Nhắc đến điều khiển giọng nói, chủ yếu mọi người sẽ nghĩ tới loa thông minh hoặc hệ sinh thái nhà thông minh đắt tiền. Phần lớn người dùng cũng chỉ xoay quanh vài tính năng như bật nhạc, bật tắt điện, hỏi thời tiết... Nhưng hiện tại, câu chuyện đã khác. Giọng nói không còn là tính năng phụ mà đang trở thành một cách điều khiển chính xuất hiện ngay trên những thiết bị rất quen thuộc trong nhà. Thay vì phải mở app, tìm đúng thiết bị, bấm đúng nút, giờ đây chỉ cần nói một câu là xong. Không cần remote, không cần điện thoại, không cần rời khỏi chỗ ngồi. 

Nhóm sản phẩm điều khiển bằng giọng nói được nhiều người quan tâm dịp gần đây là các mẫu quạt thông minh. Trong bối cảnh mùa hè nóng nực, việc đang nằm nghỉ hoặc làm việc mà phải đứng dậy chỉnh quạt là chuyện rất thường gặp. Nhưng với dòng quạt có điều khiển giọng nói, người dùng chỉ cần nói “tăng gió”, “giảm tốc”, “xoay sang trái”… là thiết bị phản hồi ngay lập tức. Các thương hiệu có quạt điều khiển bằng giọng nói cũng rất đa dạng như Masuto, Kalite, Dreamer, Fujihome, Xiaomi... Với mức giá khá phải chăng từ 1,2 triệu đồng trở lên là bạn đã có thể trải nghiệm quạt thông minh.

Tương tự như quạt thông minh, nhóm robot hút bụi lau nhà cũng đang tận dụng giọng nói để giảm tối đa thao tác. Nhiều sản phẩm cho phép ra lệnh trực tiếp như “bắt đầu dọn phòng khách”, “quay về trạm sạc” hay “lau lại khu vực này”. Với các model cao cấp, khả năng nhận diện lệnh đã linh hoạt hơn, không cần câu nói quá chính xác mà vẫn hiểu ý người dùng. Nổi bật có thể kể tới Ecovacs Deebot X1 Omni và các thế hệ sau như dòng X11 có trợ lý YIKO, cho phép nói trực tiếp với robot để bắt đầu dọn dẹp, gọi về dock hoặc xử lý các tình huống cụ thể. 

Ngay cả những thiết bị tưởng như đơn giản nhất cũng đang được nâng cấp theo hướng này. Cây nước bàn trà Fujihome TB2411N-Voice là một ví dụ điển hình. Về bản chất, đây vẫn là cây nước nóng lạnh quen thuộc, nhưng được tích hợp điều khiển giọng nói để lấy nước mà không cần chạm tay. Khi đặt trong phòng khách hoặc khu làm việc, người dùng có thể ngồi tại chỗ và ra lệnh lấy nước, không cần đứng dậy hay thao tác trực tiếp. Đây là kiểu tiện ích nhỏ, nhưng khi sử dụng hàng ngày lại tạo ra sự khác biệt rõ rệt, đặc biệt trong môi trường nhiều người hoặc khi cần hạn chế tiếp xúc.

Đằng sau sự phổ biến của các thiết bị này là ba yếu tố rõ ràng. Thứ nhất, công nghệ đã đủ rẻ để đưa xuống phân khúc phổ thông. Thứ hai, trải nghiệm sử dụng đơn giản hơn so với app. Cuối cùng, thói quen người dùng đang thay đổi: ưu tiên tiện lợi, nhanh, ít thao tác nhất có thể.

Tất nhiên, không phải thiết bị nào có gắn mác “điều khiển giọng nói” cũng mang lại trải nghiệm tốt. Khả năng hỗ trợ tiếng Việt, độ nhạy nhận lệnh trong môi trường ồn, hay việc có cần kết nối internet liên tục hay không đều là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến việc sử dụng thực tế. Nếu xử lý không tốt, tính năng này rất dễ bị bỏ qua sau một thời gian ngắn. Nhưng nếu làm tốt, giọng nói đang dần trở thành “remote mới” trong gia đình. Từ quạt, robot lau nhà đến cây nước, mọi thứ đều có thể vận hành chỉ bằng một câu nói. Khi đã quen với việc “ngồi một chỗ, nói một câu là xong”, rất khó để quay lại thời phải đứng dậy bấm từng nút như trước đây.