Dịp Tết, không ít người lớn lấy việc trêu chọc trẻ con quanh bao lì xì làm niềm vui. Nhưng khi đứa trẻ đáp trả bằng một gáo nước lạnh, chúng ta mới bàng hoàng nhận ra: Một trò đùa vô ý có thể phá hỏng cả một nếp nhà.

Từ trò đùa "thử lòng" đến cái kết "đắng lòng"

Chị Thu Hằng (34 tuổi, Hà Nội) đến giờ vẫn ngại khi nhớ đến buổi họp mặt họ hàng dịp Tết năm ngoái. Hôm mùng 2 Tết, một người bác bên chồng liên tục trêu cậu con trai lớp 4 của chị rằng: "Năm nay cháu lớn rồi nên bác không mừng tuổi nữa, chỉ mừng em thôi". Khi bị trêu như vậy, ban đầu, con trai chị còn phụng phịu bảo: "Không, cháu vẫn là em bé mà". Nhưng khi bác người bác vẫn tiếp tục trêu thì con chị bỗng bực tức, đỏ mặt tía tai rồi bảo bác: "Không mừng thì thôi, cháu chả cần, năm nào bác cũng mừng có 30 nghìn!". 

Sự im lặng bao trùm. Chị Hằng và chồng xấu hổ, người bác sượng trân. Một bên là người lớn thích trêu đùa quá trớn, một bên là đứa trẻ đã bắt đầu biết "định giá" tình thân qua mệnh giá tiền.

Người lớn ơi, trêu con trẻ thế là "vô duyên"!

Nhiều người lớn có thói quen đem trẻ con ra làm tâm điểm của những trò đùa: trêu về cân nặng, về điểm số, và phổ biến nhất là về tiền lì xì. Họ coi đó là cách để "thử" xem đứa trẻ có ngoan không, có tham tiền không, hoặc đơn giản là để xem phản ứng phụng phịu của chúng cho vui.

Thế nhưng, họ quên mất rằng:

Trẻ con chưa biết đùa: Ở độ tuổi tiểu học, trẻ tiếp nhận thông tin rất trực diện. Một lời nói đùa "không cho quà" với trẻ là một sự bất công và phân biệt đối xử.

Sự tự trọng của trẻ: Ép một đứa trẻ vào thế phải nài nỉ để có được bao lì xì là hành động thiếu tôn trọng. Khi bị đẩy vào sự bực bội, trẻ sẽ phản kháng bằng thứ ngôn ngữ bản năng nhất, đôi khi là thô lỗ nhất.

Nếu người lớn không mang tiền bạc ra làm thước đo để trêu chọc, có lẽ đứa trẻ đã không đáp trả bằng một con số cụ thể là "30 nghìn".

Ảnh minh hoạ

Khi "con dao hai lưỡi" vật chất hóa ngày Tết

Tuy nhiên, cũng không thể phủ nhận một thực tế đáng báo động: Trẻ em ngày nay đang bị ảnh hưởng quá nhiều bởi tư duy vật chất. Câu nói của cậu bé lớp 4 cho thấy em không chỉ quan tâm đến việc có được lì xì hay không, mà còn nhớ rất rõ "mệnh giá" từng năm của người bác.

Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho các bậc phụ huynh:

- Đừng để con "đọc vanh vách" ví tiền của khách: Nếu cha mẹ thường xuyên bàn tán trước mặt con về việc ai mừng nhiều, ai mừng ít, trẻ sẽ tự khắc hình thành bộ lọc "khách quý là khách lì xì đậm".

- Dạy con cách đối diện với sự kém duyên: Thay vì để con bộc phát bản năng, hãy dạy con cách mỉm cười và từ chối khéo hoặc im lặng khi gặp những lời trêu đọc quá đà.

Bao lì xì vốn là lời chúc may mắn, nhưng chính người lớn đang dần biến nó thành "áp lực" và thành công cụ để trêu đùa thiếu văn hóa. Để không còn những khoảnh khắc "sượng trân" ngày đầu năm, người lớn cần học cách đùa văn minh, còn trẻ con cần được dạy rằng: Giá trị của một con người không nằm ở độ dày của phong bao họ đưa ra.