Một nghiên cứu hợp tác giữa các nhà khoa học Mỹ và Trung Quốc đã xác định đốt cháy là phương pháp hiệu quả nhất để tiêu hủy hoàn toàn các chất per- và polyfluoroalkyl (PFAS) - nhóm hợp chất có thể gây hại cho sức khỏe con người và môi trường.

Nghiên cứu do các chuyên gia từ Tổ chức Nghiên cứu Khoa học và Công nghiệp Khối thịnh vượng chung (CSIRO), Đại học Newcastle, Đại học Colorado (Mỹ) và Phòng thí nghiệm Bức xạ Synchrotron Quốc gia (NSRL) tại Hefei (Trung Quốc) thực hiện.

PFAS là mối lo ngại đối với môi trường và sức khỏe. (Ảnh: ae2s)

Theo dõi toàn bộ chuỗi phản ứng hóa học xảy ra trong lò đốt chất thải nguy hại khi PFAS bị phân hủy, với thiết bị chuyên dụng, nhóm nghiên cứu đã ghi lại quá trình hình thành các hóa chất trong suốt quá trình đốt PFAS, bao gồm cả những hợp chất chỉ tồn tại trong 1 mili giây – ngắn hơn cả thời gian đập cánh của một con ruồi. Nhờ đó, một số hóa chất từng chỉ xuất hiện trong giả thuyết nay đã được phát hiện và xác nhận bằng thực nghiệm.

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định liệu quá trình đốt cháy có tạo ra sản phẩm phụ độc hại hay không. Kết quả cho thấy, PFAS có thể bị phá hủy hoàn toàn ở nhiệt độ cao. Quá trình "khoáng hóa" PFAS chuyển đổi các chuỗi fluorocarbon bền vững thành các hợp chất vô cơ như CaF₂, CO₂, CO và H₂O. Những sản phẩm này có thể được thu giữ ngay tại nguồn và tái sử dụng trong công nghiệp.

Được mệnh danh là “hóa chất vĩnh cửu”, PFAS được sử dụng rộng rãi trong nhiều sản phẩm tiêu dùng và công nghiệp, từ bao bì thực phẩm chống dính, đồ nấu nướng đến bọt chữa cháy. Tuy nhiên, các hóa chất này không phân hủy hoàn toàn trong tự nhiên và có thể thẩm thấu vào đất, nước ngầm, gây ô nhiễm môi trường trong thời gian dài.

Hiện tại, Mỹ đang tạm dừng việc đốt PFAS do lo ngại nếu không kiểm soát đúng quy trình, quá trình này có thể không tiêu hủy triệt để các hợp chất độc hại mà còn phát tán chúng vào không khí, gây rủi ro cho môi trường.