Lương hưu ổn định, số dư tiền gửi ngân hàng tương đối an toàn và quỹ thời gian rảnh rỗi dồi dào thường “vẽ” nên một bức tranh lý tưởng về cuộc sống sau nghỉ hưu. Tuy nhiên, khi những điều kiện tưởng chừng thuận lợi này gặp phải các cạm bẫy tinh vi, người sau 60 tuổi có thể sẽ phải trả giá bằng tiền bạc, sức khỏe và cả các mối quan hệ gia đình.

Trong đó có 3 hoạt động được giới thiệu hấp dẫn nhưng tiềm ẩn rủi ro cao, âm thầm bào mòn sức lực và tinh thần, người trung niên và cao tuổi càng ít tham gia càng tốt.

“Lười” đến các sự kiện mời gọi đầu tư

Tháng 3/2024, tại một hội trường sang trọng của khách sạn hạng sang ở Thượng Hải, hàng trăm người cao tuổi tóc bạc ngồi kín chỗ. Trên sân khấu, một “chuyên gia tài chính” ăn mặc chỉnh tề thuyết trình bên những biểu đồ lợi nhuận hàng năm lên tới 25%, khẩu hiệu “đảm bảo sinh lời” liên tục vang lên.

Ba tháng sau, công ty này “bốc hơi” cùng 30 triệu NDT (112 tỷ đồng) tiền đầu tư từ phần lớn nạn nhân là người đã nghỉ hưu.

Trong một trường hợp khác, bà Vương, một giáo viên đã nghỉ hưu tại Bắc Kinh – tham dự một buổi “giới thiệu dự án đầu tư bất động sản ở nước ngoài”. Những hình ảnh căn hộ hạng sang cùng lời hứa lợi nhuận cho thuê hơn 15% mỗi năm đã khiến bà tin tưởng. 

Không nói với con cái, bà âm thầm rút toàn bộ 500.000 NDT (1,8 tỷ đồng) tiền tiết kiệm hưu trí để đầu tư. Sáu tháng sau, bà phát hiện dự án hoàn toàn không tồn tại, còn công ty môi giới đã giải thể.

Những vụ lừa đảo này có mô-típ quen thuộc: lựa chọn địa điểm sang trọng để tạo độ tin cậy, gắn mác “chuyên gia” nhằm xây dựng lòng tin, sử dụng các câu chuyện thành công để xóa bỏ nghi ngờ và cuối cùng là dụ dỗ nhà đầu tư liên tục tăng vốn. Chúng đánh trúng tâm lý của người về hưu: lo lắng về tuổi già, mong muốn gia tăng tài sản và không trở thành gánh nặng cho con cái.

Những vụ lừa đảo này không chỉ gây thiệt hại về tài chính mà còn dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng và xung đột gia đình. Một cặp vợ chồng cao tuổi ở Hàng Châu đã ly hôn sau những tranh cãi kéo dài liên quan đến khoản tiền bị lừa mất.

Quản lý tài sản sau nghỉ hưu, phải đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu. Người sau 60 tuổi cần cảnh giác với mọi khoản đầu tư hứa hẹn lợi nhuận cao bất thường. Bảo vệ tiền hưu trí quan trọng hơn nhiều so với việc theo đuổi lợi nhuận cao phi thực tế.

“ Lười” mua dịch vụ, sản phẩm chăm sóc sức khỏe không uy tín

Sáu giờ sáng, một chiếc xe buýt chở đầy người cao tuổi rời một thành phố tại Trung Quốc, hướng tới một “khu nghỉ dưỡng sức khỏe” cách đó 200 km. Chương trình “nghỉ dưỡng 7 ngày” giá 9.800 NDT (36 triệu đồng) quảng bá các khái niệm như “công nghệ phục hồi tế bào tiên tiến” hay “chế độ ăn trường thọ”.

Một tuần sau, thứ mà nhiều người nhận được không phải cảm giác vui vẻ, thoả mãn mà là hóa đơn mua các sản phẩm chăm sóc sức khỏe với giá trung bình hơn 30.000 NDT (110 triệu đồng) mỗi người.

Những năm gần đây, loại hình “du lịch chăm sóc sức khỏe” dành cho người cao tuổi tại Trung Quốc nở rộ. Giá cao nhưng lịch trình dày đặc, thời gian tham quan thực tế rất ít. Phần lớn thời gian được dành cho các buổi giảng sức khỏe, đánh giá cá nhân và quảng bá sản phẩm.

Một cuộc khảo sát cho thấy, trong các chuyến đi kéo dài 5 ngày, hoạt động bán hàng chiếm tới 70% tổng thời gian. Các thiết bị “kiểm tra sức khỏe” thường lỗi thời, thiếu cơ sở khoa học. Đáng lo hơn, nhiều sản phẩm được chào bán vừa đắt đỏ vừa tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Tại Giang Tô, lực lượng chức năng từng phát hiện một sản phẩm giá 8.800 NDT (32 triệu đồng) nhưng chi phí sản xuất chưa tới 100 nhân dân tệ và vi phạm nghiêm trọng tiêu chuẩn vệ sinh.

Người sau 60 tuổi cần biết rằng không có con đường tắt để nâng cao sức khỏe. Lối sống khoa học bao gồm tập thể dục vừa phải, ăn uống cân bằng, ngủ nghỉ điều độ và khám sức khỏe định kỳ vẫn luôn hiệu quả hơn bất kỳ “sản phẩm thần kỳ” nào.

“Lười” tham gia cuộc tụ họp đánh mất ý nghĩa ban đầu

Họp lớp, họp mặt đồng nghiệp cũ lẽ ra là dịp hàn gắn tình bạn và hoài niệm tuổi trẻ. Thế nhưng, nhiều cuộc gặp gỡ dần mất đi ý nghĩa.

Vì sĩ diện, không ít người chọn địa điểm tổ chức xa hoa, chi phí cao. Sau vài lần nâng ly, câu chuyện chuyển từ kỷ niệm sang so sánh: con cái làm gì, thu nhập bao nhiêu, đã đi du lịch ở đâu. Những người có điều kiện tốt trở thành tâm điểm, trong khi người bình thường dần bị gạt ra bên lề.

Thậm chí, có người coi đây là cơ hội quảng bá sản phẩm, tìm kiếm khách hàng hay trao đổi giá trị, làm phai nhạt sự chân thành vốn có. Tình bạn nhiều năm đôi khi rạn nứt chỉ vì một lời nói thiếu cân nhắc tại bữa tiệc. Vậy nên nhiều người rời buổi tụ họp trong cảm giác cô đơn và hụt hẫng.

Giao tiếp xã hội ở tuổi già cần hướng tới chất lượng: quy mô nhỏ, không áp lực, bình đẳng và lành mạnh. Các câu lạc bộ đọc sách, nhóm tập thể dục, lớp học sở thích dành cho người trung niên, cao tuổi tuy giản dị nhưng có thể mang đến sự kết nối bền vững và niềm vui lâu dài.

Theo Toutiao