi rơi vào trạng thái trầm cảm. Nghiên cứu cho thấy trầm cảm kéo dài làm tăng nguy cơ đột quỵ và bệnh tim.

4. Suy giảm nhận thức nhanh hơn

Chất lượng giấc ngủ kém ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng phục hồi và ghi nhớ của não. Thiếu ngủ kéo dài có thể khiến trí nhớ và chức năng nhận thức suy giảm rõ rệt.

Theo "Báo cáo Nghiên cứu Sức khỏe Tâm lý Người cao tuổi Trung Quốc", khoảng 60% bệnh nhân sa sút trí tuệ từng có biểu hiện rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng ở giai đoạn đầu.

Nên làm gì để cải thiện? 4 gợi ý hữu ích

1. Sắp xếp vận động hợp lý, tránh quá sức

Người cao tuổi có thể đi bộ nhẹ, tập thái cực quyền hoặc các bài tập cường độ thấp. Mỗi tuần 3–5 lần, mỗi lần không quá 30 phút là phù hợp, vừa duy trì thể lực vừa hạn chế rủi ro.

2. Ăn uống khoa học, chú trọng cân bằng dinh dưỡng

Duy trì bữa ăn đều đặn, đảm bảo đủ protein, vitamin và khoáng chất. Đặc biệt nên tăng thực phẩm giàu canxi và chất xơ để hỗ trợ xương và hệ tiêu hóa.

3. Điều chỉnh cảm xúc, tăng giao tiếp xã hội

Khuyến khích trò chuyện với gia đình, tham gia hoạt động tập thể để giảm cảm giác cô đơn. Thiền nhẹ hoặc nghe nhạc thư giãn cũng giúp ổn định tâm trạng.

4. Cải thiện môi trường ngủ

Hạn chế dùng thiết bị điện tử trước khi ngủ. Giữ phòng ngủ yên tĩnh, tối và thông thoáng. Duy trì giờ ngủ cố định để đảm bảo giấc ngủ sâu và chất lượng.

Sức khỏe nằm ở những điều nhỏ mỗi ngày

Bước sang tuổi 80 không có nghĩa là phải "kiêng khem mọi thứ", nhưng chắc chắn cần điều chỉnh cách sống cho phù hợp với khả năng hồi phục của cơ thể.

Bắt đầu từ hôm nay, hãy thử thay đổi từng chút một để người thân cao tuổi sống nhẹ nhàng, an toàn và khỏe mạnh hơn.

Tuy nhiên, mỗi người có tình trạng sức khỏe khác nhau. Để có kế hoạch phù hợp, người cao tuổi vẫn nên đến cơ sở y tế uy tín thăm khám trực tiếp và nghe tư vấn chuyên môn từ bác sĩ.