Curcumin được nghiên cứu rộng rãi nhờ nhiều đặc tính sinh học, nhưng khi đi vào một chế phẩm sử dụng trên cơ thể, chính những đặc điểm lý hóa của hoạt chất này lại tạo ra trở ngại. Curcumin khó tan trong nước, độ ổn định không cao và có thể bị chuyển hóa nhanh. Nhóm của Đào Thị Kim Dung chọn giải quyết bài toán ở hệ mang hoạt chất thay vì chỉ tăng lượng curcumin trong công thức.

Kết quả là một hướng phát triển chế phẩm nano kết hợp curcumin với phospholipid. Cuối tháng 7/2026, Cục Sở hữu trí tuệ đưa Bằng độc quyền sáng chế số 59118 vào danh sách văn bằng được công bố. Chủ văn bằng là Công ty Cổ phần Sản xuất Quốc tế DKD tại TP.HCM.

Hồ sơ sáng chế ban đầu ghi hai tác giả là Đào Thị Kim Dung và Lưu Hải Minh. Bà Đào Thị Kim Dung hiện là nhà sáng lập DKD, đơn vị theo đuổi các nghiên cứu về phospholipid, hệ dẫn truyền hoạt chất và ứng dụng trong chăm sóc vết thương.

Đào Thị Kim Dung, nhà sáng lập DKD, tại chương trình IPSTAR 2025 ở TP.HCM. Bà là đồng tác giả sáng chế về chế phẩm nano curcumin - phospholipid vừa được cấp văn bằng bảo hộ tại Việt Nam. Ảnh: DKD.

Giữ curcumin trong một hệ mang khác

Điểm cần phân biệt ở sáng chế này là nano curcumin không phải một hoạt chất hoàn toàn mới. Phần kỹ thuật nằm ở cách tạo chế phẩm và hệ phospholipid mang curcumin nhằm xử lý hạn chế về độ tan, độ ổn định và khả năng phân bố của hoạt chất.

Theo hồ sơ sở hữu công nghiệp, công thức được xây dựng từ curcumin cùng một số thành phần tạo hệ mang và tá dược. Quy trình có các bước tạo pha curcumin kích thước nhỏ, phối hợp với hỗn hợp nền rồi đồng nhất bằng thiết bị. Hồ sơ cũng mô tả các tỷ lệ thành phần và điều kiện xử lý cụ thể thuộc phạm vi yêu cầu bảo hộ.

Điều đó quan trọng vì một sáng chế dược - sinh học không được xác định chỉ bằng việc “có curcumin”. Phần được bảo hộ phải là một giải pháp kỹ thuật cụ thể, từ cấu tạo chế phẩm đến cách tạo ra chế phẩm đó.

Dữ liệu trong hồ sơ đăng ký cho thấy chế phẩm từng được đánh giá trên mô hình chuột gây bỏng thực nghiệm. Kết quả được mô tả gồm thay đổi diện tích tổn thương và một số chỉ dấu liên quan đến quá trình liền thương. Những dữ liệu này là cơ sở tiền lâm sàng, không nên chuyển thành kết luận rằng chế phẩm đã được chứng minh hiệu quả điều trị trên người.

Đại diện DKD bên poster nghiên cứu về phospholipid và hệ nano curcumin tại hội nghị CRS BioBarriers ở Saarbrücken, Đức, tháng 3/2026. Ảnh: DKD.

Ranh giới này đặc biệt quan trọng với một sản phẩm liên quan đến bỏng và vết loét. Một bằng sáng chế xác nhận giải pháp kỹ thuật đáp ứng điều kiện bảo hộ, nhưng không thay thế quy trình đánh giá an toàn, hiệu quả và thủ tục quản lý cần thiết đối với từng loại sản phẩm y tế.

Sáng chế đã đi xa hơn một hồ sơ trên giấy

Điểm khiến đề tài có giá trị ở thời điểm hiện tại không chỉ nằm ở việc văn bằng vừa được công bố. DKD đã tiếp tục đưa nền tảng phospholipid - nano curcumin vào các hoạt động nghiên cứu và ứng dụng sau giai đoạn nộp đơn.

Tháng 3/2026, nhóm DKD tham dự hội nghị CRS BioBarriers tại Saarbrücken, Đức và trình bày nghiên cứu về phương pháp chiết phospholipid từ lòng đỏ trứng theo hướng giảm sử dụng dung môi hữu cơ, kết hợp hệ nano curcumin. Nhóm cũng báo cáo những quan sát ban đầu liên quan đến tổn thương biểu mô trong bệnh ly thượng bì bọng nước.

Đây là một hướng nghiên cứu đang tiếp diễn chứ chưa phải bằng chứng để mở rộng chỉ định của sáng chế sang bệnh hiếm. Dữ liệu mà DKD công bố ở hội nghị mới ở mức sơ bộ.

Trước đó, một nghiên cứu tiền lâm sàng của nhóm về nanocurcumin dạng liposome và chế phẩm liên quan đã xem xét khả năng hỗ trợ liền thương trên các mô hình bỏng và loét da. Quá trình này cho thấy sáng chế không dừng lại ở việc xây dựng công thức, mà được nối với một chương trình nghiên cứu về hệ dẫn truyền và tái tạo mô.

Hội nghị Khoa học toàn quốc về bỏng, liền vết thương, phẫu thuật tạo hình và tái tạo tại Bệnh viện Trung ương Huế tháng 5/2025, nơi dữ liệu ứng dụng gel sinh học của DKD trong chăm sóc vết thương được trình bày. Ảnh: DKD.

Ở phía ứng dụng, DKD cho biết một số sản phẩm dựa trên nền tảng phospholipid đã được thương mại hóa dưới dạng thiết bị y tế loại B và sản phẩm chăm sóc da. Tuy nhiên, không nên đồng nhất mọi sản phẩm của doanh nghiệp với chính sáng chế số 59118. Mỗi sản phẩm có thể có công thức, mục đích sử dụng và hồ sơ quản lý khác nhau.

Bằng sáng chế mới chỉ giải quyết một phần bài toán

Việc được cấp văn bằng giúp xác lập quyền đối với giải pháp kỹ thuật, nhưng câu hỏi tiếp theo nằm ở bằng chứng ứng dụng.

Với các công nghệ dành cho vết thương, khoảng cách từ kết quả tiền lâm sàng đến bằng chứng lâm sàng có thể rất lớn. Loại tổn thương, độ sâu của bỏng, nguy cơ nhiễm trùng, bệnh nền và cách chăm sóc đều có thể ảnh hưởng đến kết quả. Các báo cáo ca bệnh có thể cung cấp tín hiệu ban đầu nhưng không có giá trị tương đương một thử nghiệm lâm sàng được thiết kế để so sánh hiệu quả và độ an toàn.

Đây cũng là lý do nên đọc Bằng độc quyền sáng chế số 59118 theo đúng phạm vi của nó. Mốc tháng 7/2026 xác nhận một giải pháp nano curcumin - phospholipid của nhóm Đào Thị Kim Dung đã đi từ đơn đăng ký sang văn bằng bảo hộ tại Việt Nam. Nó chưa tự động chứng minh rằng mọi ứng dụng được phát triển sau đó đều có hiệu quả điều trị như nhau.

Phần đáng theo dõi tiếp theo nằm ở dữ liệu. Nếu các nghiên cứu độc lập, nghiên cứu lâm sàng có đối chứng và hồ sơ sản phẩm tiếp tục được hoàn thiện, giá trị của sáng chế mới có thể được đánh giá đầy đủ hơn ngoài phạm vi sở hữu trí tuệ.

Từ đơn đăng ký đến bằng sáng chế

Đơn sáng chế được nộp tại Việt Nam tháng 4/2023.

Hồ sơ công bố đơn ghi Đào Thị Kim Dung và Lưu Hải Minh là tác giả.

Chủ đơn và chủ văn bằng là Công ty Cổ phần Sản xuất Quốc tế DKD.

Đến kỳ 2 tháng 7/2026, Cục Sở hữu trí tuệ công bố Bằng độc quyền sáng chế số 59118.

Dữ liệu trong hồ sơ sáng chế chủ yếu gồm kết quả trên mô hình thực nghiệm. Việc được cấp bằng không đồng nghĩa một chế phẩm đã hoàn tất chứng minh hiệu quả lâm sàng trên người.