Tết năm nay, chị Minh Anh (35 tuổi, TP.HCM) đã chuẩn bị rất kỹ cho màn “thực hành nhận lì xì” của con trai 8 tuổi. Thế nhưng, chỉ một câu nói hồn nhiên của con trong buổi đi chúc Tết đã khiến chị đứng hình vài giây, mặt nóng ran vì ngượng.

Chị Minh Anh có hai con, một bé trai 8 tuổi và một bé gái 4 tuổi. Vì bé gái còn nhỏ, hay quấy khi di chuyển nhiều nên năm nay chị quyết định chỉ đưa con trai lớn đi chúc Tết họ hàng, đối tác thân thiết. Trước Tết cả tuần, chị đã dặn dò con rất kỹ: phải biết chào hỏi, chúc Tết, nhận lì xì bằng hai tay và nói cảm ơn. Hai mẹ con còn “tập dượt” tình huống giả định mỗi tối.

“Con chỉ cần lễ phép, không được hỏi bao nhiêu tiền, không được mở bao lì xì trước mặt người lớn nhé!”, chị nhấn mạnh nhiều lần. Cậu bé gật đầu rất ngoan, thuộc làu làu những điều mẹ dặn.

Mùng 3 Tết, hai mẹ con sang nhà một người anh họ làm ăn thân thiết với gia đình. Trong phòng khách lúc đó có khá đông người, vừa họ hàng vừa bạn bè của gia chủ. Không khí rộn ràng, tiếng cười nói vui vẻ. Con trai chị Minh Anh được khen ngoan vì chào hỏi rõ ràng, khoanh tay chúc Tết rất tròn vành rõ chữ.

Ảnh minh hoạ

Đến phần lì xì, cậu bé lần lượt nhận phong bao đỏ từ bác chủ nhà và vài vị khách khác. Chị Minh Anh thở phào vì con thực hiện đúng như đã tập: nhận bằng hai tay, cúi đầu cảm ơn. Nhưng ngay khi nhận xong phong bao cuối cùng, cậu bé quay sang nhìn bác chủ nhà rồi buột miệng hỏi:“Ơ bác không gửi lì xì cho em cháu ở nhà à?”.

Cả phòng khách khựng lại một nhịp rồi bật cười ồ lên. Một bác lớn tuổi vừa cười vừa trêu: “Ôi thằng bé này biết lo cho em ghê!”. Người khác thì nói vui: “Khôn quá ha, biết đại diện gia đình luôn rồi!”.

Còn chị Minh Anh thì chỉ muốn… bốc hơi khỏi căn phòng. Chị kể lại: “Lúc đó tôi đỏ bừng mặt. Tôi sợ mọi người nghĩ mình xúi con hỏi để lấy thêm phần cho em. Thật sự chỉ muốn kéo con ra ngoài ngay lập tức".

Trên đường về, chị hỏi con vì sao lại nói như vậy. Cậu bé rất vô tư: “Tại con thấy em ở nhà không được đi, tội nghiệp. Con sợ em buồn nên con hỏi giúp thôi".

Nghe con giải thích, chị vừa thương vừa tự trách. Rõ ràng con không có ý tham, chỉ đơn giản là nghĩ đến em. Nhưng cách thể hiện lại khiến người lớn rơi vào tình huống khó xử.

Sau sự việc, chị Minh Anh ngồi lại nói chuyện nhẹ nhàng với con. Thay vì trách mắng, chị phân tích để con hiểu: “Việc lì xì là tấm lòng của người lớn. Ai cho bao nhiêu, cho ai là quyền của họ. Mình không nên chủ động hỏi thêm, dù là cho mình hay cho người khác.”

Từ trải nghiệm ấy, chị rút ra cách dạy con nhận lì xì theo nguyên tắc “3 nên - 2 tránh”.

Ba điều nên dạy con:

Thứ nhất, hiểu ý nghĩa của lì xì. Chị giải thích cho con rằng tiền mừng tuổi không quan trọng ở mệnh giá, mà là lời chúc sức khỏe, may mắn, học giỏi trong năm mới. Khi hiểu đúng bản chất, trẻ sẽ không quá chú ý đến chuyện nhiều ít.

Thứ hai, chào hỏi và chúc Tết lễ phép. Một câu chúc đơn giản, phù hợp với người lớn tuổi sẽ khiến không khí đầu năm thêm vui vẻ. Trẻ được khen vì sự ngoan ngoãn cũng sẽ cảm thấy tự hào hơn là vì số tiền nhận được.

Thứ ba, nhận và cảm ơn bằng hai tay. Hành động nhỏ nhưng thể hiện sự tôn trọng. Sau khi nhận, có thể đưa lại cho bố mẹ giữ giúp thay vì cầm khư khư.

Hai điều cần tránh:

Không mở phong bao ngay trước mặt người tặng. Điều này giúp tránh những phản ứng vô tình như thất vọng hay so sánh, khiến người lớn chạnh lòng.

Không hỏi thêm, đòi thêm hoặc bình luận về số tiền. Dù là hỏi cho mình hay cho người khác, hành động đó cũng dễ khiến người tặng khó xử.

Chị Minh Anh chia sẻ: “Tôi nhận ra mình dạy con rất kỹ về hình thức nhưng lại thiếu phần dạy con về giới hạn trong giao tiếp. Trẻ con hồn nhiên, nhưng người lớn phải giúp con hiểu đâu là điều nên nói, đâu là điều nên giữ trong lòng".

Sau Tết, chị cũng tranh thủ nói với con về việc chia sẻ với em theo cách khác. Nếu thương em, con có thể dành một phần tiền lì xì của mình để mua quà cho em. Đó mới là cách thể hiện tình cảm đẹp và chủ động.

“Tôi không trách con. Ngược lại, tôi thấy may vì tình huống xảy ra khi con còn nhỏ. Ít nhất mình còn có cơ hội chỉnh lại cho con trước khi lớn hơn", chị nói.

Tết là dịp vui, nhưng cũng là “bài kiểm tra” kỹ năng ứng xử của trẻ. Chỉ một câu nói ngây thơ cũng đủ khiến cha mẹ đỏ mặt, nhưng nếu biết nhìn lại và điều chỉnh, mỗi sự cố nhỏ sẽ trở thành một bài học lớn.