Trong thói quen ăn uống hằng ngày của người Việt, ăn cơm chan nước canh là hình thức vô cùng phổ biến trên bàn ăn gia đình. Nhiều người thường giữ thói quen vừa ăn vừa chan đẫm nước canh, thậm chí nuốt chửng mà không cần nhai kỹ vì cảm thấy dễ nuốt và tiết kiệm thời gian, dễ tiêu hóa. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa và dinh dưỡng học, thói quen tưởng chừng tiện lợi và tốt cho sức khỏe này lại là một sai lầm nghiêm trọng, tạo ra áp lực âm thầm tàn phá dạ dày của bạn.

Ảnh minh họa

Các chuyên gia y tế cảnh báo rằng việc duy trì thói quen ăn cơm chan nước canh kéo dài sẽ gây ra hàng loạt hệ lụy trực tiếp đến sức khỏe. Nếu không kịp thời điều chỉnh, hệ tiêu hóa của bạn sẽ nhanh chóng tổn thương và đối mặt với nhiều rắc rối đáng bận tâm.

Tại sao không nên duy trì thói quen ăn cơm chan nước canh thường xuyên?

Để hiểu rõ nguyên nhân tại sao hành động này lại tổn hại sức khỏe, cần xem xét cơ chế vận hành tự nhiên của quá trình tiêu hóa ngay từ trong khoang miệng.

Quá trình tiêu hóa thức ăn khởi đầu ngay từ khoang miệng nhờ hai yếu tố: lực nhai của răng và các enzym trong nước bọt. Khi nhai kỹ, răng xé nhỏ thức ăn, đồng thời tuyến nước bọt tiết ra enzym amylase để phân giải một phần tinh bột. Tuy nhiên, khi ăn cơm chan nước canh, nước canh làm trơn hạt cơm khiến người ăn có xu hướng nuốt chửng ngay mà bỏ qua bước nhai.

Ảnh minh họa

Nếu liên tục duy trì thói quen ăn cơm chan nước canh, hệ tiêu hóa sẽ phải gánh chịu hàng loạt tác động tiêu cực:

1. Loãng dịch vị và giảm hiệu suất tiêu hóa

Khi một lượng lớn nước tràn vào dạ dày cùng lúc với thức ăn, chúng sẽ làm loãng nồng độ axit màng dạ dày và các enzym tiêu hóa như pepsin. Sự suy giảm này khiến quá trình phân giải protein và dưỡng chất bị trệch hướng, làm thức ăn chậm tiêu hóa và dễ lên men gây chướng bụng.

2. Gia tăng áp lực co bóp lên dạ dày

Việc bỏ qua đoạn nhai ở khoang miệng đồng nghĩa với việc thức ăn đưa xuống dạ dày vẫn còn nguyên kích thước lớn. Dạ dày bắt buộc phải co bóp mạnh mẽ và tiết nhiều dịch vị hơn bình thường để xử lý lượng thức ăn thô này, lâu dần dẫn đến tổn thương niêm mạc và đau dạ dày.

3. Giảm khả năng hấp thụ dưỡng chất

Nước bọt chứa enzym hỗ trợ bảo vệ niêm mạc đường tiêu hóa. Khi thức ăn trôi quá nhanh xuống dạ dày mà không được trộn đều với nước bọt, cơ thể sẽ khó lòng hấp thụ trọn vẹn các vi chất dinh dưỡng, vitamin và khoáng chất.

Ảnh minh họa

4. Tăng nguy cơ trào ngược dạ dày thực quản

Lượng nước lớn làm thể tích trong dạ dày tăng nhanh đột ngột, làm tăng áp lực lên cơ vòng thực quản dưới, dễ dẫn đến hiện tượng trào ngược axit, gây ra cảm giác ợ chua và ợ nóng sau khi ăn.

Ngoài ra, việc ăn cơm chan nước canh còn tiềm ẩn nguy cơ dễ tăng cân hơn do "bon miệng", khó kiểm soát lượng ăn. Khi ăn cùng các loại canh có xương, canh cá cũng dễ nuốt dị vật hoặc gây hóc hơn ăn riêng lẻ.

Hướng dẫn thói quen ăn uống đúng chuẩn khoa học

Để vừa thưởng thức bữa ăn ngon miệng vừa bảo vệ hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo bạn nên áp dụng các nguyên tắc sau:

- Tách riêng cơm và canh khi ăn: Tập thói quen ăn phần cơm khô trước và uống nước canh sau khi đã hoàn thành bát cơm hoặc uống vài hớp canh nhỏ giữa các khoảng nghỉ.

- Tăng cường số lần nhai: Nhai kỹ không chỉ giúp giảm tải cho dạ dày mà còn kích thích tuyến nước bọt hoạt động tối đa, giúp cơ thể cảm nhận trọn vẹn hương vị thức ăn và nhanh thấy no hơn.

Ảnh minh họa

- Lưu ý đặc biệt đối với trẻ nhỏ và người cao tuổi: Trẻ em ăn cơm chan nước canh dễ bị lười nhai, ảnh hưởng đến cấu trúc xương hàm. Người cao tuổi chức năng tiêu hóa suy giảm càng cần nhai kỹ để tránh đầy hơi, khó tiêu.

Đặc biệt, nếu bạn đã quen thuộc và vẫn muốn duy trì thói quen này, các chuyên gia khuyên bạn hãy tuân thủ một nguyên tắc cốt lõi: ăn chậm lại và nhai kỹ trước khi nuốt. Dù cơm có chan đẫm nước canh, bạn vẫn phải chủ động dùng răng nhai chậm từ 15 đến 20 lần mỗi miếng để thức ăn kịp trộn đều với nước bọt. Đồng thời, chỉ nên chan một lượng nước canh vừa đủ làm ẩm cơm chứ không nên chan quá tràn bờ, tránh làm loãng dịch vị dạ dày quá mức.