Những ngày qua, dư luận không khỏi bàng hoàng trước vụ việc tại một chung cư ở Hà Nội: Một người phụ nữ bị cả nhóm gia đình hàng xóm hành hung ngay trước cửa nhà, chỉ vì chị đã lên tiếng cảnh báo trong nhóm cư dân về hành vi bất thường của con trai nhà này. Sự việc gây phẫn nộ không chỉ bởi thói hành xử côn đồ, "lấy thịt đè người" ngay tại không gian sống văn minh, mà còn để lại một nỗi ám ảnh lớn hơn với những ai làm cha mẹ. Nỗi ám ảnh ấy không nằm ở những cú đấm hay lời lăng mạ, mà nằm ở một chi tiết nhỏ nhưng "đắt" đến đau lòng: Phản ứng trái ngược của những đứa trẻ khi chứng kiến sự việc.

Trong cùng một bối cảnh hỗn loạn, hai thái cực giáo dục đã hiện lên, rõ rệt và chua xót như hai mảng màu sáng - tối.

"Đi vào đi con": Tấm khiên của người mẹ

Theo những clip về vụ việc được chia sẻ lên mạng, đây không phải lần đầu gia đình nạn nhân - chị H. và gia đình bà V.A - nhà hàng xóm xích mích. Trong một clip khác, bà V.A đá liên tục vào cửa nhà chị H., chửi bới, lôi hết các bộ phận nhạy cảm ra mà lăng mạ. Nguyên do vì giày dép nhà bà V.A để bừa bãi trước cửa. Những đứa trẻ trong gia đình bà V.A chạy ra xem. Và trước mặt đám trẻ, người phụ nữ này vẫn "hồn nhiên" văng tục. 

Trong khi đó, chị H. đủ tỉnh táo để liên tục quay lại nhắc nhở con gái mình: "Bảo Tr. đi vào, con còn là trẻ con".

Câu nói ấy ngắn gọn nhưng lại là minh chứng đẹp nhất cho bản năng của một người mẹ văn minh. Dù đang hoảng sợ, dù đang là nạn nhân, chị vẫn ý thức được việc phải thiết lập một "hàng rào an toàn" cho tâm hồn con mình.

Chị hiểu rằng, trận chiến này là sự xấu xí của thế giới người lớn. Trẻ con không nên nhìn thấy, không nên nghe thấy, và tuyệt đối không nên tham gia vào. Câu nói "Đi vào đi" chính là nỗ lực tuyệt vọng nhưng kiên cường để giữ cho đôi mắt trẻ thơ không bị vấy bẩn bởi bạo lực. Đó không chỉ là sự bảo vệ thân thể, mà là sự bảo vệ về nhân cách. Chị dạy con rằng: Sự thù hận này không thuộc về con, và con phải đứng ngoài những điều độc hại đó.

Vụ việc đang là tâm điểm dư luận

Khi đứa trẻ trở thành "cái bóng" của cha mẹ

Ở phía bên kia cánh cửa, một bi kịch giáo dục khác đang diễn ra. Trong đoạn clip chị H. bị bà V.A hành hung, người ta bàng hoàng khi thấy những đứa trẻ của gia đình hàng xóm đó chạy ra, không phải để can ngăn, không phải để sợ hãi, mà để hùa theo người lớn. 

Trẻ con sinh ra như tờ giấy trắng. Không đứa trẻ nào sinh ra đã biết văng tục hay biết dùng bạo lực để áp chế người khác. Tất cả đều là sự "thẩm thấu". Khi một đứa trẻ chứng kiến cha mẹ giải quyết mâu thuẫn bằng nắm đấm và tiếng chửi thề ngày này qua tháng khác, chúng sẽ mặc định: Đó là cách thế giới vận hành.

Đáng sợ thay, những đứa trẻ ấy không cảm thấy hành vi của người lớn là sai trái. Chúng coi đó là một "chuẩn mực" và sao chép lại một cách vô thức. Những người lớn, trong cơn say máu ăn thua, đã quên mất rằng mình đang đứng trước một "chiếc máy quay" vĩnh cửu, đó là đôi mắt của con cái. Họ đã vô tình biến con mình thành những "đồng phạm" nhí, trao cho con thứ di sản tồi tệ nhất: Sự lệch lạc trong nhận thức và thói quen hành xử thiếu văn hóa.

Giáo dục không chỉ là điểm số, mà là cách chúng ta sống

Chúng ta thường lo lắng con học trường nào, điểm số ra sao, nhưng lại ít khi soi chiếu xem: Hằng ngày con đang nhìn thấy gì từ chính ngôi nhà của mình?

Vụ việc rồi sẽ được pháp luật xử lý, những người hành hung sẽ phải chịu trách nhiệm trước công lý. Nhưng ai sẽ "xử lý" những vết hằn trong tâm trí của những đứa trẻ ngày hôm ấy? Đứa trẻ nhà chị H. có thể sẽ ám ảnh vì sợ hãi, nhưng em sẽ lớn lên với bài học về sự tự trọng và biết rằng mẹ đã cố gắng bảo vệ mình khỏi cái xấu đến cùng. 

Làm cha mẹ là một nghề cần sự tỉnh thức. Tỉnh thức để biết rằng, ngay cả khi chúng ta giận dữ nhất, tuyệt vọng nhất, vẫn có một đôi mắt trẻ thơ đang nhìn vào. Sự tử tế hay sự hung hãn, văn minh hay "luật rừng", tất cả đều bắt đầu từ ngưỡng cửa mỗi gia đình. Xin đừng để những cơn nóng giận của người lớn trở thành bản án méo mó cho nhân cách của con trẻ sau này.