Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT ngày 15/7/2026, quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng (Thông tư số 59).

Nhà giáo hợp đồng sau khi nghỉ hưu được đối xử bình đẳng về nghề nghiệp

Nếu các quy định trước đây chỉ điều chỉnh hoạt động thỉnh giảng thì Thông tư mới bổ sung cơ chế cho phép cơ sở giáo dục ký hợp đồng lao động toàn thời gian với nhà giáo sau khi nghỉ hưu nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Bộ Giáo dục và Đào tạo có thêm quy định mới về nhà giáo. Ảnh: VĨNH HÀ

Theo đó, nhà giáo hợp đồng toàn thời gian phải theo nguyên tắc bình đẳng, công khai, minh bạch. Việc sử dụng nhà giáo nghỉ hưu toàn thời gian phải phù hợp với nhu cầu, chiến lược phát triển đội ngũ của cơ sở giáo dục và quy định của luật lao động. Đặc biệt, không làm ảnh hưởng đến kế hoạch tuyển ụng, đào tạo, lộ trình phát triển đội ngũ kế cận của cơ sở giáo dục. Các nhà giáo ở diện này phải tuân thủ quy định nghề nghiệp, đạo đức nghề nghiệp và các quy định đảm bảo chất lượng.

Thông tư trên cũng quy định cụ thể các điều kiện với nhà giáo được ký hợp đồng ở diện này. Thời gian làm việc, nghỉ ngơi của nhà giáo ở diện này thực hiện theo thỏa thuận tại hợp đồng, nhưng dựa trên quy định của luật lao động và chế độ làm việc của nhà giáo do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.

Các cơ sở giáo dục được chủ động thỏa thuận linh hoạt về hình thức, thời gian làm việc, nghỉ ngơi, phù hợp với lứa tuổi, sức khỏe, phát huy tối đa kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu khoa học của nhà giáo.

Tiền lương, phụ cấp và các quyền lợi khác được thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng và theo quy định pháp luật. Thông tư cũng quy định nhà giáo trong diện này cũng được tôn trọng, bảo vệ uy tín, danh dự, nhân phẩm, đối xử bình đẳng trong hoạt động và phát triển nghề nghiệp.

Gắn hoạt động thỉnh giảng với yêu cầu bảo đảm chất lượng giáo dục

Thông tư 59 cũng quy định về nhà giáo thỉnh giảng với nhiều nội dung mới bổ sung nhiều quy định nhằm nâng cao trách nhiệm của cơ sở giáo dục và nhà giáo.

Theo đó, khái niệm về nhà giáo thỉnh giảng được thống nhất,xác định rõ hoạt động thỉnh giảng không chỉ giảng dạy môn học mà còn có thể tham gia hướng dẫn thực hành, nghiên cứu khoa học, biên soạn giáo trình, hướng dẫn khóa luận, luận văn, luận án và các hoạt động chuyên môn khác theo quy định.

Quy định này góp phần tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao đã nghỉ hưu, nhất là các chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên giàu kinh nghiệm. Đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để các cơ sở giáo dục sử dụng đội ngũ nhà giáo sau khi nghỉ hưu trong giảng dạy, nghiên cứu khoa học và nâng cao chất lượng đào tạo.

Thông tư cũng phân định rõ việc áp dụng hợp đồng lao động và hợp đồng dịch vụ tùy theo tính chất của hoạt động thỉnh giảng. Quy định mới khắc phục những bất cập trước đây khi các văn bản cũ chưa phân định rõ bản chất pháp lý của hoạt động thỉnh giảng, giúp việc áp dụng pháp luật thống nhất hơn.

Cơ sở giáo dục phải xây dựng kế hoạch sử dụng nhà giáo thỉnh giảng, công khai danh sách nhà giáo thỉnh giảng trên trang thông tin điện tử (trừ một số trường hợp đặc thù), đánh giá định kỳ chất lượng giảng dạy, lấy ý kiến phản hồi của người học và sử dụng kết quả đánh giá làm căn cứ tiếp tục hoặc chấm dứt hợp đồng.

Đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu, cơ sở giáo dục phải công khai danh sách, chức danh theo vị trí việc làm và chịu trách nhiệm bảo đảm tỉ lệ sử dụng đội ngũ này theo quy định về kiểm định chất lượng và quy mô đào tạo.

Thông tư 59 nêu rõ, các cơ sở giáo dục được sử dụng đội ngũ nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu để nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học. Kết quả công tác của đội ngũ này là cơ sở để xác định năng lực đào tạo, quy mô tuyển sinh và kiểm định chất lượng theo quy định của pháp luật về giáo dục. Việc sử dụng đội ngũ nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu không thay thế các điều kiện bắt buộc về nhà giáo cơ hữu theo quy định của pháp luật có liên quan. Quy định mới phù hợp với cách tiếp cận quản trị chất lượng đội ngũ nhà giáo trong bối cảnh mới.