Năm 2019, người mẫu, diễn viên người Anh Rosie Huntington-Whiteley đăng lên Instagram rằng cô đang tìm một chiếc áo khoác Celine đã cháy hàng. Ở bên kia bán cầu, Gab Waller, một cô gái quê Rockhampton, vùng trung Queensland (Úc), nhớ ra mình từng nói chuyện với một cửa hàng ở Đan Mạch còn đúng mẫu áo ấy. "Tôi đã nói chuyện với một boutique ở Đan Mạch từ tuần trước, họ có chiếc áo đó", Waller kể với CNN. Cô nhờ một influencer thời trang quen biết bắc cầu tới Huntington-Whiteley. Chiếc áo được giao, "cô ấy trả đủ giá", và sau đó đăng liền 10 khung Instagram Story nhắc tên Waller. Waller gọi những gì xảy ra tiếp theo là "một vụ bùng nổ chỉ sau một đêm" về lượng người nhờ tìm đồ.

Gab Waller, cô gái quê Queensland (Úc) trở thành người săn đồ hiệu cho giới ngôi sao Hollywood. Ảnh: CFDA

Bảy năm sau, danh sách khách của Waller có Hailey Bieber, Lori Harvey, Sofia Richie Grainge, Sabrina Elba và nhà Kardashian. Nghề của cô có tên tiếng Anh là personal shopper, tức người mua sắm cá nhân. Trong giới thượng lưu Hollywood, người ta gọi những cái tên đứng đầu nghề này là "power shopper".

Hailey Bieber là một trong những khách hàng của Gab Waller. Ảnh: Harper's Bazaar

Từ công chức kiểm soát tuân thủ đến người tìm "kim đáy bể"

Công việc đầu tiên của Waller chẳng liên quan gì tới thời trang. Cô làm mảng kiểm soát tuân thủ (compliance) cho chính phủ Úc, qua lại giữa Brisbane và Sydney. Ở Sydney, cô để ý thấy các cửa hàng thời trang quốc tế "nhận được nhiều hàng hơn hẳn so với Úc", nên bắt đầu tìm hàng hộ khách trong nước. Sáu tháng sau, cô đã có một tệp khách quen, phần lớn là người Úc.

Năm 2021, Waller chuyển tới Los Angeles để làm độc lập. Cô thử làm PR, làm stylist, làm buyer trước khi chốt lại với nghề đi săn đồ. "Tôi luôn mê cảm giác đi săn, cảm giác tìm ra cây kim trong đống rơm", cô nói.

Cách Waller làm việc khá rõ ràng. Khách gửi yêu cầu, cô tìm hàng qua ba ngả: hỏi thẳng thương hiệu, lục kho của các cửa hàng đa thương hiệu, hoặc mua lại đồ đã qua sử dụng từ tủ đồ của chính những khách hàng khác. Điểm khác biệt nằm ở cách tính tiền. Waller không ăn hoa hồng theo giá món đồ mà thu một mức phí cố định 320 USD cho mỗi lần tìm hàng. "Mọi thứ minh bạch, và khách của tôi biết rõ điều đó mỗi lần họ gửi yêu cầu", cô giải thích.

Waller thu phí cố định 320 USD cho mỗi lần tìm hàng, không ăn hoa hồng theo giá món đồ. Ảnh: Forbes

Cô tin rằng "món đồ nào cũng có ở đâu đó ngoài kia". Dù vậy, nghề này vẫn có giới hạn. Với một mẫu túi đang hot, Waller nói cô "thường kiếm được hai, ba chiếc", nhưng nếu có từ 10 khách cùng muốn một mẫu thì rất khó. Khi đó cô phải trông vào hàng tồn trên toàn cầu: một mẫu túi hết ở Mỹ có khi vẫn còn ở Dubai. Theo CNN, cô dự định dành nhiều thời gian hơn ở Hàn Quốc và Nhật Bản để tìm nguồn hàng mới.

Trong các thương hiệu, Waller khẳng định "Chanel tuyệt đối đứng số một, năm nào cũng vậy". Theo cô, việc Matthieu Blazy về làm giám đốc sáng tạo sẽ đưa Chanel "lên một tầm khác", và lượng khách muốn đặt trước đã bắt đầu tăng.

Nửa đêm, 500 chiếc khăn tay đen ở Indonesia

Nếu Waller là gương mặt của thế hệ "săn đồ qua Instagram", thì Catherine Bloom là kiểu người cả giới ngôi sao lẫn giới điều hành doanh nghiệp đều gọi bằng tên riêng. Bloom từng được mệnh danh là "Michael Jordan của nghề tư vấn phong cách". Năm 2025, bà về Nordstrom với chức danh giám đốc tư vấn phong cách hàng xa xỉ, vị trí lần đầu tiên chuỗi bách hóa này lập ra. Trước đó, bà gắn bó hàng chục năm với Neiman Marcus.

Catherine Bloom, người được mệnh danh là "Michael Jordan của nghề tư vấn phong cách", về Nordstrom từ năm 2025. Ảnh: Fashionista

Bloom lớn lên ở Seattle, mê thời trang nhờ bà ngoại, năm 18 tuổi chuyển tới Los Angeles học ngành bán lẻ và kinh doanh hàng hóa ở Viện Thiết kế và Kinh doanh Thời trang (FIDM), vừa học vừa làm ở Neiman Marcus. Khách của bà trải từ những đứa trẻ chưa đến tuổi teen đi cùng bố mẹ tới những cụ ông, cụ bà ngoài 80.

"Chúng tôi nhận đủ kiểu yêu cầu, nên chẳng có gì là lạ với chúng tôi nữa", Bloom nói. Bà kể có lần nhận cuộc gọi lúc nửa đêm: một người vừa qua đời và gia đình cần 500 chiếc khăn tay màu đen ở Indonesia. Cả đội phải đánh thức "người làm khăn tay ở Thụy Sĩ" dậy để kịp giao hàng.

Theo Bloom, gu của giới nhà giàu cũng đang đổi. "Trước đây, có cảm giác người ta không thật sự diện đồ vào ban ngày", bà nói. Giờ khách hàng của bà quan tâm nhiều hơn tới chuyện mặc gì khi đi lại, di chuyển ban ngày. Nhưng bà cũng có nguyên tắc riêng: "Bạn không thể thích cái mới chỉ vì nó mới."

Đời thứ năm của một cửa hàng trăm tuổi

Nhân vật thứ ba trong bài của CNN là Marci Hirshleifer-Penn, giám đốc mảng mua sắm cá nhân của Hirshleifers, cửa hàng đã hơn trăm tuổi của gia đình cô ở Long Island (New York), chuyên bán Chanel, Saint Laurent, Kith. Cô là thế hệ thứ năm của nhà Hirshleifer.

Marci Hirshleifer-Penn, thế hệ thứ năm của gia đình Hirshleifer. Ảnh: Hirshleifers

Con đường của cô cũng không thẳng. Cô sinh ra ở Boston, từng sống vài năm ở New Jersey, học nghề làm đẹp rồi nhận ra mình không hợp, sau đó đi làm ở Henri Bendel và một số boutique nhỏ trước khi quay về cửa hàng của gia đình. Mảng mua sắm cá nhân của cô lớn mạnh nhờ đại dịch Covid. "Chúng tôi phải đóng cửa, nhưng điện thoại cửa hàng vẫn bật, nên mọi cuộc gọi đều chuyển hết sang di động của tôi", cô kể.

Cửa hàng Hirshleifers ở Manhasset, Long Island (New York). Ảnh: Americana Manhasset

Khách của Hirshleifer-Penn gồm người nổi tiếng, influencer và cả các cầu thủ bóng bầu dục NFL. Cô không nêu tên ai, nhưng một video trên mạng xã hội của cô có sự xuất hiện của nữ diễn viên Tracee Ellis Ross. Tháng 12/2025, cô đưa một vị khách lâu năm của cửa hàng tới xem show Chanel Métiers d'art 2026 ở New York. Cô cũng ghi nhận một chuyển động mới ở Dior từ khi Jonathan Anderson về làm giám đốc sáng tạo: "Tôi không chỉ nhận yêu cầu tìm đồ Dior, mà những yêu cầu đó đang chuyển thành doanh số và đơn đặt hàng."

Vì sao nghề này lại sống khỏe

Nghề đi săn đồ thuê tồn tại được vì tiền của giới siêu giàu Mỹ đang phình ra. Theo dữ liệu của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) mà CNN dẫn lại, cuối năm 2025, nhóm 1% giàu nhất nước Mỹ nắm 55.000 tỷ USD, gần 32% tổng tài sản quốc gia, mức cao nhất kể từ Thế chiến II. Số tỷ phú ở Mỹ cũng đã vượt 900 người, tăng từ 813 người năm 2024.

Với ngành hàng xa xỉ, nhóm khách này quan trọng đến mức có tên riêng là VIC (Very Important Customer). Theo Bain & Company, VIC chỉ chiếm khoảng 2% tổng số khách hàng xa xỉ nhưng đóng góp tới 45% doanh số mua hàng xa xỉ toàn cầu. Nói cách khác, gần một nửa doanh thu của cả ngành nằm trong tay một nhóm khách rất nhỏ, và nhóm khách ấy không có thời gian lẫn kiên nhẫn để tự đi lùng một chiếc túi đã hết hàng.

Đó là khoảng trống mà các personal shopper lấp vào. Họ không bán sản phẩm, họ bán quyền tiếp cận: mạng lưới cửa hàng ở nhiều nước, quan hệ với nhân viên thương hiệu, và hiểu biết về chỗ nào còn hàng.

Khi chính thương hiệu cũng muốn chiều VIC

Điều nghịch lý là các nhà mốt cũng đang lao vào chiều chuộng chính nhóm khách này, tức là cạnh tranh trực tiếp với những người như Waller. Theo CNN, Louis Vuitton từng đóng cửa cả Fondation Louis Vuitton để tổ chức tour và sự kiện riêng cho khách. Chanel đưa một nhóm VIC tới Grasse (Pháp) xem những cánh đồng hoa và phòng thí nghiệm làm ra nước hoa Chanel N°5. Sàn thương mại điện tử Mytheresa tổ chức các chuyến đi cùng Moncler, Roger Vivier và Pucci tới Oslo, Dubai, Capri cho nhóm khách mua nhiều nhất.

Louis Vuitton từng đóng cửa cả Fondation Louis Vuitton ở Paris để tổ chức sự kiện riêng cho khách VIC. Ảnh: Sortiraparis

Cánh đồng hoa nhài ở Grasse (Pháp) trồng nguyên liệu cho nước hoa Chanel N°5. Ảnh: Forbes

Lịch show cũng đang dịch về phía khách Mỹ: Louis Vuitton và Gucci chọn New York để trình diễn BST Cruise 2027 vào tháng 5, Dior chọn Los Angeles, còn Moncler Grenoble mang BST Thu 2026 tới Aspen, lần đầu tiên hãng trình diễn ở một khu trượt tuyết của Mỹ.

Show Thu 2026 của Moncler Grenoble ở Aspen, lần đầu hãng trình diễn tại một khu trượt tuyết của Mỹ. Ảnh: Hypebeast

Khi thương hiệu tự mở cửa cho khách nhà giàu, câu hỏi đặt ra là người săn đồ thuê còn cần thiết nữa không. Câu trả lời trong bài của CNN là vẫn cần, ở chính những chỗ thương hiệu không làm được: đồ vintage không còn bán chính hãng, hàng tồn rải rác khắp thế giới, và những món số lượng quá ít mà một cửa hàng đơn lẻ không thể đáp ứng. Một thương hiệu chỉ bán đồ của mình. Người săn đồ thì tìm được bất cứ thứ gì, ở bất cứ đâu.

Với Hirshleifer-Penn, đó cũng là lý do cô vẫn thích nghề này sau từng ấy năm. "Một phần niềm vui", cô nói, "chính là cuộc săn."

Theo CNN