"Nhà nửa hầm": Số phận mong manh của người nghèo trong xã hội Hàn Quốc

Tại Hàn Quốc, nhà nửa hầm đã không còn xa lạ với những người dân có thu nhập thấp.

Sáng 9/8 theo giờ Việt Nam, Tổng thống Hàn Quốc Yoon Seok Yeol thăm căn "nhà nửa hầm", nơi một gia đình 3 người thiệt mạng thương tâm do trận mưa lũ lịch sử vừa qua. 3 người chết gồm 2 người phụ nữ gần 50 tuổi và 1 bé gái 13 tuổi vì không thể thoát ra ngoài. 

Trong cuộc họp chiều 9-8, phát ngôn viên Kang In Sun cho biết Tổng thống Yoon chỉ đạo Bộ Nội vụ và an ninh cùng các chính quyền địa phương rà soát, kiểm tra vấn đề an toàn nhà ở, đặc biệt là những căn nhà như thế này. 

Theo chính phủ Hàn Quốc, tiêu chuẩn nơi ở dành cho một người tối thiểu là 14 mét vuông, bắt buộc có một bếp và một phòng tắm. Nhưng dựa trên kết quả khảo sát năm 2015, có hơn 860 nghìn người ở Hàn Quốc đang sống trong các ngôi nhà bán ngầm trong lòng đất. Trong số đó, hơn 90% ngôi nhà bán ngầm trong lòng đất nằm ở các đô thị như Seoul, Incheon và Gryeonggi.

Hình ảnh căn nhà nửa hầm từng xuất hiện trong phim Parasite (Ký sinh trùng) của đạo diễn Bong Joon Ho. Trái ngược với khu Gangnam xa hoa là những căn "nhà nửa hầm" tù túng, bí bách mà người nghèo phải sinh sống. 

Đạo diễn phim " Ký sinh trùng " Bong Joon Ho từng nói: "Chỉ có ở Hàn Quốc mới thấy được những ngôi nhà 'bán ngầm trong lòng đất', một nửa ngôi nhà nằm dưới mặt đất. Đây là nơi người ta có thể thấy được những màu sắc riêng biệt của Hàn Quốc, là nơi dù có ánh mặt trời chiếu rọi mỗi ngày nhưng vẫn rất ẩm ướt đến mức tường nhà xuất hiện nấm mốc, nơi đây mang đến cho người ta một cảm giác nếu không cẩn thận sẽ có thể ngã lăn ra mặt sàn."

Hình ảnh căn nhà nửa tầng hầm với cửa sổ nhìn ra mặt đường xuất hiện trong bộ phim Parasite
Hình ảnh căn nhà nửa tầng hầm với cửa sổ nhìn ra mặt đường xuất hiện trong bộ phim Parasite

Một cuộc thảo luận xoay quanh chủ đề "Tôi cũng đã sống trong một ngôi nhà bán ngầm trong lòng đất" đã từng trở thành hot topic bên Hàn Quốc sau khi bộ phim được công chiếu. Nhiều người đã thuật lại căn nhà này - nơi mà chính họ đã hoặc đang sống. 

Căn "nhà nửa hầm" này được chính phủ Hàn Quốc yêu cầu xây dựng vào những năm 1970, khi những căng thẳng với Triều Tiên leo thang. Mục đích là để nơi trú ẩn phòng trường hợp khẩn cấp.  Tại Hàn Quốc, nhà nửa hầm đã không còn xa lạ với những người dân có thu nhập thấp.

Vì nằm gần như chìm dưới lòng đất chỉ có một phần không giản nhỏ bên trên mặt đất nên ánh nắng không thể chiếu vào. Đôi khi không thể phân biệt là ban đêm hay ban ngày. Không gian trong nhà ẩm ướt, tường nhà đều bị mốc và bong tróc sơn, quần áo phơi trong nhà phải mất 2 ngày mới khô ráo. Vì lý do này, ngay cả trong mùa hè, những căn nhà bán ngầm trong lòng đất như thế này đều phải trang bị hệ thống hút ẩm và sưởi ấm.

Tại Hàn Quốc, nhà nửa hầm đã không còn xa lạ với những người dân có thu nhập thấp.
Tại Hàn Quốc, nhà nửa hầm đã không còn xa lạ với những người dân có thu nhập thấp.

Ngoài ra, khả năng cách âm của những ngôi nhà ổ chuột này rất kém, tiếng dội nước, tiếng nói chuyện cũng nghe rất rõ. Chưa kể là còn có bò sát, côn trùng có thể xuất hiện bất kỳ lúc nào. 

Mùa mưa là thời điểm đáng sợ nhất của những con người cư ngụ tại các ngôi nhà bán ngầm trong lòng đất. Năm 2011, một cơn mưa lớn đã đổ ập xuống Seoul, nhấn chìm hàng chục nghìn ngôi nhà bán ngầm trong lòng đất. Khi bắt đầu, nước mưa chỉ ngập đến ngang mắt cá chân, chẳng mấy chốc đã ngập đến đầu gối, sau đó là đến cổ. Do không thể mở cửa nên nhiều người bị mắc kẹt trong đó. 

  Một người phụ nữ đang cố gắng tát nước mưa ra khỏi nhà.

Một người phụ nữ đang cố gắng tát nước mưa ra khỏi nhà.

Cơn mưa lịch sử tối 8/8 khiến người dân Hàn Quốc bàng hoàng
Cơn mưa lịch sử tối 8/8 khiến người dân Hàn Quốc bàng hoàng

Chỉ cần mưa xuống, những người cư trú trong các căn nhà xập xệ đó đều cảm thấy bất an. Năm 2018, hơn 600 hộ gia đình ở Eunpyeong-gu, Seoul đã rơi vào tình trạng nhà cửa chìm trong ngập lụt, đa phần là những ngôi nhà bán ngầm trong lòng đất. Họ không thể về nhà của chính mình trong vòng một tháng đó. 

Một điều đáng lo ngại nữa chính là tội phạm ở những khu vực có nhà "nửa hầm" khá nhều, phổ biến là xâm phạm quyền riêng tư, quấy rối tình dục, trộm cắp, cướp bóc,… Nguyên nhân là những nơi này an ninh không được đảm bảo. Đa số các cư dân các khu ổ chuột đều không được hỗ trợ gì từ phía chính phủ.

Thanh Mai