Sự nguy hiểm của ung thư dạ dày nằm ở chính sự tiến triển âm thầm và giỏi "ngụy trang" của nó. Theo dữ liệu GLOBOCAN 2024 do IARC (thuộc WHO) công bố năm 2026, thế giới ghi nhận hơn 980.000 ca mắc mới và hơn 641.000 ca tử vong, xếp thứ 5 toàn cầu. Tại Việt Nam, con số này lần lượt là 12.373 và 10.280 ca. Đáng lo ngại, các dấu hiệu sớm  rất dễ bị nhầm với bệnh tiêu hóa thông thường.

Nếu muốn phát hiện sớm loại ung thư này, có 3 thời điểm mà bạn cần lưu ý vì triệu chứng rõ ràng hơn. Đó là trong và sau khi ăn, ban đêm khi ngủ và buổi sáng khi vừa thức dậy.

4 dấu hiện buổi sáng cảnh báo ung thư dạ dày

Sau một đêm dài từ 7 đến 8 tiếng không nạp thức ăn, dạ dày hoàn toàn trống rỗng khiến nồng độ axit dịch vị tích tụ đạt mức đỉnh điểm. Khi không có lớp thức ăn làm đệm che chắn, các co bóp đầu tiên trong ngày cùng sự kích thích trực tiếp từ axit sẽ va đập thẳng vào tổn thương, khiến khối u ác tính bị "động chạm" và bộc lộ triệu chứng rõ rệt hơn hẳn ban ngày.

Ảnh minh họa

Vì vậy, nếu sáng dậy mà thấy 4 thứ dưới đây dai dẳng trên 2 tuần hoặc ở mức nghiêm trọng, bạn nên đi gặp bác sĩ sớm ngày nào hay ngày đó:

1. Đau thắt hoặc đau rát vùng thượng vị khi bụng đói

Cảm giác đau âm ỉ, thắt lại hoặc nóng rát vùng bụng trên ngay khi vừa đặt chân xuống giường là tín hiệu bất thường đầu tiên. Khác với cơn cào cấu do đói bụng thông thường, cơn đau này thường dai dẳng, nhói lên thành từng cơn và không hề thuyên giảm kể cả khi bạn uống một ly nước ấm.

Báo cáo lâm sàng từ Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS) nhấn mạnh, đau và khó chịu vùng thượng vị là triệu chứng khởi phát phổ biến nhất ở bệnh nhân ung thư dạ dày giai đoạn đầu. Về mặt sinh lý bệnh, các tế bào ung thư khi xâm lấn sẽ làm phá hủy lớp màng nhầy bảo vệ niêm mạc. Vào buổi sáng, lượng axit dịch vị tự do đọng lại suốt đêm tiếp xúc trực tiếp với bề mặt khối u hoại tử, gây ra phản ứng viêm cấp tính và kích thích xé rách các dây thần kinh cảm giác, tạo ra cơn đau thắt dữ dội.

2. Buồn nôn, nôn ra dịch chua hoặc dịch màu bã cà phê

Ảnh minh họa

Nhiều người thường gạt phắt cảm giác buồn nôn buổi sáng vì nghĩ do đánh răng sâu gắt họng hoặc trào ngược nhẹ. Nhưng nếu vừa ngủ dậy bạn đã buồn nôn nôn nao, nôn ra dịch dạ dày chua chát hoặc có màu nâu đen như bã cà phê thì tuyệt đối không được chủ quan.

Theo công bố phân tích từ Thư viện Y học Quốc gia Hoa Kỳ (NCBI), tình trạng nôn kéo dài vào buổi sáng ở người bệnh ung thư dạ dày chủ yếu xuất phát từ biến chứng hẹp môn vị. Khi khối u phát triển ở đoạn nối giữa dạ dày và ruột, nó làm tắc nghẽn đường thoát, khiến thức ăn thừa của ngày hôm trước bị mắc kẹt lại. Sự ứ đọng này kết hợp với dịch vị dư thừa tích tụ qua đêm kích thích phản ứng co bóp ngược để tống chất thải ra ngoài.

Đặc biệt, nếu dịch nôn có màu nâu đen là do máu chảy rỉ rả từ tổn thương ung thư đã bị axit dạ dày oxy hóa qua đêm tạo thành hematin.

3. Đầy hơi chướng bụng kèm đắng miệng, hơi thở hôi nồng

Dù bụng trống rỗng chưa ăn uống gì nhưng bạn lại thấy vùng bụng trên căng cứng, đầy trệ như vừa gánh một bữa tiệc lớn. Đi kèm với đó là vị đắng ngắt xộc lên khoang miệng và hơi thở có mùi hôi nặng nề dù đã súc miệng sạch sẽ từ tối hôm trước.

Ảnh minh họa

Sự xuất hiện của tế bào ung thư làm tê liệt nhu động tự nhiên của dạ dày. Thức ăn không được chuyển xuống ruột mà bị giữ lại, lên men ngay trong dạ dày và sinh ra lượng khí gas khổng lồ. Khí này đẩy ngược lên thực quản mang theo dịch mật trào ngược, tạo ra thứ mùi hôi nồng và vị đắng khó chịu ngay khi bạn vừa mở mắt.

4. Mệt mỏi rã rời, chán ăn vào bữa sáng

Bữa sáng vốn là lúc cơ thể cần năng lượng sau đêm dài, nhưng người có mầm mống ung thư dạ dày lại thấy sợ thức ăn đến mức buồn nôn khi nhìn thấy đồ ăn, đặc biệt là các món giàu đạm như thịt, cá. Đi kèm với đó là trạng thái uể uả, tay chân rã rời không chút sức lực.

Nghiên cứu từ Trường Y Harvard (Harvard Medical School) giải thích rằng, các khối u ác tính đường tiêu hóa liên tục giải phóng các cytokine gây viêm vào máu, tác động trực tiếp lên hệ thần kinh trung ương và làm dập tắt cảm giác thèm ăn. Đồng thời, tình trạng mất máu kéo dài từ vết loét ung thư gây thiếu máu mãn tính, khiến cơ thể rơi vào trạng thái cạn kiệt oxy và uể oải vô lý ngay khi bắt đầu ngày mới.

Ảnh minh họa

Bên cạnh 4 dấu hiệu nhận biết sớm vào buổi sáng nêu trên, người bệnh còn có thể đối mặt với hàng loạt biểu hiện bất thường khác kéo dài trong ngày như sút cân không rõ lý do dù không ăn kiêng, đi ngoài phân đen như nhựa đường, nuốt vướng ở cổ họng, sốt nhẹ âm ỉ về chiều, ợ chua liên tục không dứt... Hay thậm chí có thể sờ thấy một khối u cứng nổi lên ở vùng bụng trên khi bệnh đã bước sang giai đoạn muộn.