Thực hiện nhiệm vụ Chính phủ giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng các địa phương, hiệp hội ngành hàng tổ chức “Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026”.

Tham dự Hội nghị có Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng, cùng lãnh đạo các Bộ, ngành liên quan, lãnh đạo một số tỉnh, thành phía Nam...

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu khai mạc Hội nghị.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục có nhiều biến động khó lường, xung đột địa chính trị kéo dài, chi phí logistics tăng cao, rào cản kỹ thuật và tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe. Tuy nhiên, những kết quả tích cực của ngành nông nghiệp trong 4 tháng đầu năm đang mở ra kỳ vọng lớn cho tăng trưởng xuất khẩu cả năm.

Báo cáo tổng quan tình hình xuất khẩu nông lâm thủy sản Quý I và tháng 4 năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, xuất khẩu nông lâm thủy sản những tháng đầu năm 2026 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khả quan ở nhiều ngành hàng chủ lực. Rau quả đạt gần 2,06 tỷ USD, thủy sản ước khoảng 3,7 tỷ USD, hồ tiêu và gia vị đạt khoảng 760 triệu USD, trong khi ngành sắn ghi nhận mức tăng trưởng mạnh cả về lượng lẫn giá trị.

Nhiều ý kiến tại hội nghị nhận định, dư địa tăng trưởng của ngành nông nghiệp vẫn còn rất lớn nếu tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do, đẩy mạnh chế biến sâu, chuyển đổi số và xây dựng chuỗi liên kết bền vững.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng (giữa), Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng (trái) và Thứ trưởng Võ Văn Hưng cùng chủ trì Hội nghị

Nhiều ngành hàng chủ lực giữ đà tăng trưởng

Tại hội nghị, nhiều tham luận từ các hiệp hội ngành hàng, địa phương và doanh nghiệp đã tập trung phân tích thực trạng xuất khẩu, đồng thời đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn cho từng lĩnh vực.

Ông Nguyễn Hoài Nam – Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, xuất khẩu thủy sản 4 tháng đầu năm 2026 ước đạt khoảng 3,7 tỷ USD, tăng gần 15% so với cùng kỳ. Theo ông Nam, xuất khẩu thủy sản đang có tín hiệu phục hồi rõ nét sau giai đoạn khó khăn của thị trường thế giới. Nếu tiếp tục được hỗ trợ về tín dụng, logistics, thủ tục hành chính và mở rộng thị trường, ngành thủy sản hoàn toàn có thể hướng tới mục tiêu trên 12 tỷ USD trong năm nay.

Ông Nguyễn Đình Tùng – Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit) nhận định, ngành rau quả đang có nhiều tín hiệu tích cực khi kim ngạch xuất khẩu 4 tháng đầu năm đạt gần 2,06 tỷ USD. Tuy nhiên, để duy trì tốc độ tăng trưởng, cần tiếp tục mở rộng vùng trồng đạt chuẩn, nâng cao năng lực bảo quản sau thu hoạch và tăng cường truy xuất nguồn gốc.

Đại diện Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam cho biết, 4 tháng đầu năm 2026, toàn ngành đạt khoảng 760 triệu USD kim ngạch xuất khẩu, trong đó riêng mặt hàng hồ tiêu đạt khoảng 625 triệu USD, tăng mạnh tại các thị trường Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Ông Nguyễn Đình Tùng – Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam báo cáo tại Hội nghị

Trong lĩnh vực cà phê, đại diện Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA) cho rằng giá cà phê thế giới biến động mạnh đang tạo áp lực lớn cho doanh nghiệp xuất khẩu và người trồng cà phê. Hiệp hội kiến nghị cần có giải pháp hỗ trợ tín dụng, ổn định nguồn nguyên liệu và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Đại diện Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cũng cho biết ngành gỗ đang đối mặt với nhiều khó khăn do chi phí đầu vào tăng cao, yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe và áp lực chuyển đổi xanh từ các thị trường nhập khẩu lớn.

Trong khi đó, ngành rau quả tiếp tục là điểm sáng khi ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng nhờ nhu cầu tiêu thụ mạnh tại các thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Đại diện Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho rằng, việc mở rộng vùng trồng đạt chuẩn, nâng cao năng lực bảo quản sau thu hoạch và tăng cường truy xuất nguồn gốc là những yếu tố then chốt để giữ vững đà tăng trưởng.

Ở lĩnh vực hồ tiêu và gia vị, xuất khẩu 4 tháng đầu năm đạt khoảng 150 nghìn tấn với kim ngạch khoảng 760 triệu USD. Riêng mặt hàng hồ tiêu đạt 625 triệu USD, tăng mạnh ở các thị trường chủ lực như Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Hội nghị thu hút đông đảo các đơn vị Hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp tham gia

Đối với ngành gỗ và lâm sản, dù tiếp tục duy trì vị thế nhóm hàng xuất khẩu tỷ USD, doanh nghiệp vẫn đối mặt với nhiều sức ép từ chi phí đầu vào, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn phát triển bền vững từ thị trường nhập khẩu. Đại diện Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam kiến nghị cần có cơ chế tín dụng ưu đãi, hỗ trợ chuyển đổi xanh và thúc đẩy phát triển vùng nguyên liệu trong nước.

Ngành cà phê cũng đang chịu áp lực do giá thế giới biến động mạnh. Theo Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA), giá cà phê Robusta và Arabica trong những tháng đầu năm đều giảm so với cùng kỳ năm trước, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận doanh nghiệp và người trồng cà phê.

Ông Bạch Khánh Nhựt – Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS) cho biết ngành điều Việt Nam trong quý I/2026 vẫn duy trì tăng trưởng xuất khẩu với gần 140 nghìn tấn nhân điều, đạt hơn 953 triệu USD. Tuy nhiên, ngành đang chịu tác động mạnh từ biến động địa chính trị, đặc biệt là chiến sự Trung Đông khiến xuất khẩu sang khu vực này sụt giảm nghiêm trọng và hoạt động giao thương gần như đình trệ trong tháng 4/2026.

Ông Nhật nhận định ngành điều tiếp tục đối mặt nhiều khó khăn như chi phí logistics tăng cao, rủi ro vận tải qua Biển Đỏ - Suez, lãi suất và áp lực tín dụng lớn, cùng các rào cản về môi trường, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững từ các thị trường nhập khẩu.

Đại diện VINACAS kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành hỗ trợ doanh nghiệp về tín dụng, ổn định logistics, xúc tiến thương mại, cung cấp thông tin thị trường và hỗ trợ chuyển đổi xanh. Đồng thời, cần có giải pháp dài hạn như mở rộng các hiệp định thương mại với châu Phi, thúc đẩy chuyển đổi số trong kiểm dịch, đầu tư chế biến sâu và phát triển bền vững vùng nguyên liệu điều trong nước nhằm nâng cao giá trị gia tăng và vị thế của ngành điều Việt Nam trên thị trường thế giới.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, mở rộng thị trường

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội nghị là yêu cầu đẩy nhanh chuyển đổi số trong sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu nông sản.

Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam 4 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 3,7 tỷ USD, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái và hướng tới 12 tỷ USD trong năm 2026 (Ảnh minh hoạ)

Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam (VFAEA) đề xuất xây dựng mô hình “chợ số” nhằm số hóa hoạt động tiêu thụ nông sản, tăng tính minh bạch, truy xuất nguồn gốc và hỗ trợ xuất khẩu xuyên biên giới.

Các địa phương cũng chủ động đưa ra nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy xuất khẩu. Đại diện UBND TP. Cần Thơ cho biết, thành phố hiện có 266 doanh nghiệp xuất nhập khẩu hoạt động trong các lĩnh vực lúa gạo, thủy sản, trái cây và nông sản chế biến. Thành phố đang tập trung hoàn thiện hạ tầng logistics, nâng cao năng lực chế biến và hỗ trợ doanh nghiệp kết nối thị trường.

Trong khi đó, tỉnh Cà Mau tiếp tục xác định tôm là ngành kinh tế mũi nhọn, hướng đến phát triển bền vững gắn với chế biến sâu và nâng cao giá trị gia tăng.

Nhiều ý kiến tại hội nghị cũng nhấn mạnh yêu cầu đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Bên cạnh đó, việc tận dụng hiệu quả các FTA thế hệ mới, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu quốc gia cho nông sản Việt được xem là giải pháp căn cơ trong giai đoạn tới.

Hướng tới nền nông nghiệp xanh và bền vững

Bên cạnh mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu, vấn đề phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu được các đại biểu đặc biệt quan tâm.

Ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch Hội Lương thực Việt Nam (VFA) cho rằng dù Việt Nam đã vươn lên trở thành quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới với hơn 8 triệu tấn trong năm 2025, nhưng thu nhập của người nông dân trồng lúa vẫn còn thấp, cho thấy ngành lúa gạo phát triển chưa thực sự bền vững.

Theo ông Nam, trong 4 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu gạo đạt khoảng 3,33 triệu tấn nhưng giá xuất khẩu giảm mạnh, xuống mức thấp nhất trong nhiều năm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ tâm lý thị trường và việc doanh nghiệp bán ra ồ ạt khi có thông tin Philippines giảm nhập khẩu, khiến giá lúa và giá gạo lao dốc, người nông dân chịu thiệt nhiều nhất.

Ông nhấn mạnh điểm yếu lớn nhất hiện nay là nông dân chưa có khả năng điều tiết thị trường và chưa chủ động được thời điểm bán hàng. Vì vậy, cần xây dựng cơ chế giúp nông dân có thể trữ lúa thông qua hợp tác xã hoặc kho của doanh nghiệp, kết hợp hỗ trợ tín dụng để nâng cao vai trò của người nông dân trong chuỗi giá trị.

Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam cảnh báo nguy cơ “siêu” El Nino có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long trong thời gian tới. Do đó, việc đẩy mạnh Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, giảm phát thải được xem là giải pháp chiến lược để nâng cao khả năng thích ứng và giữ vững năng lực cạnh tranh của hạt gạo Việt Nam.

Sơ đồ mục tiêu tăng trưởng trong xuất khẩu nông lâm thuỷ sản 2026 ược đạt 74,2 tỷ USD

Ở lĩnh vực nuôi biển, Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam đánh giá Việt Nam có nhiều tiềm năng trở thành trung tâm nuôi biển lớn của khu vực nếu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đầu tư hạ tầng đồng bộ.

Phát biểu tại hội nghị, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các địa phương để tháo gỡ khó khăn, cải cách thủ tục hành chính, mở rộng thị trường xuất khẩu và thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh.

Các đại biểu kỳ vọng, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ, bộ ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp, ngành nông nghiệp Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, nâng cao giá trị gia tăng và từng bước khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Mục tiêu xuất khẩu trên 74,2 tỷ USD trong năm 2026 được đánh giá là thách thức lớn, nhưng cũng là động lực để toàn ngành đổi mới tư duy, chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh, bền vững và hiện đại hơn trong giai đoạn phát triển mới.