Mua hàng online bỗng trở thành việc gần như bất khả thi đối với nhiều cư dân huyện Hành Sơn, tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc. Theo CCTV News, các nền tảng thương mại điện tử đã đưa Hành Sơn vào nhóm khu vực có nguy cơ phát sinh đơn bất thường cao. Cảnh sát Triệu Tư Kỳ, Công an huyện Hành Sơn, cho biết có thời điểm người dân gần như không thể mua hai loại trái cây trên mạng bởi người bán nhìn thấy địa chỉ Hành Sơn là ngừng xử lý đơn.

Tình trạng trên không xuất phát từ lệnh cấm của chính quyền hay lỗi vận chuyển. Nguyên nhân bắt nguồn từ chuỗi giao dịch gian lận do một người đàn ông trong huyện thực hiện.

Cả huyện gặp khó khi mua hàng online vì hơn 100 đơn bất thường

Tháng 1/2026, một nền tảng thương mại điện tử trình báo Công an huyện Hành Sơn về việc một khách hàng thường xuyên mua trái cây nhập khẩu giá trị cao, sau đó liên tục yêu cầu "chỉ hoàn tiền, không trả hàng".

Hệ thống kiểm soát rủi ro phát hiện nhiều đơn khiếu nại gửi từ các tài khoản khác nhau nhưng địa chỉ nhận hàng, thông tin liên hệ và dấu vết giao dịch trùng lặp cao. Các dữ liệu đều dẫn về một người đàn ông địa phương họ Đàm.

Theo Tòa án Nhân dân huyện Hành Sơn, từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026, Đàm đặt hơn 100 đơn hàng, chủ yếu là sầu riêng Monthong và cherry loại lớn. Sau khi nhận được trái cây còn nguyên vẹn, người này sử dụng phần mềm AI chỉnh sửa ảnh, tạo thêm vết nấm mốc, thối rữa hoặc hư hỏng.

Các bức ảnh giả được gửi cho bộ phận chăm sóc khách hàng như bằng chứng cho cáo buộc sản phẩm có vấn đề nghiêm trọng. Nền tảng sau đó chấp nhận nhiều yêu cầu hoàn toàn bộ tiền mà không buộc khách gửi trả sản phẩm.

Sau khi được hoàn tiền, Đàm bán lại số trái cây còn nguyên vẹn qua mạng xã hội và các kênh mua bán khác. Quy trình trục lợi gồm nhận hàng thật, tạo ảnh giả, lấy lại tiền rồi bán hàng lần nữa.

Để né hệ thống giám sát, người này mua nhiều tài khoản mua sắm đã xác minh danh tính và dùng các phương thức thanh toán khác nhau. Khi khám xét nơi ở, cảnh sát phát hiện 75 điện thoại phục vụ hoạt động gian lận, cùng dữ liệu chỉnh sửa ảnh bằng AI và dòng tiền giao dịch.

Do số yêu cầu hoàn tiền bất thường tập trung tại cùng một khu vực, nhiều nền tảng và người bán coi toàn huyện Hành Sơn là địa bàn rủi ro. Những khách hàng bình thường trong huyện vì thế cũng bị liên lụy.

Dùng AI tạo "trái cây thối", người đàn ông lĩnh án tù

Cơ quan chức năng xác định Đàm đã chiếm đoạt 60 quả sầu riêng Monthong, mỗi quả nặng khoảng 4,5-5kg, cùng 5 thùng cherry loại 5J. Trung tâm Chứng nhận giá huyện Hành Sơn định giá tổng số tài sản là 16.070 nhân dân tệ, tương đương khoảng 62 triệu đồng.

Tòa án nhận định Đàm biết rõ hàng hóa không bị hư hỏng nhưng vẫn sử dụng AI làm giả bằng chứng nhằm chiếm đoạt tài sản. Chuỗi hành vi đặt hàng, chỉnh sửa ảnh, yêu cầu hoàn tiền và bán lại sản phẩm đã cấu thành tội lừa đảo.

Trước khi tòa ra phán quyết, bị cáo đã hoàn trả toàn bộ số tiền và thừa nhận hành vi. Tuy nhiên, hồ sơ cho thấy người này từng bị kết án về tội lừa đảo vào năm 2024 và trước đó từng phạm tội trộm cắp, vì vậy bị xác định thuộc trường hợp tái phạm.

Tòa án Nhân dân huyện Hành Sơn tuyên phạt Đàm một năm tù và phạt bổ sung 5.000 nhân dân tệ, khoảng 19 triệu đồng. Sau phiên sơ thẩm, bị cáo không kháng cáo nên bản án đã có hiệu lực.

Theo các chuyên gia pháp lý Trung Quốc, cơ chế "chỉ hoàn tiền, không trả hàng" được tạo ra để hỗ trợ người tiêu dùng khi nhận phải hàng kém chất lượng. Tuy nhiên, cố ý làm giả bằng chứng để lợi dụng chính sách này có thể bị xử lý hình sự.

Sau vụ án, các nền tảng được khuyến nghị tăng khả năng nhận diện ảnh giả do AI tạo ra, cảnh báo đơn bất thường và áp dụng kiểm duyệt thủ công trong trường hợp đáng ngờ. Nhà bán hàng cũng cần lưu lại hình ảnh đóng gói và nội dung trao đổi với khách để bảo vệ quyền lợi.

Theo CCTV News, Rednet, Pháp trị Nhật báo