Trên hành trình nuôi dạy con, cha mẹ nào cũng mong mình trở thành người dẫn đường, giúp con tiến về phía một tương lai tốt đẹp. Thế nhưng, có những bậc phụ huynh lại vô tình gieo vào con những quan niệm không có lợi cho sự trưởng thành của trẻ.

Hôm nay, chúng ta cùng bàn về 3 quan niệm mà những cha mẹ “tệ nhất” thường truyền cho con, xem bạn có vô tình mắc phải không.

Ảnh minh họa

Quan niệm 1: “Nhà mình không có tiền, đừng tiêu linh tinh”

Trong đời sống hằng ngày, không khó để nghe câu: “Nhà mình không có tiền đâu, đừng tiêu bừa". Không thể phủ nhận, tiết kiệm là một đức tính tốt đẹp. Dạy con biết trân trọng tiền bạc cũng là điều cần thiết. Nhưng nếu quá nhấn mạnh việc “nhà nghèo”, điều đó có thể tạo áp lực tâm lý nặng nề cho trẻ.

Nghiên cứu tâm lý cho thấy, những đứa trẻ thường xuyên bị gieo vào đầu “tư duy nghèo khó” dễ hình thành mặc cảm tự ti. Các em có thể cảm thấy mình kém cỏi hơn người khác, trở nên rụt rè trong giao tiếp, không dám thể hiện bản thân.

Hơn nữa, quan niệm này còn ảnh hưởng đến cách trẻ nhìn nhận tiền bạc và giá trị sống. Vì sợ tiêu tiền, các em có thể bỏ lỡ cơ hội phát triển bản thân như tham gia lớp học kỹ năng, học thêm một môn năng khiếu…

Vậy nên làm gì?

Cha mẹ có thể thẳng thắn trao đổi với con về tình hình tài chính gia đình, nhưng cần giúp con hiểu rằng tiền quan trọng, song không phải là tất cả. Có thể lập kế hoạch tiền tiêu vặt hợp lý để con học cách quản lý chi tiêu. Đồng thời khuyến khích con kiếm thêm thu nhập bằng sức lao động như làm việc nhà, làm thêm phù hợp lứa tuổi… để hiểu giá trị của công sức.

Quan niệm 2: “Con nhìn người ta kìa, rồi nhìn lại mình đi”

Có lẽ nhiều đứa trẻ đã quá quen với câu nói này. Nhiều bậc phụ huynh thích so sánh con mình với “con nhà người ta”, hy vọng tạo động lực để con tiến bộ. Nhưng trên thực tế, sự so sánh ấy thường phản tác dụng.

Mỗi đứa trẻ là một cá thể độc lập, có điểm mạnh và điểm yếu riêng. Việc liên tục đem con ra so sánh khiến trẻ dễ nảy sinh cảm giác thất bại, nghĩ rằng dù cố gắng thế nào cũng không bằng người khác. Trong trạng thái tâm lý đó kéo dài, trẻ có thể mất tự tin, thậm chí xuất hiện tâm lý chống đối.

Các chuyên gia giáo dục cho rằng, cha mẹ nên tôn trọng sự khác biệt cá nhân. Khi con có tiến bộ, hãy kịp thời ghi nhận và khích lệ; khi con gặp khó khăn, hãy cùng con phân tích vấn đề và tìm giải pháp. Ví dụ, nếu kết quả thi không tốt, thay vì trách mắng “không bằng bạn A, bạn B”, cha mẹ có thể cùng con xem lại lỗi sai, xây dựng kế hoạch học tập phù hợp hơn.

Quan niệm 3: “Con chỉ cần học giỏi là được, những việc khác không cần quan tâm”

Một số phụ huynh cho rằng nhiệm vụ duy nhất của con là học. Chỉ cần thành tích tốt, mọi việc khác có thể bỏ qua. Thế là cha mẹ làm thay con mọi việc trong nhà, biến con thành “cỗ máy học tập”. Tuy nhiên, cách nghĩ này bỏ qua sự phát triển toàn diện của trẻ. Một đứa trẻ chỉ biết học có thể thiếu kỹ năng tự chăm sóc bản thân, kỹ năng giao tiếp và tinh thần làm việc nhóm, những yếu tố rất quan trọng trong xã hội tương lai.

Một nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy, những đứa trẻ tham gia làm việc nhà từ nhỏ có khả năng thành công cao hơn khi trưởng thành. Bởi việc nhà giúp trẻ hình thành trách nhiệm, tính độc lập và năng lực giải quyết vấn đề. Vì vậy, cha mẹ nên cho con tham gia các công việc phù hợp như quét nhà, rửa bát, giặt đồ… Đồng thời khuyến khích con tham gia hoạt động xã hội để mở rộng tầm nhìn và nâng cao năng lực tổng hợp.

Trên con đường nuôi dạy con, quan niệm và cách giáo dục của cha mẹ đóng vai trò vô cùng quan trọng. Ba quan niệm trên thoạt nhìn có vẻ bình thường, nhưng lại có thể ảnh hưởng sâu xa đến tâm lý và sự phát triển của trẻ. Hy vọng mỗi bậc phụ huynh đều có thể nhìn lại mình, tránh vô tình truyền cho con những suy nghĩ bất lợi.

Hãy dùng phương pháp đúng đắn để dẫn dắt và đồng hành cùng con trưởng thành khỏe mạnh, hạnh phúc. Bởi tương lai của con phần nào nằm trong cách chúng ta giáo dục hôm nay.