Các nhà nghiên cứu tại Viện Silent Spring (Mỹ) đã phát hiện nhiều hóa chất có liên quan đến ung thư, rối loạn nội tiết và ảnh hưởng đến hệ miễn dịch trong phần lớn mẫu tóc nối được kiểm nghiệm, bao gồm cả sản phẩm làm từ tóc người.

Công trình nghiên cứu này được đánh giá là bản phân tích hóa học toàn diện nhất từ trước đến nay đối với nhóm sản phẩm làm đẹp còn thiếu sự giám sát chặt chẽ này. Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Environment & Health của Hiệp hội Hóa học Hoa Kỳ.

Nguy cơ tiềm ẩn từ sản phẩm làm đẹp quen thuộc

Theo thống kê tại Mỹ, hơn 70% phụ nữ da đen cho biết đã sử dụng tóc nối ít nhất một lần trong năm qua, trong khi tỷ lệ này ở các nhóm khác dưới 10%. Với nhiều người, tóc nối không chỉ là sản phẩm làm đẹp mà còn mang ý nghĩa văn hóa và bản sắc cá nhân.

Tiến sĩ Elissia Franklin, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết các báo cáo trước đây từng phát hiện một số hóa chất đáng lo ngại trong tóc nối, song vẫn thiếu bức tranh toàn diện về thành phần hóa học của chúng.

“Chúng tôi muốn xác định rõ mức độ của vấn đề. Người tiêu dùng không nên đánh đổi sức khỏe để thể hiện văn hóa hay phong cách cá nhân”, bà nhấn mạnh.

Các sản phẩm tóc nối hiện nay được sản xuất từ sợi tổng hợp (chủ yếu là polyme nhựa) hoặc vật liệu sinh học như tóc người, lụa, sợi chuối. Trong quá trình sản xuất, các sợi này thường được xử lý bằng hóa chất nhằm tăng khả năng chống cháy, chống nước, chịu nhiệt hoặc kháng khuẩn. Tuy nhiên, thành phần cụ thể hiếm khi được công bố đầy đủ.

Do các sợi tóc tiếp xúc trực tiếp với da đầu và cổ trong thời gian dài, người sử dụng các sản phẩm này có thể bị phơi nhiễm với các hóa chất qua da. Khi các sợi tóc được làm nóng trong quá trình tạo kiểu, chúng còn có thể phát tán hóa chất vào không khí và được hít phải.

Nhóm nghiên cứu đã thu thập 43 thương hiệu tóc nối phổ biến từ các nhà bán lẻ trực tuyến và cửa hàng chuyên dụng. Trong số các sản phẩm tổng hợp, 19 mẫu được quảng cáo là chống cháy, 3 mẫu chống nước, 9 mẫu chịu nhiệt và một số sản phẩm gắn nhãn “không chứa PVC” hoặc “không độc hại”.

Bằng cách áp dụng phương pháp được gọi là phân tích không mục tiêu kết hợp sắc ký khí hai chiều và khối phổ phân giải cao, các nhà khoa học ghi nhận hơn 900 dấu hiệu hóa học. Nhờ công cụ học máy và đối chiếu cơ sở dữ liệu, họ xác định được 169 hóa chất thuộc 9 nhóm cấu trúc chính.

Kết quả cho thấy 41/43 mẫu chứa hóa chất nguy hại. Chỉ hai sản phẩm không phát hiện chất độc hại và đều được dán nhãn “không độc hại”.

Nhiều chất liên quan đến ung thư và rối loạn nội tiết

Tổng cộng 48 hóa chất được xác định nằm trong danh sách các chất gây hại ưu tiên, trong đó có 12 chất thuộc danh mục cảnh báo của California Proposition 65 vì nguy cơ gây ung thư, dị tật bẩm sinh hoặc ảnh hưởng tới khả năng sinh sản.

Đáng chú ý, 17 hóa chất liên quan đến ung thư vú xuất hiện trong 36 mẫu, bao gồm các hợp chất gây rối loạn nội tiết được xem là yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh. Bốn loại chất chống cháy được phát hiện trong cả sản phẩm tổng hợp lẫn sản phẩm gốc sinh học.

Ngoài ra, gần 10% mẫu chứa các hợp chất thiếc hữu cơ (organotins). Trong một số trường hợp, hàm lượng vượt quá ngưỡng an toàn do Liên minh châu Âu quy định. Organotins thường được dùng để ổn định nhiệt trong nhựa PVC, song có liên quan đến kích ứng da, rối loạn nội tiết và nguy cơ ung thư.

Thị trường tóc nối toàn cầu được dự báo sẽ vượt 14 tỷ USD vào năm 2028, trong đó Hoa Kỳ là quốc gia nhập khẩu lớn nhất. Với quy mô ngày càng mở rộng và các bằng chứng khoa học mới, nhóm nghiên cứu cho rằng việc tăng cường giám sát và minh bạch thành phần là hết sức cấp thiết.

Theo tiến sĩ Franklin, các cơ quan quản lý cần hành động để bảo vệ người tiêu dùng và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển sản phẩm an toàn hơn.

Nghiên cứu không chỉ đặt ra câu hỏi về mức độ minh bạch của ngành công nghiệp tóc nối, mà còn làm nổi bật vấn đề công bằng sức khỏe khi một cộng đồng phải đối mặt với nguy cơ phơi nhiễm cao hơn từ những sản phẩm phục vụ chính nhu cầu làm đẹp và bản sắc văn hóa của họ.