Trong nhiều gia đình, đặc biệt là những nhà vẫn duy trì nếp thờ cúng truyền thống, đèn dầu vẫn được đặt trên bàn thờ và sử dụng vào ngày Rằm, mùng Một, giỗ Tết. Có nhà còn giữ thói quen để đèn cháy thường xuyên với mong muốn duy trì ánh sáng trên bàn thờ. Tuy nhiên, xét về an toàn trong nhà ở, một ngọn lửa nhỏ vẫn là nguồn lửa hở. Việc để đèn dầu cháy liên tục cả ngày lẫn đêm vì thế cần được nhìn nhận thận trọng hơn.

Lời khuyên quan trọng nhất: Không nên để đèn dầu cháy 24/7

Điều đáng lo không nằm ở bản thân chiếc đèn dầu mà ở việc ngọn lửa được duy trì trong thời gian quá dài, kể cả lúc mọi người đi ngủ hoặc không có ai ở nhà. Chỉ cần đèn bị nghiêng, bấc cháy bất thường hoặc một vật dễ bắt lửa vô tình tiếp xúc với ngọn lửa, sự cố có thể xảy ra trước khi gia đình kịp phát hiện. Bàn thờ lại thường tập trung nhiều vật liệu có khả năng bắt lửa như gỗ, hoa khô, giấy, chân hương, đồ trang trí và đôi khi nằm gần rèm hoặc các vật dụng khác. Chính vì vậy, nguyên tắc an toàn với đèn dầu cũng giống các nguồn lửa hở khác trong nhà: chỉ nên thắp khi cần thiết và có người có thể quan sát. Trước khi đi ngủ, ra khỏi nhà hoặc không thể để mắt tới khu vực bàn thờ trong thời gian dài, gia đình nên tắt đèn. Nếu muốn bàn thờ luôn có ánh sáng, mọi người có thể cân nhắc loại đèn điện phù hợp thay vì duy trì một ngọn lửa thật liên tục. Tuy nhiên, đèn điện cũng cần sử dụng sản phẩm đảm bảo chất lượng, dây dẫn và ổ cắm còn tốt, không để dây điện xuống cấp nhưng vẫn cắm quanh năm.

2. Đừng đặt đèn quá gần bát hương, hoa và đồ dễ cháy

Một lỗi khá thường gặp là cố gắng xếp mọi thứ thật cân đối trên diện tích bàn thờ có hạn. Kết quả là đèn dầu nằm sát bình hoa, đồ lễ, giấy hoặc các vật trang trí. Khoảng cách quá gần khiến một sự cố nhỏ dễ trở thành vấn đề lớn hơn. Gia đình nên tạo một khoảng trống hợp lý xung quanh đèn, đặc biệt phía trên ngọn lửa. Không đặt đèn ngay dưới hoặc sát những vật có thể cháy, không để rèm hay đồ trang trí buông xuống gần khu vực này. Đèn cũng cần đứng trên bề mặt chắc chắn, bằng phẳng, tránh mép bàn và những vị trí dễ bị va chạm khi mọi người thay nước, cắm hoa hay thắp hương. Nếu bàn thờ quá nhỏ đến mức đèn dầu phải chen giữa nhiều đồ vật, tốt hơn hết không nên cố duy trì việc thắp đèn thường xuyên. Không gian thờ cúng gọn gàng vừa dễ chăm sóc, vừa giúp kiểm soát nguồn lửa tốt hơn.

3. Không đổ dầu khi đèn đang cháy

Đây là thao tác gia đình tuyệt đối không nên làm chỉ vì muốn đèn tiếp tục cháy mà không bị gián đoạn. Khi thấy dầu sắp hết, hãy tắt ngọn lửa, chờ đèn nguội rồi mới bổ sung nhiên liệu theo đúng cách sử dụng của loại đèn đang có. Đồng thời, không nên đổ dầu quá đầy. Việc di chuyển, va chạm hoặc nghiêng đèn có thể khiến nhiên liệu tràn ra ngoài, làm tăng nguy cơ cháy. Chai dầu dự trữ cũng không nên để ngay cạnh bàn thờ hay gần nguồn nhiệt chỉ vì tiện sử dụng. Sau khi châm dầu, cần đóng kín và cất ở vị trí an toàn, xa trẻ nhỏ và các nguồn phát lửa. Bản thân chiếc đèn cũng cần được kiểm tra định kỳ. Nếu thân đèn nứt, chân đế không còn vững, bộ phận chứa dầu bị rò rỉ hoặc đèn thường xuyên có biểu hiện bất thường khi cháy, mọi người không nên tiếp tục sử dụng.

4. Có trẻ nhỏ, người lớn tuổi càng phải chú ý

Với nhà có trẻ nhỏ, vấn đề không chỉ nằm ở ngọn lửa mà còn ở khả năng trẻ tò mò chạm vào đèn, bàn thờ thấp hoặc khu vực chứa dầu. Đèn và nhiên liệu cần nằm ngoài tầm với, đồng thời không nên để trẻ tự ý thắp hoặc tắt đèn. Gia đình có người lớn tuổi cũng nên cân nhắc thói quen để đèn cháy xuyên đêm. Việc phải kiểm tra, châm thêm dầu hoặc xử lý ngọn lửa trong điều kiện thiếu sáng có thể gây bất tiện và tăng nguy cơ va chạm.

Giữ một nếp thờ cúng truyền thống không có nghĩa mọi thói quen cũ đều phải duy trì nguyên trạng. Gia đình vẫn có thể sử dụng đèn dầu vào những thời điểm phù hợp, nhưng không nhất thiết phải để ngọn lửa cháy 24 giờ mỗi ngày. Sự thành kính nằm ở cách mỗi gia đình gìn giữ việc thờ cúng, còn với một nguồn lửa hở trong nhà, an toàn vẫn nên được đặt lên trước.

*Thông tin trong bài mang tính chiêm nghiệm, tham khảo