Khi bước qua tuổi 60, cơ thể con người bắt đầu trải qua những thay đổi rõ rệt về chuyển hóa, nội tiết và khối lượng cơ. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc sức khỏe tất yếu sẽ suy giảm nhanh chóng. Nhiều bằng chứng y học cho thấy chính lối sống mới là yếu tố quyết định chất lượng tuổi già. Điểm chung ở những người sống thọ là họ chủ động từ bỏ những thói quen gây hại, dù rất nhỏ, từ khá sớm.

• Ăn kiêng khắc nghiệt, đặc biệt là cắt giảm protein

Một sai lầm phổ biến ở người cao tuổi là theo đuổi chế độ ăn quá “thanh đạm”, hạn chế thịt cá và chất béo vì lo ngại bệnh tim mạch. Tuy nhiên, cách ăn uống này có thể phản tác dụng.

Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng, Sức khỏe & Lão hóa, khảo sát chế độ ăn của gần 12.000 người từ 51 tuổi trở lên, cho thấy khoảng 46% không đáp ứng được khuyến nghị về lượng protein hàng ngày. Lượng protein nạp vào thấp hơn khiến việc xây dựng khối cơ trở nên khó khăn hơn, tăng nguy cơ mắc tình trạng teo cơ do tuổi tác.

Ảnh minh hoạ

Khi chế độ ăn thiếu protein kéo dài, cơ thể buộc phải phân giải chính khối cơ để duy trì hoạt động sống, dẫn đến suy giảm sức mạnh, tăng nguy cơ té ngã và làm suy yếu hệ miễn dịch. Vì vậy, thay vì ăn kiêng cực đoan, người trên 60 tuổi cần duy trì chế độ ăn cân bằng, bổ sung đủ protein từ các nguồn như cá, trứng, sữa, thịt nạc và các loại đậu, đồng thời kiểm soát hợp lý muối và chất béo bão hòa.

• Duy trì lối sống ít vận động, ngồi quá lâu

Sau khi nghỉ hưu, nhiều người dành phần lớn thời gian để nghỉ ngơi, ngồi xem tivi hoặc ít di chuyển. Tuy nhiên, thói quen này lại âm thầm gây hại cho sức khỏe. 

Một nghiên cứu về phụ nữ lớn tuổi trên Tạp chí Y học Dự phòng Hoa Kỳ năm 2014 cho thấy việc ngồi lâu trong thời gian dài làm tăng nguy cơ tử vong sớm. Tiến sĩ I-Min Lee, giáo sư tại Trường Y Harvard, cho biết: “Lối sống ít vận động có liên quan đến nguy cơ mắc các bệnh mãn tính như tiểu đường loại 2 và bệnh tim mạch cao hơn".

Ảnh minh hoạ

Không chỉ vậy, việc ít vận động còn làm tăng tốc độ mất cơ, giảm tuần hoàn và ảnh hưởng đến chuyển hóa. Ngược lại, những người sống thọ thường duy trì vận động nhẹ nhàng nhưng đều đặn mỗi ngày, như đi bộ, làm việc nhà hoặc tập dưỡng sinh. Chính sự duy trì liên tục này giúp cơ thể luôn linh hoạt và hạn chế suy giảm chức năng.

• Để bản thân rơi vào cô lập xã hội

Một yếu tố quan trọng nhưng thường bị xem nhẹ là đời sống xã hội. Sau khi nghỉ hưu, nhiều người dần thu hẹp các mối quan hệ và ít giao tiếp với bên ngoài. Tuy nhiên, sự cô lập xã hội lại có thể gây ra những tác động tiêu cực đáng kể.

Các nghiên cứu cho thấy người cao tuổi thiếu kết nối xã hội thường có mức hormone căng thẳng cao hơn, từ đó làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và đẩy nhanh quá trình suy giảm nhận thức. 

Ngược lại, những người sống thọ thường duy trì các mối liên hệ đơn giản nhưng đều đặn, như gặp gỡ bạn bè, tham gia hoạt động cộng đồng hoặc trò chuyện hàng ngày. Những tương tác này giúp cân bằng tâm lý và hỗ trợ sức khỏe tổng thể.

Ảnh minh hoạ

• Để cảm xúc tiêu cực và căng thẳng kéo dài

Sau tuổi 60, một số người có xu hướng lo lắng nhiều hơn về quá khứ, tương lai hoặc các vấn đề gia đình. Tình trạng căng thẳng kéo dài có thể kích hoạt phản ứng sinh học, làm rối loạn hệ nội tiết và miễn dịch.

Điều này không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ mà còn làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và suy giảm trí nhớ. Trong khi đó, những người sống thọ thường có khả năng điều chỉnh cảm xúc tốt hơn. Họ biết cách buông bỏ những điều ngoài tầm kiểm soát và tập trung vào những giá trị tích cực trong hiện tại, từ đó duy trì trạng thái tinh thần ổn định và lạc quan.

Theo Toutiao, Harvard Health