Sự kiện Happy Tết được tổ chức tại Hà Nội như một không gian văn hóa mở

Năm thứ ba liên tiếp sự kiện Happy Tết được tổ chức tại Hà Nội như một không gian văn hóa mở, nơi công chúng đặc biệt là giới trẻ được tiếp cận sâu hơn với các giá trị truyền thống của Tết Việt. Trong dòng chảy ấy, ẩm thực không chỉ hiện diện như những món ăn quen thuộc, mà còn là câu chuyện về ký ức, nghi lễ và triết lý sống của người Việt qua từng bữa cơm ngày Tết.

Theo nghệ nhân Lê Thị Thiết, năm nay câu chuyện di sản và văn hóa được đặt ở vị trí trung tâm của Happy Tết. “Mục tiêu của sự kiện là kéo các bạn trẻ trở về với Tết cổ truyền, để hiểu rằng Tết không chỉ là kỳ nghỉ, mà là không gian văn hóa tổng hòa từ nghi lễ, phong tục đến ẩm thực,” bà chia sẻ.

Nghệ nhân Lê Thị Thiết, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực tỉnh Ninh Bình

Với vai trò cố vấn, nghệ nhân Lê Thị Thiết cùng Ban Tổ chức giới thiệu mâm cơm Tết đặc trưng của ba miền Bắc – Trung – Nam. Mỗi mâm cơm không chỉ cho thấy sự khác biệt vùng miền, mà còn phản ánh cách người Việt gửi gắm triết lý âm dương, ngũ hành vào món ăn, từ màu sắc, hương vị đến cách chế biến.

Tại Happy Tết, công chúng được nghe kể những câu chuyện rất “đời” về bữa cơm Tất niên, nghi lễ giao thời hay ý nghĩa của từng món ăn ngày Tết. Ngay cả những món tưởng chừng quen thuộc như nộm hay xào thập cẩm cũng được lý giải dưới góc nhìn văn hóa. “Mỗi vùng miền có một cách làm nộm khác nhau, không chỉ khác nguyên liệu mà còn khác trong sự chỉnh chu, tinh tế của ngày Tết,” bà Thiết nói.

Mỗi mâm cơm không chỉ cho thấy sự khác biệt vùng miền, mà còn phản ánh cách người Việt gửi gắm triết lý âm dương, ngũ hành vào món ăn, từ màu sắc, hương vị đến cách chế biến

Đặc biệt, món xào thập cẩm ngũ sắc thường bị xem là món “ăn cho có” lại được giới thiệu như một biểu tượng ẩm thực Tết. Trên một đĩa xào là sự kết hợp hài hòa của màu sắc, hương vị, mang ý nghĩa ngũ hành tương sinh, đồng thời giúp cân bằng dinh dưỡng, chống ngán trong những ngày Tết nhiều đạm, nhiều béo.

Gian hàng của nghệ nhân Lê Thị Thiết thu hút thực khách

Nghệ thuật tỉa hoa tại gian hàng của nghệ nhân Lê thị Thiết thu hút sự quan tâm của khách nước ngoài.

Đến với Happy Tết 2026, ẩm thực Ninh Bình được giới thiệu như một lát cắt tiêu biểu của văn hóa vùng miền. Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Ninh Bình lựa chọn những món ăn vừa mang tính truyền thống, vừa có khả năng “đi xa” trong đời sống hiện đại.

Các sản phẩm ẩm thực mới của nghệ nhân Lê Thị Thiết được giới thiệu tại sự kiện Happy Tết 2026 tại Hà Nội

Trong đó, cá kho vùi chấu là điểm nhấn đặc biệt. Đây là món ăn cổ truyền của vùng Nam Định cũ, nay gắn bó mật thiết với đời sống người dân Ninh Bình. Cá được kho kỹ, vùi trong chấu suốt nhiều giờ, trở thành biểu tượng của bếp lửa ngày Tết. “Ngày xưa, cứ Tết đến là nhà nhà đốt rơm, vùi chấu kho cá, rồi mang biếu nhau như một món quà quý,” bà Thiết nhớ lại. Không chỉ là món ăn, nồi cá kho còn là ký ức văn hóa được truyền từ đời này sang đời khác.

Món cá lăng kho ủ tấu dân gian

Bên cạnh đó, để đáp ứng nhu cầu hội nhập và nhịp sống hiện đại, Ninh Bình mang đến các sản phẩm ẩm thực tiện ích từ hội viên như: đùi dê xông khói, nem dê, chạo dê và đặc biệt là các loại lẩu đóng gói sẵn. Lẩu chợ Viềng một nét ẩm thực dân gian nổi tiếng được “phiên bản hóa” thành các món lẩu tiêu ghẹ, lẩu giả cầy, lẩu ngan, lẩu lòng bò… phù hợp với giới trẻ, dễ chế biến nhưng vẫn giữ hương vị đặc trưng.

Không chỉ chú trọng hương vị, nhiều cơ sở sản xuất thực phẩm truyền thống hiện nay đang đầu tư mạnh vào khâu đóng gói, coi đây là yếu tố quan trọng để mở rộng thị trường và tiếp cận nhóm khách hàng mới. Với các sản phẩm dành riêng cho dịp Tết, bao bì được thiết kế trang trọng, mang sắc đỏ chủ đạo và điểm xuyết cành đào biểu tượng quen thuộc của mùa xuân, nhằm phục vụ nhu cầu biếu tặng, thăm hỏi.

Theo bà Lê Thị Thiết, các dòng sản phẩm Tết thường được đóng trong hộp thiếc hoặc thép thiếc cao cấp, có thể tiệt trùng như đồ hộp. Đây là loại bao bì đã được công nhận an toàn vệ sinh thực phẩm, giúp bảo quản tốt hơn, thuận tiện cho vận chuyển đường dài và tạo cảm giác sang trọng khi làm quà biếu. Tuy nhiên, chi phí cho loại hộp này khá cao, nên giá thành sản phẩm cũng tăng tương ứng.

Với các sản phẩm tiêu thụ thường ngày, cơ sở lựa chọn những dạng hộp thiếc tiện dụng hơn, vẫn bảo đảm chất lượng nhưng có giá thành “mềm” hơn, phù hợp với nhu cầu sử dụng hằng ngày của người tiêu dùng.

Phở xưa cốt phở Nam Định

Hiện danh mục sản phẩm đã mở rộng lên khoảng 5–6 món, tập trung vào các món quen thuộc trong mâm cơm Việt. Có thể kể đến Lẩu ngan, Thịt kho Đông Pha, Nước cốt phở hay các món kho truyền thống. Đáng chú ý, nhiều sản phẩm được thiết kế theo hướng “mở ra là dùng”: như Lẩu ngan chỉ cần giật nắp, thêm khoảng 2 lít nước là có thể dùng ngay; Thịt kho Đông Pha chỉ cần làm nóng, mở nắp là có ngay đĩa thức ăn cho cả gia đình.

Bên cạnh đó, các sản phẩm dạng nước cốt phở hay canh đóng hộp được đánh giá cao về tính gọn gàng, dễ bảo quản trong tủ lạnh và hình thức lịch sự khi dùng làm quà tặng. Thời gian bảo quản dài hơn cũng giúp người tiêu dùng chủ động hơn trong sử dụng.

Một điểm nhấn khác là món canh bổ nguyên khí, được giới thiệu có nguồn gốc từ ẩm thực nhà Trần. Món ăn này kết hợp gà ác, gà đen với các vị thuốc nam, được chế biến sẵn để dùng như một món ăn hằng ngày, đặc biệt phù hợp cho người cao tuổi hoặc những người cần bồi bổ sức khỏe trong dịp Tết.

Các bạn trẻ quan tâm các sản phẩm mới được giới thiệu lần đầu tại gian hàng của nghệ nhân Lê thị Thiết.

Hướng đi “đóng gói tiện ích” nhằm giải quyết bài toán thời gian cho các gia đình hiện đại, nhất là giới trẻ. Chỉ cần mua sẵn 5–6 món, người tiêu dùng đã có thể chuẩn bị một mâm cơm Tết đầy đủ, vẫn giữ được hương vị truyền thống nhưng giảm đáng kể công đoạn nấu nướng.

Sự kết hợp giữa ẩm thực cổ truyền và công nghệ đóng gói hiện đại không chỉ giúp món ăn Việt thích ứng với đời sống mới, mà còn mở ra cơ hội đưa những hương vị quen thuộc đi xa hơn, cả trong nước lẫn trên thị trường quà tặng dịp lễ, Tết.

Nghệ nhân Lê Thị Thiết "khoe" món canh bổ nguyên khí có nguồn gốc từ ẩm thực nhà Trần.

Theo nghệ nhân Lê Thị Thiết, đây là cách để ẩm thực truyền thống thích nghi với đời sống mới. “Giới trẻ hôm nay rất bận rộn, họ cần những món ăn nhanh, tiện ích. Nhưng tiện không có nghĩa là mất gốc. Vấn đề là làm sao để giữ được bản sắc trong từng sản phẩm,” bà nhấn mạnh.

Gian hàng của Bà Lê Thị Thiết, Chủ tịch Hiệp hội văn hóa ẩm thực tỉnh Ninh Bình

Thông điệp xuyên suốt mà Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Ninh Bình muốn gửi gắm tại Happy Tết 2026 là “hội nhập nhưng không hòa tan”. Điều đó thể hiện ở việc chuẩn hóa quy trình chế biến, đóng gói, bảo đảm an toàn thực phẩm, thiết kế mẫu mã bắt mắt, đủ điều kiện để sản phẩm có thể đi xa từ thị trường trong nước đến phục vụ khách quốc tế, các đoàn ngoại giao.

“Ẩm thực không chỉ để ăn no, ăn ngon, mà còn là sứ giả văn hóa,” nghệ nhân Lê Thị Thiết khẳng định. Với Happy Tết 2026, ẩm thực Ninh Bình không chỉ kể câu chuyện của một vùng đất, mà còn góp phần khẳng định cách người Việt gìn giữ truyền thống trong dòng chảy hội nhập, để Tết cổ truyền vẫn sống động trong đời sống hôm nay.