Đằng sau những bữa ăn ấm áp gia đình đôi khi lại ẩn chứa những nguy cơ sức khỏe vô cùng đáng sợ nếu tiết kiệm sai cách hoăc không chú ý tới hạn sử dụng in trên bao bì sản phẩm. Một sự cố y khoa hy hữu vừa xảy ra tại Thâm Quyến (Trung Quốc) là lời cảnh tỉnh đắt giá cho hàng triệu gia đình vẫn giữ thói quen tích trữ thực phẩm quá hạn và sử dụng thuốc tùy tiện.

Bát mì đêm muộn và cuộc cấp cứu trong đêm

Tiểu Giáp (tên nhân vật đã được thay đổi) trở về nhà sau ca làm việc kiệt sức lúc 11 giờ đêm. Thấy con trai quá đói và mệt mỏi, người mẹ vội vã vào bếp tìm ra gói mì ăn liền đã mở nắp từ... 2 năm trước để nấu cho anh ăn. Vì quá mệt và đói, Tiểu Giáp không để ý kỹ mùi vị khác thường, ăn vội vàng vài miếng rồi đi ngủ ngay.

Ảnh minh họa

Thế nhưng chỉ vài giờ sau, Tiểu Giáp bừng tỉnh giữa đêm vì vùng bụng nóng rát không thể chịu nổi kèm những cơn đau quặn thắt. Triệu chứng nhanh chóng bùng phát kịch liệt khi anh nôn mửa liên tục, tiêu chảy ra nước và sốt cao vọt lên gần 40 độ C.

Thấy con vật lộn trong đau đớn, người mẹ vì thiếu hiểu biết lại nghĩ anh bị cảm lạnh do làm việc khuya và quá sức. Bà vội tìm trong tủ thuốc gia đình một viên thuốc cảm đã hết hạn sử dụng lâu ngày, không rõ ngày sản xuất để đưa cho con uống. Nào ngờ, sau khi uống thuốc, Tiểu Giáp chẳng những không thấy đỡ mà còn nôn mửa dữ dội đến mức không thể đứng dậy được.

Đến sáng hôm sau, anh rơi vào trạng thái kiệt sức và được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Nhân dân quận Long Hoa (Thâm Quyến, Trung Quốc). Bảng kết quả xét nghiệm máu khiến các bác sĩ cũng phải giật mình: Chỉ số men gan của anh đã tăng vọt gấp hơn 10 lần so với ngưỡng bình thường. Chức năng gan tổn thương nghiêm trọng, đẩy bệnh nhân đứng trước ranh giới sinh tử và phải chuyển thẳng vào phòng chăm sóc đặc biệt (ICU) bất cứ lúc nào.

Ảnh minh họa

Thủ phạm giấu mặt: Loại độc tố nguy hiểm hơn thạch tín

Đội ngũ y tế tại Bệnh viện Nhân dân quận Long Hoa (Thâm Quyến, Trung Quốc) đã thu thập mẫu chất nôn cùng phân của bệnh nhân để xét nghiệm khẩn cấp. Kết quả cho thấy sự xuất hiện của Aflatoxin, một trong những độc tố nấm mốc tự nhiên đáng sợ nhất thế giới. 

Chất độc này được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm chất gây ung thư hàng đầu, sở hữu độc tính cao gấp 64 lần thạch tín. Nó nguy hiểm tới mức chỉ cần cơ thể hấp thu vỏn vẹn 1.2mg cũng đã đủ kích hoạt tình trạng ngộ độc cấp tính, hoại tử tế bào gan kịch phát và dẫn đến tử vong nhanh chóng cho một người trưởng thành.

Thủ phạm gây nhiễm Aflatoxin cho Tiểu Giáp chính là gói mì ăn liền đã được bóc dở 2 năm và không hề được niêm phong kín. Cộng thêm nấm mốc và độc tố khác do viên thuốc cảm bảo quản không đúng cách, quá lâu ngày gây biến chất.

Bàn luận về ca bệnh này, bác sĩ Sun Haila, Trưởng Khoa Dinh dưỡng Lâm sàng, Bệnh viện Sản Nhi Trùng Khánh (Trung Quốc) cảnh báo: "Rất nhiều người có quan niệm sai lầm khi cho rằng các loại thực phẩm khô hay mì sợi chỉ cần đun sôi trong nước ở 100 độ C là có thể diệt sạch vi khuẩn và an toàn tuyệt đối. Tuy nhiên, Aflatoxin sở hữu cấu trúc hóa học cực kỳ bền vững, chỉ bị phân hủy ở nhiệt độ cao tới 280 độ C. Việc nấu chín thông thường hoàn toàn vô tác dụng". 

Ảnh minh họa

Bà nói thêm, việc không thấy các đốm mốc bằng mắt thường không có nghĩa là thực phẩm an toàn. Sau khi mở bao bì, đồ khô tiếp xúc với không khí và độ ẩm trong bếp thời gian dài sẽ tạo điều kiện cho bào tử nấm mốc xâm nhập sâu vào bên trong, tiết ra lượng độc tố khổng lồ lan tỏa khắp túi.

Ngoài gây hại cho gan hay ngộ độc cấp tính, chất độc này còn "tàn phá" niêm mạc dạ dày, ruột non và gây rối loạn hệ sinh sản (như làm suy giảm chất lượng tinh trùng, ảnh hưởng hormone sinh dục hay làm tăng nguy cơ sẩy thai). Tình trạng tích tụ Aflatoxin kéo dài dù chỉ với lượng cực nhỏ còn bào mòn hệ miễn dịch và âm thầm kích hoạt hàng loạt nguy cơ ung thư tiêu hóa nguy hiểm khác.

Bài học về nhận diện rủi ro và hạn sử dụng chuẩn xác của thực phẩm

May mắn thay, sau một tuần điều trị tích cực, Tiểu Giáp đã vượt qua cơn nguy kịch và được xuất viện. Sự việc trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi trên mạng xã hội, viral vượt ra khỏi Trung Quốc. Phía dưới các bài viết chia sẻ, nhiều bạn trẻ thừa nhận cha mẹ mình cũng có "hành vi khó hiểu" tương tự khi tiếc đồ ăn cũ, thậm có dấu hiệu hư hỏng. Đây là một thói quen xấu, một kiểu tiết kiêmh dễ khiến chúng ta phải trả giá rất đắt, thậm chí là "mất mạng như chơi".

Thông qua câu chuyện của Tiểu Giáp, bác sĩ Sun Hailan đưa ra một vài lưu ý khi bảo quản thực phẩm phổ biến và phòng tránh nấm mốc nguy hiểm:

- Thực phẩm khô và gia vị: Gạo, bột mì bảo quản nơi khô ráo từ 6-12 tháng. Riêng các loại mì sợi sau khi mở bao bì phải cho vào hộp kín, để xa khu vực bếp ẩm ướt và tiêu thụ hết trong vòng 1-2 tháng. Dầu ăn sau khi mở nắp nên dùng hết trong 1-2 tháng để tránh hiện tượng "dầu chảy mùi" sinh ra nitrit và aflatoxin. Tuyệt đối không dùng các thực phẩm đã hết hạn sử dụng ghi trên bao bì.

Ảnh minh họa

- Các loại rau củ: Rau lá xanh tươi bảo quản tủ lạnh 1-3 ngày (khi đã nấu chín không để tủ lạnh quá 24 giờ). Các loại củ (khoai tây, cà rốt) để được 5-7 ngày.

- Trái cây: Táo, lê để tủ lạnh 1-2 tháng. Các loại quả mọng (dâu tây, việt quất) chỉ để tủ lạnh 3-7 ngày. Trái cây nhiệt đới (chuối, xoài) để nhiệt độ phòng 2-5 ngày, tuyệt đối không cho vào tủ lạnh vì dễ gây thâm đen, hư hỏng.

- Thịt, trứng, sữa: Thịt tươi bảo quản lạnh 1-5 ngày tùy loại; thịt đông lạnh nguyên miếng giữ được 4-12 tháng. Trứng bảo quản lạnh tối đa 30-45 ngày. Sữa tươi sau khi mở nắp phải uống hết trong 3-5 ngày.

- Cảnh giác với tủ thuốc: Thuốc quá hạn, biến màu, vón cục phải vứt bỏ ngay. Tuyệt đối không tự ý cho người đang ngộ độc uống thuốc cảm không rõ nguồn gốc.

Nguồn và ảnh: HK01, Family Doctor