Tàu vũ trụ Orion rộng 5 mét của phi hành đoàn Artemis II đã gặp sự cố liên quan đến quản lý chất thải vào rạng sáng thứ Bảy (4/4), khi ngày thứ 3 của chuyến hành trình sắp kết thúc.

Giám đốc điều hành chuyến bay Artemis II, Judd Frieling, nói với các phóng viên: “Vấn đề nằm ở việc đổ chất thải ra khỏi bồn cầu. Và theo tôi thấy, có lẽ chúng ta đang có một ít nước thải đông cứng trong đường ống thông hơi.”

Các phi hành gia - Reid Wiseman, Victor Glover và Christina Koch của NASA cùng phi hành gia Jeremy Hansen của Cơ quan Vũ trụ Canada - vẫn đang ngủ say vào giữa buổi sáng ở độ cao gần 200.000 dặm (gần 320.000 km) cách Trái đất trong khi các nhà điều khiển nhiệm vụ tiếp tục khắc phục sự cố. Và đến chiều thứ Bảy, đầu ngày thứ 4 của chuyến bay, các nhà điều khiển nhiệm vụ đã có một kế hoạch hành động: làm ấm đường ống bị đóng băng bằng cách xoay khoang tàu để đưa nước thải đông lạnh ra ánh nắng mặt trời. Việc đó dường như đã giúp thông tắc một phần đường ống, cho phép khoang chứa đẩy một phần nước thải từ bình chứa có kích thước bằng thùng rác ra ngoài không gian chân không.

Bồn vệ sinh dự phòng có thể gấp gọn (CCU) được sử dụng trên tàu Artemis II sau sự cố hỏng nhà vệ sinh.

Ngay sau đó, trung tâm điều khiển thông báo nhà vệ sinh đã sẵn sàng hoạt động - nhưng "chỉ dành cho việc đi vệ sinh".

Những nỗ lực sửa chữa bồn cầu trên tàu vũ trụ tiếp tục suốt ngày thứ Bảy, nhưng những chỗ tắc nghẽn cứng đầu đã ngăn cản việc làm sạch hoàn toàn. Cuối cùng, vào khoảng nửa đêm theo giờ miền Đông, trung tâm điều khiển đã đưa ra thông báo được chờ đợi từ lâu: “Tin nóng hổi,” người liên lạc trong khoang điều khiển, Jacki Mahaffey, nói với phi hành đoàn. “Các bạn có thể sử dụng nhà vệ sinh bình thường.”

“Và cả nhóm đều vui mừng!” Koch đáp lại. “Cảm ơn anh!”

Quá trình thải nước thải ra ngoài khoang tàu là một khoảnh khắc mà Koch cũng đã cho thấy trên camera trước đó trong nhiệm vụ. Nước thải chảy nhỏ giọt như những viên ngọc phát sáng trong chân không vũ trụ khi nó lướt qua các cửa sổ của tàu Orion.

Nhưng đường ống thông hơi bị đóng băng không phải là sự cố nhà vệ sinh duy nhất mà nhóm phải gặp phải.

Mô phỏng nhà vệ sinh trên tàu Artemis II

Ngay sau khi phóng lên quỹ đạo từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy của NASA ở Florida hôm thứ Tư (1/4), phi hành đoàn nhận ra rằng máy bơm của nhà vệ sinh không hoạt động. Máy bơm rất quan trọng và được sử dụng vì nhiều lý do, bao gồm hỗ trợ hút chất thải ra khỏi cơ thể. Trong không gian, không có trọng lực để hỗ trợ việc tống chất thải ra ngoài.

Vấn đề đó có cách giải quyết tương đối đơn giản: Các thành viên thủy thủ đoàn chỉ đơn giản là không đổ đủ nước để mồi bơm. Sau khi họ đổ thêm nước, hệ thống bắt đầu hoạt động như mong muốn.

Các phi hành gia đã ăn mừng chiến thắng nhỏ đó trong một cuộc phỏng vấn trực tuyến sau đó với giới truyền thông.

“Tôi tự hào khi tự gọi mình là thợ sửa ống nước trong không gian,” Koch nói. “Tất cả chúng tôi đều thở phào nhẹ nhõm khi mọi thứ đều ổn. Ban đầu chúng tôi nghĩ rằng có thể có thứ gì đó làm hỏng động cơ.”

Nhà vệ sinh của các phi hành gia trong sứ mệnh Artemis II tách riêng nước thải để thải ra ngoài không gian và chứa chất thải để xử lý sau khi họ trở về Trái đất. Phi hành đoàn đã được huấn luyện cách sử dụng hệ thống này bằng mô hình tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston.

“Thiết bị quan trọng nhất”

Nhà vệ sinh trên tàu có lẽ là tiện nghi được các phi hành gia coi trọng nhất trong các chuyến bay vũ trụ, đặc biệt là những người coi trọng sự thoải mái về thể chất.

“Tôi thường nói rằng đây có lẽ là thiết bị quan trọng nhất trên tàu,” Koch nói.

Trong kỷ nguyên Apollo, các phi hành gia không có nhà vệ sinh. Họ chỉ dựa vào túi để đi vệ sinh.

Các phi hành gia nổi tiếng là ghét phương pháp đựng chất thải trong túi.

“Hệ thống túi đựng chất thải chỉ hoạt động ở mức tối thiểu và được phi hành đoàn mô tả là rất 'khó chịu'”, một báo cáo chính thức của NASA năm 2007 tiết lộ. “Những chiếc túi này không kiểm soát được mùi trong khoang tàu nhỏ và mùi rất nồng nặc.”

Phi hành đoàn Orion trước đó đã phải dựa vào một hệ thống tương tự để xử lý chất thải lỏng trong khi họ khắc phục sự cố nhà vệ sinh. Được gọi là Bồn tiểu dự phòng có thể gấp gọn (Collapsable Contingency Urinal hay CCU), phi hành gia Don Pettit, người theo dõi nhiệm vụ từ nhà, đã chia sẻ hình ảnh trên trang mạng xã hội của mình.

Nguồn: CNN