Một học sinh trung học cơ sở 13 tuổi tại Quảng Châu (Trung Quốc), được gọi là Tiểu Lưu, gần đây được chẩn đoán mắc gút (gout) sau khi nhập viện kiểm tra. Điều đáng chú ý là nguyên nhân không phải yếu tố hiếm gặp, mà đến từ những thói quen ăn uống rất phổ biến: mỗi ngày uống một chai nước ngọt, thỉnh thoảng thêm trà sữa, thường xuyên ăn hải sản và nội tạng động vật.

Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số axit uric trong máu của em tăng vọt lên 785 micromol trên lít, cao gấp khoảng 5 lần mức bình thường. Các bác sĩ xác định đây là trường hợp gout, một bệnh vốn được coi là “của người lớn” nhưng nay đang xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ.

Theo các chuyên gia, xu hướng trẻ hóa bệnh gout đang ngày càng rõ rệt. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến chế độ ăn nhiều đường, nhiều đạm và lối sống thiếu lành mạnh. Những người thường xuyên uống nước ngọt, trà sữa, ăn hải sản, nội tạng hoặc uống nước hầm xương đậm đặc có nguy cơ cao hơn.

Gout là bệnh rối loạn chuyển hóa, xảy ra khi axit uric tích tụ trong máu và hình thành tinh thể tại khớp, gây đau, sưng và viêm. Không giống suy nghĩ của nhiều người, đây không phải là bệnh “chịu đựng vài hôm là khỏi”, mà là bệnh mạn tính cần kiểm soát lâu dài.

Các bác sĩ chỉ ra một số nhóm nguy cơ cao cần đặc biệt lưu ý. Đó là những người có thói quen uống nhiều đồ uống có đường hoặc bia rượu; người thích ăn nội tạng động vật, hải sản, canh xương đậm; người thừa cân, mắc tăng huyết áp hoặc đái tháo đường; và những người có tiền sử gia đình bị gout.

Để kiểm soát bệnh, điều quan trọng nhất là thay đổi lối sống và chế độ ăn uống. Trước hết, cần hạn chế các thực phẩm giàu purin như nội tạng, hải sản, nước dùng đậm đặc, đồng thời giảm tiêu thụ nước ngọt, nước có gas và trà sữa. Thay vào đó, nên tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các sản phẩm từ sữa, đặc biệt là sữa ít béo.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh sinh hoạt cũng đóng vai trò quan trọng. Duy trì cân nặng hợp lý với chỉ số khối cơ thể (BMI) trong khoảng 18,5 đến 23,9, tránh thức khuya và làm việc quá sức. Uống đủ nước mỗi ngày, khoảng 2 đến 3 lít nếu chức năng thận bình thường, giúp cơ thể đào thải axit uric qua nước tiểu.

Ngoài ra, người bệnh cần theo dõi định kỳ. Trong giai đoạn đầu điều trị hạ axit uric, nên kiểm tra mỗi 2 đến 4 tuần. Khi các chỉ số đã ổn định, có thể giãn ra 3 đến 6 tháng một lần. Đồng thời, cần theo dõi chức năng gan, thận và xét nghiệm nước tiểu để điều chỉnh phác đồ điều trị phù hợp.

Trường hợp của cậu bé 13 tuổi là lời cảnh báo rõ ràng về những thói quen tưởng chừng vô hại. Việc tiêu thụ quá nhiều đồ uống có đường và thực phẩm giàu đạm không chỉ ảnh hưởng đến cân nặng mà còn tác động trực tiếp đến chuyển hóa trong cơ thể.

Trong bối cảnh lối sống hiện đại với nhiều đồ ăn nhanh, đồ uống tiện lợi, nguy cơ mắc gout không còn giới hạn ở người trung niên hay cao tuổi. Việc nhận thức sớm và điều chỉnh thói quen hàng ngày có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên.