Việc một công trình nghiên cứu y khoa của Việt Nam được đăng tải trên The Lancet tạp chí y học hàng đầu thế giới với chỉ số Impact Factor lên tới 98,4 không chỉ là niềm tự hào của giới khoa học trong nước, mà còn cho thấy năng lực nghiên cứu của các nhà khoa học Việt Nam đang ngày càng tiệm cận những chuẩn mực khắt khe nhất của y học hiện đại. Ở trung tâm của dấu mốc đáng chú ý này là PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược TP.HCM, một trong những gương mặt tiêu biểu của y học hàn lâm gắn liền với thực hành lâm sàng.

PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan

Thông tin về bài báo được công bố tại lễ tuyên dương hơn 300 cá nhân và 25 tập thể có nhiều đóng góp cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Trường Đại học Y Dược TP.HCM giai đoạn 2023–2025. Trong bức tranh chung của những thành tựu khoa học đó, công trình của PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan nổi lên như một điểm nhấn đặc biệt.

The Lancet là tạp chí y khoa danh tiếng toàn cầu, ra đời hơn 200 năm trước và được giới chuyên môn xem là “thước đo vàng” cho chất lượng nghiên cứu y sinh. Với quy trình phản biện nghiêm ngặt và tỷ lệ chấp nhận bài rất thấp, mỗi công trình xuất hiện trên The Lancet thường mang lại tác động đáng kể đối với thực hành lâm sàng cũng như hoạch định chính sách y tế. Chỉ số Impact Factor cao phản ánh mức độ ảnh hưởng rộng lớn của các nghiên cứu được công bố, đồng thời khẳng định uy tín hàng đầu của tạp chí trong cộng đồng học thuật quốc tế.

Bài báo của PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan là một nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng, với tiêu đề: “Livebirth rate after one frozen embryo transfer in ovulatory women starting with natural, modified natural, or artificial endometrial preparation in Viet Nam: an open-label randomised controlled trial”. Công trình tập trung cung cấp thêm bằng chứng khoa học về các phương pháp chuẩn bị nội mạc tử cung trong chuyển phôi đông lạnh, một vấn đề có ý nghĩa thiết thực đối với điều trị hiếm muộn và sức khỏe sinh sản.

Tại lễ tuyên dương, ở hạng mục nhà khoa học có thành tích xuất sắc trong công bố quốc tế giai đoạn 2023–2025, Trường Đại học Y Dược TP.HCM đã vinh danh 55 nhà khoa học có bài báo đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín với IF từ 3,0 trở lên. Trong số đó, công trình đăng trên The Lancet của PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan được đánh giá là dấu ấn nổi bật, góp phần khẳng định vị thế của khoa học Việt Nam trên bản đồ y học thế giới. Cùng hạng mục, PGS.TS Quách Trọng Đức, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nội Tổng quát (Trường Y), cũng được ghi nhận với 6 bài báo quốc tế, trong đó có bài đăng trên tạp chí Gut với chỉ số IF đạt 23.

Không chỉ được biết đến qua một công trình đơn lẻ, PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan là gương mặt uy tín trong lĩnh vực sản phụ khoa và y học sinh sản. Trước khi đảm nhiệm cương vị Phó Hiệu trưởng, bà từng giữ các vị trí Trưởng Khoa Y, Trưởng Bộ môn Phụ sản – Khoa Y, Trường Đại học Y Dược TP.HCM. Hiện bà là Tổng Biên tập Tạp chí Y học TP.HCM; thành viên Ban biên tập Fertility and Reproduction tạp chí chính thức của ASPIRE (Hội Y học sinh sản châu Á – Thái Bình Dương); đồng thời tham gia nhóm biên soạn Hướng dẫn tiếp cận cặp vợ chồng hiếm muộn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Trong sự nghiệp khoa học, PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan là tác giả và đồng tác giả của hơn 80 công trình nghiên cứu đăng trên các tạp chí chuyên ngành uy tín trong nước và quốc tế, trong đó có những tạp chí hàng đầu như New England Journal of Medicine, Human Reproduction, Fertility & Sterility. Sinh năm 1971, bà tốt nghiệp bác sĩ đa khoa Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, nhận bằng thạc sĩ chuyên ngành phôi học lâm sàng tại Đại học Quốc gia Singapore, bảo vệ thành công luận án tiến sĩ sản phụ khoa tại Trường Đại học Y Dược TP.HCM và được bổ nhiệm chức danh Phó Giáo sư năm 2019.

Những đóng góp khoa học của bà đã được ghi nhận bằng nhiều giải thưởng uy tín. Năm 2020, PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan là một trong ba nhà khoa học nhận Giải thưởng Tạ Quang Bửu. Năm 2021, bà được tạp chí Asian Scientist (Singapore) bình chọn vào danh sách 100 nhà khoa học châu Á có thành tích nghiên cứu xuất sắc. Đáng chú ý, gần đây bà trở thành đại diện duy nhất của châu Á trong nhóm tác giả chủ chốt xây dựng Hướng dẫn dự phòng – chẩn đoán – điều trị hiếm muộn năm 2025 của WHO. Bà cũng là con của GS.TS.BS Nguyễn Thị Ngọc Phượng, nguyên Giám đốc Bệnh viện Từ Dũ.

Công trình công bố trên The Lancet ra đời trong bối cảnh khoa học y sinh toàn cầu ngày càng đòi hỏi cao về bằng chứng, tính chuẩn xác trong phương pháp và giá trị ứng dụng đối với sức khỏe cộng đồng. Việc dữ liệu nghiên cứu từ Việt Nam được đưa vào các phân tích và tổng hợp quốc tế không chỉ mở rộng bức tranh đa dạng về sức khỏe sinh sản, mà còn giúp tiếng nói của các quốc gia đang phát triển được phản ánh đầy đủ hơn trong y học dựa trên bằng chứng.

Thành công của PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan mang ý nghĩa vượt ra ngoài một thành tựu cá nhân. Đó là minh chứng cho khả năng hội nhập của khoa học Việt Nam nếu có định hướng đúng, đầu tư bài bản và tinh thần làm khoa học nghiêm túc. Ở góc độ đào tạo, việc một lãnh đạo trường đại học y khoa trực tiếp tham gia nghiên cứu đỉnh cao cũng tạo ra sức lan tỏa tích cực, truyền cảm hứng cho sinh viên và các nhà khoa học trẻ.

Là một nhà khoa học nữ giữ vị trí lãnh đạo trong lĩnh vực y khoa, PGS.TS Vương Thị Ngọc Lan còn đại diện cho hình ảnh ngày càng rõ nét của phụ nữ Việt Nam trong khoa học công nghệ. Thành tựu công bố trên The Lancet vì thế không chỉ là câu chuyện về học thuật, mà còn là minh chứng cho bản lĩnh, sự bền bỉ và năng lực của phụ nữ trong những lĩnh vực đòi hỏi cường độ lao động trí tuệ cao, góp phần lan tỏa thông điệp tích cực về bình đẳng giới trong khoa học.

PV