Trong bối cảnh bệnh gan mạn tính và ung thư gan đang trở thành một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới, một nghiên cứu mới vừa công bố đã mang đến tín hiệu đầy hy vọng cho hàng triệu bệnh nhân.

Theo các nhà khoa học, một liệu pháp tế bào tiên tiến sử dụng chính tế bào miễn dịch của người bệnh có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ tử vong hoặc phải ghép gan ở những người mắc bệnh gan giai đoạn cuối.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Cell Stem Cell đã theo dõi dài hạn các bệnh nhân tham gia thử nghiệm lâm sàng giai đoạn I/II trước đó. Kết quả cho thấy nhóm được điều trị bằng liệu pháp tế bào đại thực bào có tỷ lệ tử vong hoặc phải ghép gan thấp hơn đáng kể so với nhóm được điều trị theo phương pháp thông thường.

Cụ thể, trong thời gian theo dõi kéo dài tới 4 năm, chỉ 30,8% bệnh nhân thuộc nhóm điều trị bằng liệu pháp tế bào gặp biến cố nghiêm trọng như tử vong hoặc cần ghép gan. Trong khi đó, tỷ lệ này ở nhóm điều trị tiêu chuẩn lên tới 58,3%. Điều này đồng nghĩa với việc nguy cơ xảy ra các biến cố nghiêm trọng đã giảm khoảng 27,5%.

Theo nhóm nghiên cứu, liệu pháp mới được phát triển dựa trên khả năng phục hồi tự nhiên của hệ miễn dịch. Các bác sĩ sẽ lấy tế bào bạch cầu đơn nhân từ máu của bệnh nhân, sau đó chuyển đổi chúng thành các tế bào đại thực bào trong phòng thí nghiệm. Những tế bào này tiếp tục được đưa trở lại cơ thể nhằm kích hoạt quá trình sửa chữa các mô gan bị tổn thương.

Đại thực bào vốn đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch khi có khả năng loại bỏ tế bào hư hại, kiểm soát viêm nhiễm và hỗ trợ tái tạo mô. Đối với bệnh nhân xơ gan hoặc bệnh gan giai đoạn cuối, gan thường bị bao phủ bởi các mô sẹo khiến cơ quan này mất dần khả năng tự phục hồi. Liệu pháp mới được kỳ vọng sẽ giúp phá vỡ các mô sẹo, giảm viêm và tạo điều kiện cho các tế bào gan khỏe mạnh phát triển trở lại.

Giáo sư Stuart Forbes thuộc Đại học Edinburgh, đồng thời là nhà sáng lập khoa học của công ty công nghệ sinh học Resolution Therapeutics, đơn vị phát triển liệu pháp này cho biết bệnh gan đang là gánh nặng sức khỏe ngày càng nghiêm trọng trên phạm vi toàn cầu.

Mặc dù ghép gan hiện vẫn là phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với nhiều trường hợp bệnh gan giai đoạn cuối, nhưng nguồn tạng hiến tặng phù hợp luôn trong tình trạng khan hiếm.

"Chúng tôi hy vọng phương pháp tiếp cận này trong tương lai có thể mở rộng thêm lựa chọn điều trị cho bệnh nhân mắc bệnh gan giai đoạn cuối, từ đó giảm nhu cầu ghép gan và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh", ông cho biết.

Đáng chú ý, trong quá trình thử nghiệm, các nhà nghiên cứu không ghi nhận tác dụng phụ nghiêm trọng nào liên quan trực tiếp đến liệu pháp tế bào. Đây được xem là một tín hiệu tích cực, mở đường cho các nghiên cứu quy mô lớn hơn trong thời gian tới.

Hiện Resolution Therapeutics đang tiếp tục triển khai thử nghiệm lâm sàng mới mang tên Emerald. Phiên bản điều trị này sử dụng các đại thực bào được cải tiến nhằm tăng hiệu quả xử lý tổn thương gan. Song song đó, công ty cũng tiến hành nghiên cứu quan sát Opal để theo dõi diễn biến tự nhiên của bệnh xơ gan và suy giảm chức năng gan, phục vụ cho việc thiết kế các thử nghiệm can thiệp trong tương lai.

Dù vẫn cần thêm thời gian để xác nhận hiệu quả trên quy mô lớn, kết quả ban đầu đang mang lại niềm hy vọng lớn cho cộng đồng y học. Trong bối cảnh số ca mắc bệnh gan và ung thư gan tiếp tục gia tăng trên toàn cầu, sự xuất hiện của các liệu pháp tái tạo gan bằng tế bào được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt mới trong cuộc chiến chống lại căn bệnh vốn cướp đi sinh mạng của hàng triệu người mỗi năm.

Nguồn (eurekalert, insideprecisionmedicine)