Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Biotechnology, nhóm nghiên cứu thuộc Viện Công nghệ tiên tiến Thâm Quyến và Đại học Thâm Quyến (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc) đã biến đổi một chủng vi khuẩn E. coli vô hại vốn tồn tại tự nhiên trong đường ruột người bằng cách cài đặt một mạch gene đặc biệt chỉ được kích hoạt khi phát hiện máu. Đây là dấu hiệu điển hình của tình trạng viêm ruột nặng gây tổn thương niêm mạc và xuất huyết.

Khi mạch gene này được kích hoạt, vi khuẩn sẽ tiết ra một loại protein kết dính cực mạnh, lấy cảm hứng từ chất bám của hà biển – loài sinh vật nổi tiếng với khả năng bám chặt vào đá và thân tàu trong môi trường khắc nghiệt. Lớp protein này tạo thành một “lớp keo sinh học” bền chắc, bám chính xác vào vị trí đang chảy máu, vừa giúp cầm máu, vừa hỗ trợ tái tạo niêm mạc ruột bị tổn thương.

Zhong Chao, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết vi khuẩn được nuôi cấy dưới dạng dung dịch lỏng và đưa vào cơ thể qua đường uống hoặc trực tràng. Khi di chuyển đến đúng vị trí tổn thương, chúng sẽ hình thành một màng sinh học bám dính, tồn tại lâu dài và phát huy tác dụng trực tiếp tại chỗ.

Các thử nghiệm trên chuột cho thấy vi khuẩn có thể bám vào mô viêm trong thời gian lên tới 10 ngày khi đưa qua đường trực tràng và khoảng 7 ngày khi sử dụng đường uống. Nhờ đó, tình trạng chảy máu ruột được cải thiện rõ rệt, cân nặng của chuột tăng trở lại và hiện tượng ruột bị co ngắn – một biến chứng thường gặp của viêm ruột mạn tính – cũng được đảo ngược.

Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh điểm đột phá của phương pháp này nằm ở khả năng bám dính và tác động cục bộ, điều vốn rất khó đạt được trong môi trường ruột luôn ẩm ướt và vận động liên tục.

“Đây là bước tiến quan trọng, mở ra hướng điều trị chính xác hơn và ít xâm lấn hơn cho bệnh nhân viêm ruột”, các nhà khoa học nhận định.

Hiện nhóm đang chuẩn bị đưa “keo sống thông minh” vào các nghiên cứu lâm sàng, với kỳ vọng phát triển một liệu pháp nhắm trúng đích, an toàn và hiệu quả hơn cho người mắc các bệnh viêm ruột mạn tính trong tương lai gần.