Trang The First Technical của Nga đưa tin, việc đóng tàu phá băng dẫn đầu dự án 10510 "Lider" vẫn đang tiếp diễn tại xưởng đóng tàu Zvezda ở Bolshoy Kamen, vùng Primorsky Krai. Theo tiến độ hiện tại, tàu dự kiến sẽ được hạ thủy vào tháng 3 năm 2028, và bàn giao cho khách hàng vào cuối năm 2029. Thông tin này được công bố bởi FSUE Atomflot (thuộc tập đoàn nhà nước Rosatom).

Thách thức từ tiến độ và tham vọng thống trị vùng biển băng

Theo các báo cáo tiến độ mới nhất từ tổ hợp đóng tàu Zvezda tại Viễn Đông, siêu tàu phá băng hạt nhân Rossiya (Nga) dự kiến sẽ được bàn giao cho hạm đội Rosatomflot vào năm 2029. Đây là sự điều chỉnh mốc thời gian so với kế hoạch ban đầu, phản ánh những thách thức kỹ thuật cực hạn mà ngành công nghiệp nặng nước này phải đối mặt khi chế tạo một "kỳ quan hàng hải" có quy mô chưa từng có.

Việc chế tạo một con tàu có tải trọng và công suất lớn đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối trong chuỗi cung ứng nội địa. Đặc biệt là khâu đúc các cấu kiện thép siêu nặng chịu lực và hệ thống trục chân vịt cỡ lớn. Đối với Điện Kremlin, việc hoàn thành Rossiya đúng hạn vào cuối thập kỷ này là một nhiệm vụ quan trọng, bắt buộc, không có đường lui.

Khi đi vào hoạt động, Rossiya sẽ đảm nhận vai trò hạt nhân trong việc duy trì giao thương liên tục trên Tuyến đường biển phương Bắc (NSR). Đây là hành lang vận tải chiến lược kết nối châu Âu và châu Á, giúp rút ngắn hành trình so với tuyến đường qua kênh đào Suez, nhưng vốn luôn bị cô lập bởi các lớp băng dày trong mùa đông.

Sức mạnh cơ khí vô tiền khoáng hậu của Dự án 10510

Về mặt công nghệ, siêu tàu phá băng lớp Leader sở hữu những thông số kỹ thuật vượt xa tất cả các dòng tàu phá băng năng lượng nguyên tử thuộc lớp Arktika (Dự án 22220) hiện nay. Trái tim của siêu tàu Rossiya là hai lò phản ứng hạt nhân RITM-400 thế hệ mới, cung cấp tổng công suất lên tới 120 Megawatt tại trục chân vịt. Công suất trục gấp hơn hai lần so với một số tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân hiện có. 

Sức mạnh cơ khí này cho phép con tàu có thể cắt đôi những tảng băng dày tới 4,3 mét ở tốc độ di chuyển ổn định từ 1 đến 2 hải lý/giờ. Điểm mấu chốt nằm ở chiều rộng gần 48 mét của con tàu. Độ rộng này giúp Rossiya tạo ra một "hành lang nước xanh" đủ lớn để các tàu chở khí hóa lỏng (LNG) và tàu container tải trọng lớn (thuộc lớp Yamalmax) bám đuôi một cách an toàn mà không sợ bị băng ép trở lại.

Sự kết hợp giữa động lực học thân tàu cải tiến và hệ thống đẩy chạy bằng năng lượng hạt nhân cho phép Rossiya hoạt động liên tục nhiều tháng liền mà không cần tiếp nhiên liệu. Hệ thống tự động hóa và thiết bị điện tử trên tàu cũng được thiết kế để chịu đựng mức nhiệt độ cực hạn xuống dưới âm 50 độ C của vùng cực.

Chiếc chìa khóa mở toang hành lang kinh tế Á - Âu

Việc lùi thời hạn bàn giao sang năm 2029 đặt ra những bài toán điều phối mới cho tập đoàn năng lượng hạt nhân quốc gia Rosatom. Tuy nhiên, giới phân tích hàng hải quốc tế nhận định, tầm ảnh hưởng chiến lược của con tàu này không hề bị suy giảm do sự chậm trễ mang tính kỹ thuật.

Hiện tại, các tàu phá băng lớp Arktika chỉ có thể đảm bảo dẫn đường an toàn trong một số mùa nhất định hoặc cần tới hai tàu phối hợp để mở đường cho các tàu vận tải cỡ lớn. Sự xuất hiện của một mình "gã khổng lồ" Rossiya sẽ thay đổi hoàn toàn cục diện kinh tế này, biến NSR thành một tuyến đường thương mại hoạt động xuyên suốt 365 ngày trong năm.

Tuyến đường này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc xuất khẩu tài nguyên thiên nhiên từ các dự án lớn của Nga ở vùng Yamal và Gydan sang các thị trường châu Á. Việc cắt giảm từ 10 đến 15 ngày hành trình so với hải trình truyền thống phía Nam không chỉ tối ưu hóa chi phí logistics, mà còn giúp dòng chảy năng lượng không bị gián đoạn trước các biến động toàn cầu.

Siêu tàu phá băng nguyên tử Rossiya không thuần túy là một biểu tượng công nghệ của ngành đóng tàu Nga, mà là công cụ định hình dòng chảy thương mại thế giới. Dù mốc thời gian bàn giao được ấn định vào năm 2029 đặt ra nhiều áp lực về mặt kỹ nghệ, nhưng khi chính thức rẽ làn băng Bắc Cực, "vũ khí kinh tế" này sẽ khẳng định vị thế dẫn đầu tuyệt đối của Nga tại vùng cực chiến lược này.