Ngày Tết, tôi rơi vào tình huống nan giải khi con trai 10 tuổi ngước lên hỏi mẹ: “Không biết Tết này ông bà nội, ông bà ngoại sẽ mừng tuổi cho con bao nhiêu nhỉ?”. 

Có lẽ với nhiều người mẹ sẽ hơi khựng lại. Câu hỏi nghe thì rất ngây thơ, nhưng nếu trả lời không khéo, nó có thể vô tình gieo vào con suy nghĩ rằng Tết là dịp để so đo tiền bạc, rằng tình cảm được đo bằng số tiền trong bao lì xì.

Thực ra, ở độ tuổi 10, con đã bắt đầu ý thức rõ về giá trị của tiền, về việc “nhiều – ít”, “hơn – kém”. Con không hỏi vì tham, mà vì tò mò, vì quan sát xung quanh: bạn bè khoe lì xì, người lớn bàn tán chuyện mừng tuổi, mạng xã hội thì tràn ngập những con số. Câu hỏi ấy phản ánh sự lớn lên của con, chứ không phải là biểu hiện xấu.

Điều quan trọng nằm ở cách mẹ trả lời.

Mẹ đừng né tránh, nhưng cũng đừng trả lời bằng con số

Nếu mẹ gạt đi kiểu: “Hỏi làm gì mấy chuyện tiền bạc”, con sẽ cảm thấy mình hỏi sai, thậm chí nghĩ tiền là thứ “không được phép nhắc đến”. Còn nếu mẹ trả lời thẳng: “Ông bà chắc cho con từng này, từng kia”, con sẽ vô thức bắt đầu chờ đợi, so sánh và dễ thất vọng nếu thực tế không giống như mình tưởng.

Thay vào đó, mẹ có thể nhẹ nhàng nói với con:

“Ông bà mừng tuổi cho con bao nhiêu không quan trọng bằng việc ông bà còn khỏe, còn nhớ đến con và chúc con lớn lên ngoan ngoãn, học giỏi.”

Một câu trả lời như vậy không phủ nhận tiền, nhưng đặt nó đúng vị trí: chỉ là một phần rất nhỏ trong ý nghĩa của Tết.

Giải thích để con hiểu bản chất của mừng tuổi

Mẹ có thể nói thêm:

“Tiền mừng tuổi là lời chúc may mắn đầu năm. Có khi chỉ là một tờ tiền mới, có khi nhiều hơn một chút, tùy vào điều kiện của mỗi người. Nhưng ông bà thương con thì lúc nào cũng giống nhau, không phải cho nhiều mới là thương.”

Qua đó, con sẽ học được một bài học rất quan trọng: tình cảm không tỷ lệ thuận với tiền bạc.

Dạy con cách đón nhận lì xì đúng mực

Mẹ cũng có thể nhân dịp này dạy con cách cư xử:

Nhận lì xì là phải chào hỏi lễ phép, cảm ơn, dù ít hay nhiều

Không mở phong bao ngay trước mặt người lớn

Không khoe khoang, so bì với anh em, bạn bè

Mẹ có thể nói:

“Người lịch sự là người biết trân trọng tấm lòng, chứ không phải người đếm tiền.”

Một câu trả lời khéo léo có thể theo con cả đời

Cách mẹ nói trong khoảnh khắc ấy sẽ ảnh hưởng rất lâu dài. Nếu mẹ dạy con rằng Tết là dịp nhận yêu thương, không phải dịp đánh giá giá trị của mình qua số tiền, thì sau này con lớn lên, con sẽ là người:

Không thực dụng

Không so đo

Biết ơn và tử tế

Và quan trọng hơn cả, con sẽ hiểu rằng: được ông bà mừng tuổi không phải vì số tiền, mà vì con là cháu của ông bà.

Đôi khi, chỉ một câu trả lời đúng lúc của mẹ cũng đủ để giúp con giữ được sự trong trẻo của tuổi thơ, giữa một thế giới ngày càng nặng về vật chất.