Tạ Đình Phong và Vương Phi là cặp đôi nổi tiếng của giới giải trí Trung Quốc. Hai ca sĩ đình đám từng hẹn hò vào thập niên 1990 rồi chia tay. Sau này, cả hai có những mối quan hệ riêng nhưng đều kết thúc bằng hôn nhân đổ vỡ.

Sau khi Tạ Đình Phong ly hôn với Trương Bá Chi năm 2011 và Vương Phi ly hôn Lý Á Bằng năm 2013, Tạ Đình Phong đã tái hợp với bạn gái cũ Vương Phi. 

Là người cũ, người mới của Tạ Đình Phong, từ nhiều năm nay Vương Phi và Trương Bá Chi vẫn thường bị đặt lên bàn cân so sánh. Từ sự nghiệp, phong cách sống cho đến câu chuyện làm mẹ, mọi chi tiết đều dễ dàng trở thành đề tài bàn tán. Mới đây, một bài viết trên Sina tiếp tục khơi lại chủ đề quen thuộc: so sánh cách nuôi dạy con của hai người phụ nữ từng gắn bó với nam diễn viên nổi tiếng này.

Bài viết không đi theo hướng “ai đúng ai sai”, mà đặt ra một câu hỏi rộng hơn: điều gì làm nên bản chất của giáo dục gia đình?

Tạ Đình Phong và Trương Bá Chi

Tạ Đình Phong và Vương Phi

Về phương pháp giáo dục

Theo phân tích trên Sina, Vương Phi đại diện cho kiểu nuôi dạy con thiên về sự tự do và tôn trọng cá tính. Cô không xuất hiện dày đặc trong vai trò “người mẹ mẫu mực” trước truyền thông, cũng không xây dựng hình ảnh hy sinh toàn phần vì con. Thay vào đó, Vương Phi chọn cách giữ khoảng cách vừa đủ, trao cho con không gian tự quyết, tự trải nghiệm và tự chịu trách nhiệm. Quan điểm sống phóng khoáng của cô cả trong sự nghiệp lẫn tình cảm cũng được cho là ảnh hưởng trực tiếp đến cách cô nhìn nhận việc làm mẹ: con là một cá thể độc lập, không phải “phần kéo dài” của cha mẹ.

Tự do tinh thần: Ủng hộ Đậu Tĩnh Đồng theo đuổi sáng tác âm nhạc, khích lệ Lý Yên phát triển cá tính riêng; với triết lý “con thấy ổn là được”, cô cho phép con tạm nghỉ học để theo đuổi ước mơ.

Giáo dục bằng hệ quả: Giữ thái độ cởi mở trước lựa chọn của con, như khi Đậu Tĩnh Đồng xăm mình, cô chỉ nói: “Không hối hận là được.”

Đồng hành buông lỏng: Truyền đạt giá trị sống bằng sự “dõi theo không can thiệp”, dùng câu “không có gì là vĩnh viễn” để giúp con nhìn nhận thế sự.

Ngược lại, Trương Bá Chi được nhắc đến như hình mẫu của một người mẹ đồng hành sát sao. Sau khi ly hôn Tạ Đình Phong, cô gần như dành phần lớn thời gian cho các con, từ sinh hoạt thường ngày đến việc học hành, hoạt động ngoại khóa. Truyền thông nhiều lần ghi lại hình ảnh cô tự tay chăm sóc, đưa đón, tham gia các hoạt động trường lớp cùng con. Theo Sina, cách làm mẹ của Trương Bá Chi thể hiện sự hiện diện rõ ràng, liên tục, một kiểu giáo dục đặt nặng cảm giác an toàn và sự gắn kết.

Đồng hành mọi mặt: 4 giờ sáng dậy chuẩn bị bữa sáng, giữa thời tiết 34°C cõng con đi khám bệnh, tự tay làm đạo cụ cho vở kịch ở trường.

Rèn luyện trách nhiệm qua hệ quả: Khi con trai lớn nhuộm đỏ đồng phục, yêu cầu con mặc đến trường để tự trải nghiệm hậu quả; con thứ dùng mỹ phẩm sai phải dùng tiền tiêu vặt bồi hoàn.

Dẫn dắt cá nhân hóa: Với ba con trai có tính cách khác nhau (trầm tĩnh / hoạt bát / mạnh mẽ), cô thiết kế phương pháp giáo dục riêng, không áp đặt quan niệm “trưởng - thứ” truyền thống.

Thành quả giáo dục phản chiếu khác biệt tư tưởng

Con của Vương Phi: Đậu Tĩnh Đồng xây dựng phong cách âm nhạc riêng biệt mang dấu ấn cá nhân; Lý Yên thể hiện sự tự tin và phóng khoáng cho thấy môi trường tự do có thể nuôi dưỡng sáng tạo và bản sắc cá nhân.

Con của Trương Bá Chi: Con trai lớn đỗ vào Đại học Cambridge; ba con đều thể hiện trí tuệ cảm xúc cao và khả năng thích nghi xã hội tốt, được truyền thông nhận xét là “tươi sáng, điển trai, nhân sinh quan đúng đắn”.

Vương Phi mang màu sắc giáo dục hiện sinh: xem nuôi dạy con là một phần của triết lý sống “vạn vật đều có thể”, truyền giá trị qua chính thái độ ung dung trước sự nghiệp và tình cảm. Trương Bá Chi theo đuổi hình mẫu “mẫu chức thực hành”: coi làm mẹ là sự nghiệp trọn đời, dạy con trách nhiệm bằng hành động cụ thể, như dành tiền cấp dưỡng của Tạ Đình Phong làm quỹ trưởng thành cho con.

Vương Phi từng bị cho là “thiếu hơi ấm mẫu tử”, vì phong cách ít nói, ít can thiệp bị diễn giải thành xa cách cảm xúc. Trương Bá Chi lại bị cho là “bảo bọc quá mức” khi thuê ba gia sư phụ trách học tập, năng khiếu và lễ nghi, bị lo ngại làm giảm tính tự lập của trẻ.

Mô hình của Trương Bá Chi đòi hỏi nền tảng vật chất vững vàng (chuyển nhà nhiều lần để chọn trường, đội ngũ giáo dục riêng); phong cách “thả lỏng” của Vương Phi lại cần vốn tâm lý mạnh mẽ để nâng đỡ.

Điểm chung là cả hai đều vượt khỏi giáo dục kiểm soát. Vương Phi trao tự do bằng “buông tay”, Trương Bá Chi xây dựng cảm giác an toàn bằng “đồng hành”. Các nhà giáo dục học cho rằng: khác biệt thật sự không nằm ở hình thức, mà ở việc có xây dựng được sự kết nối tinh thần bền vững hay không.

Cũng như khi con gái Vương Phi lặng lẽ ủng hộ mẹ trong đêm nhạc, hay khi con trai Trương Bá Chi ôm mẹ sau chiến thắng trong phòng thi, con đường khác nhau, nhưng tình mẫu tử cuối cùng vẫn gặp nhau ở cùng một điểm đến.

Có thể nói, trong xã hội hiện đại, không tồn tại một khuôn mẫu duy nhất cho vai trò làm mẹ. Có người chọn làm “người bạn đứng phía sau”, có người chọn làm “người đồng hành ở tuyến đầu”. Cả hai đều có lý lẽ và nền tảng giá trị riêng.

Sau cùng, điều được nhấn mạnh không phải là ai thắng trong cuộc so sánh, mà là kết quả thể hiện qua sự trưởng thành của những đứa trẻ. Dù theo đuổi hai con đường khác nhau, cả Vương Phi lẫn Trương Bá Chi đều đang cố gắng theo cách của mình để bảo vệ và nuôi dưỡng con cái. Và có lẽ, như bài viết kết luận, giáo dục gia đình không nằm ở việc xuất hiện bao nhiêu hay can thiệp sâu đến đâu, mà ở chỗ đứa trẻ có cảm nhận được sự tôn trọng và kết nối bền vững hay không.

Bạn đồng tình với cách nuôi dạy nào?