Bản làng nằm giữa hơn 1.200 cây ban cổ thụ

Bản làng đặc biệt này là Nặm Cứm, xã Nà Tấu, tỉnh Điện Biên. Giữa những sườn núi nối tiếp nhau, khu dân cư nhỏ gần như lọt giữa một quần thể ban lâu năm mọc tự nhiên.

Theo Báo và Phát thanh, Truyền hình Điện Biên, Nặm Cứm hiện có hơn 80 hộ với gần 400 nhân khẩu đồng bào Mông sinh sống. Bao quanh khu dân cư là hơn 1.200 cây ban cổ thụ, trong đó nhiều cây mọc ngay sát nhà dân, tán vươn rộng phía trên mái nhà và đường bản.

Đây chính là điểm tạo nên sự khác biệt của Nặm Cứm. Rừng ban không nằm riêng biệt trên một quả đồi hay trong khu vực được quy hoạch để phục vụ du lịch, mà đan xen trực tiếp với không gian sinh hoạt của người dân.

VnExpress cho biết quần thể ban ở Nặm Cứm có khoảng 1.200 gốc mọc tự nhiên, chiều cao trung bình trên 5 m. Nhìn từ trên cao, những mái nhà nhỏ nằm xen giữa các tán cây, còn phía ngoài là các triền núi phủ kín màu xanh.

Theo lời người dân địa phương được Báo và Phát thanh, Truyền hình Điện Biên ghi lại, khi những hộ dân đầu tiên tới khu vực này dựng nhà, trên các sườn núi đã có rất nhiều cây ban. Trải qua nhiều năm, người dân vẫn giữ cây thay vì chặt bỏ để mở rộng đất ở hay đất sản xuất.

Trang thông tin điện tử xã Nà Tấu cũng xác nhận rừng ban cổ Nặm Cứm có hơn 1.000 cây, phân bố xen kẽ giữa khu dân cư và rừng phòng hộ. Chính quyền địa phương đánh giá quần thể cây gắn bó mật thiết với đời sống của cộng đồng và đang xây dựng phương án bảo tồn lâu dài.

Tên gọi Nặm Cứm cũng gắn với đặc điểm tự nhiên của khu vực. Theo Cổng Thông tin điện tử tỉnh Điện Biên, "Nặm Cứm" theo tiếng Thái mang nghĩa "nước lạnh", gợi đến những dòng nước từ khe núi chảy qua vùng đất này.

Đến mùa hoa, cả sườn núi chuyển sang màu trắng

Nặm Cứm có diện mạo ấn tượng nhất khi hoa ban bước vào mùa nở rộ.

Theo VnExpress, tại Điện Biên, hoa ban bắt đầu chu kỳ nở từ khoảng tháng 2 và thường đạt mật độ dày nhất vào trung tuần tháng 3. Ở Nặm Cứm, hàng nghìn tán cây cùng bung hoa khiến màu sắc của cả bản thay đổi chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.

Hoa trắng xuất hiện từ những cây ngay cạnh nhà dân rồi trải dần lên sườn núi. Nhiều cây lúc này ít lá, để lộ những cành sẫm màu phủ đầy chùm hoa sáng màu.

Từ những vị trí cao nhìn xuống, sắc trắng nối tiếp qua các mái nhà và triền đồi. Báo và Phát thanh, Truyền hình Điện Biên từng mô tả Nặm Cứm khi hoa nở giống một "miền cổ tích" giữa núi rừng.

Đặc biệt, cảnh sắc nơi đây không chỉ đến từ những cây ban trên sườn núi. Có cây mọc sát hiên nhà, cạnh đường bê tông hoặc vươn tán qua khoảng sân. Vì vậy, du khách đi bộ trong bản có thể bắt gặp những thân ban cổ ngay giữa không gian sinh hoạt thường ngày.

Rừng ban hiện cũng được địa phương xem là một tài nguyên để phát triển du lịch cộng đồng. Bên cạnh bảo vệ những cây hiện có, địa phương dự kiến trồng bổ sung hoa ban trên đất trống, dọc đường nội bản và khu vực ven rừng.

Đến năm 2026, Nặm Cứm đã trở thành địa điểm tổ chức Ngày hội Hoa Ban của xã Nà Tấu, kết hợp giới thiệu văn hóa của đồng bào Mông và các sản phẩm địa phương. Điều này cho thấy khu rừng ban đang dần được đưa vào các hoạt động du lịch nhưng vẫn gắn với mục tiêu bảo tồn cảnh quan.

Muốn thấy cảnh trắng như tuyết nên đến khi nào?

Nếu muốn chứng kiến Nặm Cứm trong thời điểm ấn tượng nhất, du khách nên cân nhắc chuyến đi vào tháng 3, đặc biệt quanh thời gian hoa nở rộ. Tuy nhiên, thời điểm đẹp nhất có thể thay đổi từng năm tùy nhiệt độ và thời tiết.

Trước khi khởi hành, du khách nên kiểm tra hình ảnh cập nhật từ địa phương. Việc đến sớm hoặc muộn khoảng một đến hai tuần cũng có thể tạo ra khác biệt lớn về mật độ hoa.

Từ trên cao, các mái nhà nhỏ gần như lọt thỏm giữa rừng ban đang mùa bung nở.

Nặm Cứm vẫn là một bản dân cư chứ chưa phải khu du lịch được tổ chức theo mô hình khép kín. Vì vậy, trải nghiệm phù hợp nhất là đi bộ ngắm rừng ban, chụp ảnh, quan sát đời sống bản địa và tìm hiểu văn hóa của đồng bào Mông.

Du khách cũng nên hạn chế bẻ cành, hái hoa hoặc tác động tới những cây ban lâu năm. Khi muốn chụp người dân hay vào khuôn viên nhà ở, việc xin phép trước sẽ giúp chuyến đi văn minh hơn.

Không cần công trình nhân tạo hay những hạng mục quy mô lớn, điểm gây ấn tượng ở Nặm Cứm chính là việc một bản làng vẫn nằm giữa hơn 1.200 cây ban lâu năm. Đến mùa hoa, hàng nghìn tán cây đồng loạt chuyển màu, khiến những sườn núi vốn xanh thẫm bỗng phủ một lớp trắng nổi bật chỉ trong vài tuần mỗi năm.

Theo VnExpress; Báo và Phát thanh, Truyền hình Điện Biên; Trang thông tin điện tử xã Nà Tấu