Điều đáng sợ nhất trong thủ đoạn lừa đảo này là thông tin kẻ gian đưa ra trùng khớp hoàn toàn với các đơn hàng thực tế đang được vận chuyển từ các sàn thương mại điện tử. Dòng tiền ban đầu bị lừa thường rất nhỏ, chỉ từ vài chục ngàn đến hơn một trăm ngàn đồng, khiến người mua dễ dàng mất cảnh giác. Tuy nhiên, kịch bản thực sự phía sau lại hướng đến việc thao túng tâm lý, dụ dỗ nạn nhân cung cấp mã OTP hoặc truy cập vào các đường link lạ chứa mã độc.

Ảnh minh họa

Điển hình là trường hợp của một khách hàng nam tại Tây Ninh. Chỉ vài ngày sau khi đặt mua một cuốn sách trên mạng, người này nhận được cuộc gọi từ một người tự xưng là nhân viên giao hàng. Đầu dây bên kia đọc chính xác tên cuốn sách và số tiền cần thanh toán là 102.000 đồng. Với tâm lý chủ quan và thói quen thường xuyên chuyển khoản trước cho người giao hàng quen, vị khách này đã không ngần ngại chuyển ngay số tiền được yêu cầu. Thế nhưng, ngay sau khi giao dịch thành công, nạn nhân lập tức nhận được tin nhắn thông báo đã đăng ký "thẻ hội viên" của một hệ thống bưu điện lớn. Kẻ gian tiếp tục gọi điện đe dọa rằng nếu không thực hiện thủ tục hủy thẻ, tài khoản ngân hàng sẽ tự động bị trừ khoản phí thường niên lên tới 4 triệu đồng mỗi tháng. Khi nạn nhân bắt đầu nghi ngờ và gặng hỏi, đối tượng lừa đảo liền lấp liếm rồi nhanh chóng khóa máy. Phía sàn thương mại điện tử và nhà cung cấp sau đó đều khẳng định tuân thủ nghiêm ngặt quy trình xuất đơn và không làm lộ thông tin người mua, để lại dấu hỏi lớn về khâu bảo mật.

Không dừng lại ở việc gọi điện thoại, thủ đoạn lừa đảo còn biến tướng qua hình thức gửi email giả mạo các đơn vị vận chuyển uy tín. Một khách hàng khác tại TP.HCM chia sẻ rằng bản thân từng nhận được thư điện tử mạo danh Bưu điện Việt Nam có chứa logo chính thức để tạo lòng tin. Điểm sơ hở duy nhất là địa chỉ người gửi lại xuất phát từ một tên miền hoàn toàn lạ lẫm, không liên quan đến đơn vị vận chuyển. Dù không hề đặt bất kỳ đơn hàng nào, người này vẫn nhận được thông báo bưu kiện đang bị tạm giữ do chưa thanh toán phí giao hàng, kèm theo đó là một đường link yêu cầu thanh toán ngay lập tức. May mắn là nhờ thường xuyên cập nhật tin tức cảnh báo, vị khách này đã nhận diện được mánh khóe chiếm đoạt thông tin tài khoản ngân hàng và tuyệt đối không nhấp vào đường link lạ.

Ảnh minh họa

Theo đánh giá từ các chuyên gia an ninh mạng, việc dữ liệu đơn hàng bị rò rỉ có thể xuất phát từ nhiều khâu trong chuỗi cung ứng trực tuyến, từ người bán, cộng tác viên, đơn vị vận chuyển cho đến hệ thống quản lý. Thậm chí, không loại trừ khả năng dữ liệu bị lộ lọt từ nội bộ hoặc do chính thói quen chia sẻ thông tin cá nhân bừa bãi của người dùng trên mạng xã hội.

Đại diện cơ quan công an điều tra tội phạm công nghệ cao cũng nhấn mạnh rằng đây là thủ đoạn cũ nhưng đã được nâng cấp tinh vi. Kẻ gian sử dụng chính dữ liệu thật làm mồi nhử để phá vỡ lớp phòng bị của người tiêu dùng. Số tiền phí giao hàng nhỏ lẻ ban đầu chỉ là bước đệm, mục tiêu cốt lõi là toàn bộ số tiền trong tài khoản ngân hàng. Trong lúc bối rối vì bị đe dọa trừ tiền, nạn nhân rất dễ mất cảnh giác, truy cập vào đường link chứa mã độc hoặc vô tình cung cấp mã OTP, dẫn đến việc mất toàn quyền kiểm soát thiết bị và tài khoản.

Trước sự bùng nổ của các kịch bản lừa đảo dựa trên thói quen tiêu dùng, các chuyên gia pháp lý và an ninh mạng khuyến cáo người dân cần giữ bình tĩnh và thận trọng trong mọi giao dịch. Khi có dấu hiệu bị đe dọa trừ tiền định kỳ, thao tác đầu tiên là lập tức khóa các ứng dụng ngân hàng, chặn liên lạc với đối tượng và trình báo ngay cho cơ quan chức năng để tích lũy dữ liệu, xác lập chuyên án. Bên cạnh đó, người dùng trực tuyến nên ưu tiên giao dịch trên các nền tảng uy tín, tự kiểm tra trạng thái đơn hàng qua kênh chính thức, hạn chế công khai số điện thoại hay địa chỉ nhà riêng. Điều quan trọng nhất là tuyệt đối không truy cập vào bất kỳ đường link lạ nào và không bao giờ cung cấp mã OTP, mật khẩu hay thông tin thẻ tín dụng cho bất kỳ ai dưới mọi hình thức. Sự tỉnh táo của người tiêu dùng chính là lá chắn vững chắc nhất để bảo vệ an toàn tài sản trên không gian mạng.