Có những người trẻ từng nghĩ rằng chỉ cần sở hữu một chiếc thẻ tín dụng, đăng ký thêm vài ứng dụng vay tiền là đã có thể thoải mái tận hưởng cuộc sống. Những chiếc túi hiệu, điện thoại đời mới hay vài buổi tụ tập sang trọng dường như nằm trong tầm tay, ngay cả khi thu nhập hàng tháng không thực sự dư dả. Thế nhưng, cảm giác giàu có ấy đôi khi chỉ là ảo ảnh được tạo ra bởi những khoản tiền đi vay.
Trên các diễn đàn và MXH Trung Quốc, nhiều người đã chia sẻ về những cú sốc tài chính đầu tiên trong đời, khi nhận ra số tiền mình tiêu không phải tiền tiết kiệm hay thu nhập thực tế, mà là những khoản nợ đang âm thầm tích tụ. Có người mất nhiều năm trả lãi, có người phải nhờ bố mẹ cứu vớt, cũng có người mang theo khoản nợ từ thời sinh viên đến tận khi đi làm.
Keqi (31 tuổi): Dùng 5 chiếc thẻ tín dụng để mua đồ hiệu, 5 năm phải trả gần 100.000 NDT (khoảng 386,4 triệu đồng) tiền lãi
Tôi bắt đầu làm quen với hình thức tiêu trước, trả sau ngay sau khi sở hữu chiếc thẻ tín dụng đầu tiên. Khi mới tốt nghiệp đại học, tôi nhận thấy môi trường xung quanh mình thay đổi khá nhiều. Những buổi gặp gỡ bạn bè dần trở thành dịp để mọi người khoe những món đồ hàng hiệu, từ Goyard, Chanel, Louis Vuitton,... Quần áo, túi xách, giày dép hay nước hoa đều được xem như cách thể hiện thu nhập và vị thế của mỗi người.
Ban đầu, tôi chỉ nghĩ mua một chiếc túi đẹp để bản thân tự tin hơn. Nhưng sau chiếc túi đầu tiên lại đến chiếc thứ hai, rồi giày dép, quần áo và hàng loạt món đồ khác. Tôi dần sử dụng tới 5 chiếc thẻ tín dụng để phục vụ nhu cầu mua sắm. Tổng số tiền dành cho việc này đã vượt quá 200.000 NDT (772,7 triệu đồng).
![]() |
| Ảnh minh họa |
Khoảng thời gian ấy, tôi thực sự có cảm giác mình là người giàu có. Muốn mua gì thì mua, muốn ăn gì thì ăn, dường như tiền bạc chỉ còn là những con số trên màn hình điện thoại. Tôi cũng nhận được nhiều sự chú ý hơn trong các mối quan hệ xã hội. Điều đáng nói là khi ấy, tôi gần như không nghĩ đến chuyện sẽ lấy tiền đâu để thanh toán những khoản đã chi.
Mọi thứ chỉ thực sự trở nên khó khăn trong khoảng 2 năm gần đây. Trước đó, tôi thường dùng thẻ tín dụng này để thanh toán khoản nợ của thẻ khác, cứ như vậy xoay vòng qua từng tháng. Nhưng đến một thời điểm, hạn mức các thẻ đều đã cạn kiệt, tôi buộc phải tìm đến những nền tảng cho vay trực tuyến.
Lãi suất cao khiến khoản nợ ngày càng phình to. Sau 5 năm, riêng tiền lãi tích tụ đã lên tới gần 100.000 NDT (khoảng 386,4 triệu đồng). Thu nhập của tôi không tăng đáng kể sau đại dịch, trong khi bố mẹ thỉnh thoảng cũng cần tiền đi khám chữa bệnh. Tôi không có áp lực trả góp nhà hay xe, nhưng những khoản vay trực tuyến vẫn đủ khiến tôi cảm thấy ngột ngạt.
Việc chi tiêu mất kiểm soát còn ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng, khiến tôi không thể tiếp tục vay tiền từ ngân hàng. Gần như toàn bộ thu nhập hàng tháng đều phải dành để trả nợ. Lúc đó tôi mới nhận ra mình đã mua đồ hiệu trong khi bản thân chỉ đủ khả năng mua hàng second-hand.
Hiện tại, tôi hạn chế mua sắm, giảm những cuộc gặp gỡ bạn bè và gần như chỉ đi lại giữa nhà với nơi làm việc. Điều khiến tôi lo lắng nhất là có quá nhiều ngày đến hạn thanh toán, chỉ cần quên một khoản cũng có thể kéo theo hàng loạt rắc rối.
Caicai: Xin bố 150.000 NDT (khoảng 579 triệu đồng) để trả nợ rồi mới biết đó là tiền tiết kiệm cả đời của ông
Tôi bắt đầu hình thành thói quen chi tiêu vượt khả năng từ thời đại học. Khi ấy, một số bạn bè xung quanh có điều kiện gia đình khá tốt, thường xuyên mua sắm quần áo và phụ kiện đắt tiền. Vì không muốn mình bị tụt lại hay xem thường, tôi cũng bắt đầu thay đổi phong cách ăn mặc và thói quen tiêu dùng để chạy theo mọi người.
Ban đầu, tôi chỉ sử dụng thẻ tín dụng nhưng hạn mức không quá cao. Sau khi đi làm, công việc thường xuyên phải tăng ca, cộng thêm việc thanh toán trực tuyến ngày càng thuận tiện, tôi càng dễ dàng mua sắm theo cảm xúc.
![]() |
| Ảnh minh họa |
Mỗi lần nhìn thấy một món đồ mình thích, bất kể giá cả thế nào, trong đầu tôi lại xuất hiện suy nghĩ rằng bản thân đã làm việc vất vả thì cũng nên tự thưởng cho mình. Tôi thường tự thuyết phục rằng chỉ cần mua món đồ ấy là sẽ vui vẻ hơn, còn chuyện thanh toán có thể tính sau.
Nhưng những khoản chi nhỏ liên tục cộng dồn, khiến tôi dần rơi vào cảnh lấy khoản vay mới để trả khoản vay cũ. Đến năm 2021, khi quyết định ngồi xuống kiểm kê toàn bộ các khoản vay từ thời đại học đến 8 năm đi làm, tôi mới thực sự choáng váng. Tổng số nợ lên tới 250.000 NDT.
Điều khiến tôi sợ nhất không chỉ là số tiền phải trả, mà còn là những cuộc gọi đòi nợ liên tục. Tôi có quá nhiều ngày thanh toán khác nhau: ngày 8 trả Huabei, ngày 16 trả thẻ tín dụng, ngày 20 trả khoản vay Fenqile, ngày 29 trả WeChat Micro Loan, chưa kể một số nền tảng khác mà đôi khi tôi còn không nhớ rõ lịch.
Tôi phải cố gắng thanh toán ít nhất số tiền tối thiểu theo yêu cầu của từng nền tảng để tránh bị quá hạn. Nếu chậm trả, bên cho vay có thể liên tục gọi điện cho bố mẹ và bạn bè trong danh bạ của tôi. Bước ngoặt xảy ra vào năm ngoái, khi bố nghiêm túc hỏi liệu tôi có đang gặp khó khăn gì không. Tôi không thể tiếp tục che giấu nên đã bật khóc trong điện thoại. Sau đó, bố chuyển cho tôi 150.000 NDT (khoảng 579 triệu đồng ) và bảo tôi hãy trả bớt nợ đi.
Hơn 1 tuần sau, mẹ mới kể với tôi rằng đó là toàn bộ số tiền tiết kiệm trong hơn 30 năm đi làm của bố. Tôi cảm thấy vô cùng có lỗi. Nhìn những chiếc túi Louis Vuitton, Fendi, Chanel và Gucci nằm trong tủ, tôi vừa hối hận vừa tức giận. Những món đồ từng khiến tôi tự hào giờ lại gắn liền với một cuộc sống đầy áp lực.
Tôi đã đem một số món đồ hiệu lên nền tảng bán hàng second-hand, nhưng nhiều sản phẩm mất giá đáng kể. Số tiền thu về cũng không đủ để giải quyết tình trạng nợ nần. Sau 8 năm làm việc ở thành phố lớn, tôi vẫn chưa mua được nhà, không dám nghỉ việc và cũng chẳng có khoản tiết kiệm đáng kể nào. Những món đồ xa xỉ ấy cuối cùng không giúp cuộc sống của tôi tốt hơn.
Meng Qin (24 tuổi): “Tích lũy” được khoản nợ 60.000 NDT (khoảng 231,8 triệu đồng) trong 4 năm đại học
Tôi hiện sống tại Quảng Châu (Trung Quốc). Mỗi tháng, tiền thuê nhà, phí quản lý, điện thoại, ăn uống, mua sắm và các hoạt động xã hội đã chiếm hơn một nửa thu nhập. Dù cố gắng đến đâu, tôi cũng không thể tiết kiệm nổi.
Nhìn lại thời sinh viên, tôi nhận ra mình đã có những quyết định chi tiêu thiếu suy nghĩ. Khi ấy, tôi rất thích chạy theo các mẫu iPhone mới, từng mua túi Chanel và nhiều mỹ phẩm đắt tiền của Lancôme, SK-II hay Helena Rubinstein.
Tôi luôn mặc định rằng đồ càng đắt thì chất lượng càng tốt, đồng thời nghĩ bản thân xứng đáng được sử dụng những sản phẩm cao cấp. Khi bước chân vào đại học, tôi từng lầm tưởng rằng mình đã có thể tự do quyết định mọi khoản chi tiêu, nhưng thực tế phần lớn vẫn phải dựa vào tiền chu cấp của gia đình.
![]() |
| Ảnh minh họa |
Tôi không xây dựng được một giới hạn chi tiêu phù hợp với khả năng tài chính của mình. Những món đồ mua về có thể khiến tôi vui vẻ trong thời gian ngắn, nhưng các khoản thanh toán lại kéo dài qua nhiều tháng.
Đến khi tốt nghiệp và nhìn lại toàn bộ các khoản vay, tôi mới nhận ra mình đã tích lũy gần 60.000 NDT (khoảng 231,8 triệu đồng) tiền nợ chỉ trong 4 năm đại học. Có những món đồ sau này tôi mới hiểu rằng chúng hoàn toàn không phù hợp với nhu cầu thực tế của bản thân.
Cú sốc ấy khiến tôi phải nhìn nhận lại cách quản lý tiền bạc. Tôi hiểu rằng việc có thể thanh toán một món đồ bằng thẻ tín dụng hay ứng dụng vay tiền không đồng nghĩa với việc thực sự đủ khả năng sở hữu nó.
Nhìn lại những câu chuyện trên, có thể thấy cú sốc tài chính đầu tiên của mỗi người không nhất thiết đến từ một biến cố quá lớn, mà đôi khi bắt nguồn từ những lần tiêu tiền thiếu suy nghĩ, những khoản vay tưởng nhỏ hay cảm giác chủ quan rằng bản thân vẫn đủ khả năng xoay xở.
Khi còn trẻ, việc kiếm được tiền và có thể dễ dàng tiếp cận các hình thức tín dụng đôi khi khiến nhiều người nhầm lẫn giữa khả năng vay tiền với khả năng chi trả. Chỉ đến khi những khoản nợ chồng chất, thu nhập không đủ bù đắp hoặc phải nhờ đến sự hỗ trợ của gia đình, họ mới thực sự nhận ra cái giá của thói quen chi tiêu thiếu kiểm soát. Những trải nghiệm này cũng là lời nhắc rằng quản lý tài chính không chỉ nằm ở việc kiếm được bao nhiêu tiền, mà còn ở cách mỗi người sử dụng số tiền mình có và chịu trách nhiệm với những quyết định chi tiêu của bản thân.























Dân mạng rầm rộ kể chiến lược cai mua sắm: “Đợt sale 11/11 năm nay không tốn 1 đồng”
Giới trẻ Hàn Quốc phát sốt với “Dopamine Sites”: Mua sắm, gọi đồ ăn như thật nhưng không tốn một đồng
Bẫy giảm giá và thói quen mua sắm mù quáng: Tại sao càng tiết kiệm chúng ta càng nghèo?
Xu hướng cưới xin mới ở Trung Quốc: Gọi tài trợ từ các nhãn hàng để tiết kiệm tiền tổ chức
Trúng số hơn 300 tỷ đồng, người đàn ông rơi vào trầm cảm, sống trong nỗi lo tiêu tiền
Độc lạ Trung Quốc trước thềm 11/11: Hàng trăm nghìn người trẻ lập hội cản nhau tiêu tiền
Cùng chuyên mục
Cuốc taxi chưa đến 40.000 đồng nhưng khách chuyển 750 triệu, tài xế lập tức báo công an
Chưa đầy 40 ngày nữa, 11 loại tài khoản giao dịch điện tử phải liên kết VNeID theo Nghị định 320/2026
Sai lầm cả đời không dám quên: “Tôi cố mua đồ hiệu với mức lương chỉ đủ mua hàng second-hand”
Giá nông sản ngày 22/11: Cà phê và hồ tiêu tiếp tục lao dốc
Giá vàng ngày 22/11: Vàng trong nước tiếp tục giảm sâu
Cô dâu tự lái xe hoa 200km về nhà chồng: Chú rể tiết lộ “nhiều lúc toát mồ hôi hột”