12 tuổi chế tạo máy bay và sự thừa nhận của những người "khổng lồ"

Năm 2006, tại một gara nhỏ ở Chicago, Sabrina khi ấy mới là cô bé 12 tuổi lấm lem dầu mỡ, tỉ mỉ lắp ráp từng chiếc đinh tán cho một chiếc máy bay một động cơ đầu tiên của mình. Hai năm sau, ở tuổi 14, Sabrina một mình điều khiển chiếc Zenith CH 601 bay vút lên bầu trời hồ Michigan.

Pasterski bên động cơ của chiếc máy bay do cô chế tạo thành công khi mới 14 tuổi.

Khi được hỏi về cảm giác lúc đó, cô không nói về sự kiêu hãnh của một thiên tài, mà nói về sự tự do: "Khi bạn ở trên cao, mọi ranh giới đều biến mất. Bạn nhận ra con người thật nhỏ bé, nhưng trí tuệ của chúng ta thì không."

Năm 2010, khi 17 tuổi, các giáo sư Allen Haggerty và Earll Murman của MIT đã xem được đoạn video quay lại cảnh Sabrina tỉ mỉ lắp ráp từng bộ phận máy bay và họ đã thốt lên: "Chúng tôi đã há hốc mồm kinh ngạc. Tiềm năng của cô ấy làm lu mờ mọi bảng xếp hạng". Ngay sau đó, Sabrina được nhận vào học viện danh giá này và 3 năm sau, cô đã tốt nghiệp với điểm số tuyệt đối 5.0/5.0, trở thành người phụ nữ đầu tiên đạt được danh hiệu này tại MIT trong vòng 20 năm qua.

Năm 21 tuổi, Sabrina bước chân vào Harvard để thực hiện giấc mơ tiến sĩ. Tại đây, cô bắt đầu hành trình đi tìm lời giải cho những câu hỏi mà nhân loại đã bỏ ngỏ hàng thế kỷ. Những công trình của cô về "định lý phần mềm" và "trí nhớ hấp dẫn" xuất sắc đến mức Stephen Hawking đã trích dẫn chúng trong các bài báo cuối đời của mình.

Nhưng đối với Sabrina, sự công nhận từ những bậc tiền bối không quan trọng bằng việc hiểu được bản chất của thế giới. Cô hoàn thành bằng Tiến sĩ tại Harvard năm 26 tuổi (năm 2019) với một tâm thế khiêm nhường. Cô chia sẻ: "Khoa học không phải là để trở thành người nổi tiếng nhất, mà là để trở thành người hữu ích nhất trong việc kéo dài tầm nhìn của nhân loại vào bóng tối của sự vô định."

Từ công thức toán học đến cuộc cách mạng công nghệ

Sabrina Pasterski trong một buổi thuyết giảng tại Viện Vật lý Lý thuyết Perimeter.

Hiện nay, tại Viện Vật lý Lý thuyết Perimeter (Canada), Sabrina đang dẫn dắt dự án Holography Thiên thể (Celestial Holography). Nhiều người tự hỏi: Một lý thuyết trừu tượng như vậy thì giúp gì được cho bữa cơm của người dân hay sự phát triển của xã hội? Câu trả lời nằm ở tương lai của Thông tin và Công nghệ. Nghiên cứu của Sabrina đang nỗ lực giải mã cách vũ trụ lưu trữ thông tin ở mức cơ bản nhất.

Nếu thành công, lý thuyết của cô sẽ đặt nền móng cho các thế hệ máy tính lượng tử có khả năng xử lý thông tin nhanh gấp hàng triệu lần hiện nay. Việc hiểu được cấu trúc thời gian và không gian có thể dẫn đến những đột phá trong việc truyền tải năng lượng và bảo mật thông tin tuyệt đối, là những vấn đề sống còn của xã hội hiện đại.

Nhưng hơn cả công nghệ, cống hiến lớn nhất của cô là "Công nghệ của niềm tin". Sabrina chứng minh rằng một người phụ nữ trẻ, đến từ cộng đồng thiểu số, có thể đứng ở đỉnh cao của trí tuệ nhân loại chỉ bằng lao động nghiêm túc.

Trong những phát ngôn mới nhất năm 2026, Sabrina khiến nhiều người phải suy ngẫm về phong cách sống của bản thân. Giữa lúc cả thế giới bị cuốn vào vòng xoáy của AI và thực tế ảo, cô vẫn giữ một khoảng cách nhất định với công nghệ tiêu dùng.

Hiện nay, Sabrina đang lãnh đạo Sáng kiến Holography Thiên thể, nỗ lực giải mã những bí ẩn lớn nhất về không-thời gian và lỗ đen.

"Tôi không dùng mạng xã hội vì tôi muốn dành thời gian để 'trò chuyện' với vũ trụ," cô chia sẻ trong một buổi tọa đàm gần đây. "Chúng ta đang quá bận rộn nhìn vào màn hình điện thoại mà quên mất việc nhìn vào những vì sao. AI có thể giúp chúng ta tính toán nhanh hơn, nhưng nó không thể thay thế lòng trắc ẩn và sự tò mò thuần túy của con người."

Bên cạnh đó, cô luôn trăn trở về việc đưa khoa học đến gần hơn với trẻ em gái: "Khoa học không có giới tính. Một hạt cơ bản không quan tâm bạn là nam hay nữ. Tôi hy vọng những gì tôi làm sẽ giúp các em gái nhận ra rằng, thay vì cố gắng trở thành một 'công chúa', các em hoàn toàn có thể trở thành người định nghĩa lại quy luật của cả một thiên hà."

Hiện nay, ở tuổi 33, Sabrina Pasterski không đi tìm những giải thưởng hào nhoáng. Cô vẫn duy trì thói quen: "Khi mệt thì ngủ, khi tỉnh thì nghiên cứu vật lý."

Cuộc sống của cô là minh chứng cho một chân lý giản đơn: Mỗi người phụ nữ đều mang trong mình một "vũ trụ" riêng cần được khám phá. Dù bạn đang ở trong một gara chật hẹp hay dưới ánh đèn của một viện nghiên cứu danh giá, chỉ cần bạn không ngừng tò mò và dám dấn thân, bạn sẽ tìm thấy ánh sáng của riêng mình.