Vắc xin cúm mFlusiva. Ảnh: Nchstats.com

Theo CNBC, quyết định cấp phép mFlusiva mở thêm một lựa chọn phòng cúm cho người lớn tuổi, nhóm có nguy cơ diễn biến nặng khi mắc bệnh. Moderna cho biết vắc xin dự kiến được đưa ra thị trường vào mùa cúm thu - đông 2026-2027.

Trong thử nghiệm lâm sàng giai đoạn cuối với hơn 40.000 người lớn tuổi tại 11 quốc gia, trong đó có Mỹ, mFlusiva cho kết quả tích cực về hiệu quả phòng cúm. Các tác dụng phụ được ghi nhận chủ yếu gồm đau tại vị trí tiêm, mệt mỏi, đau cơ, buồn nôn và đau đầu, với mức độ từ nhẹ đến trung bình.

Trước đó, vào tháng 6, Ủy ban Tư vấn Vắc xin độc lập của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã nhất trí khuyến nghị phê duyệt mFlusiva dựa trên kết quả thử nghiệm giai đoạn cuối.

Mức hiệu quả của mFlusiva được đánh giá đáng chú ý trong bối cảnh hiệu quả của vắc xin cúm truyền thống có thể dao động từ 22% đến 56%, tùy mùa cúm và chủng virus lưu hành. Tiến sĩ Ofer Levy, Giám đốc Chương trình Vắc xin tại Bệnh viện Nhi Boston, cho rằng hiệu quả của vắc xin cúm hiện nay vẫn cần được cải thiện.

Cúm tiếp tục tạo gánh nặng đáng kể cho hệ thống y tế Mỹ. Theo Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Mỹ, căn bệnh này khiến hàng trăm nghìn người phải nhập viện mỗi năm và có thể gây hàng chục nghìn ca tử vong. Trẻ nhỏ và người cao tuổi là những nhóm có nguy cơ mắc bệnh nặng cao hơn.

mRNA mở hướng phát triển vắc xin cúm

Điểm khác biệt của mFlusiva nằm ở công nghệ mRNA, nền tảng từng được sử dụng trong các vắc xin COVID-19 của Moderna và Pfizer-BioNTech.

Khác với vắc xin truyền thống sử dụng virus bất hoạt hoặc virus đã làm suy yếu, vắc xin mRNA đưa vào cơ thể một đoạn RNA thông tin được thiết kế tổng hợp. Đoạn mã này hướng dẫn tế bào tạo ra một loại protein đặc trưng của mầm bệnh, qua đó kích hoạt hệ miễn dịch hình thành đáp ứng bảo vệ.

Các nhà khoa học và chuyên gia y tế công cộng từ lâu quan tâm đến khả năng ứng dụng công nghệ mRNA trong phòng cúm. Một trong những lợi thế được kỳ vọng là tốc độ phát triển và sản xuất vắc xin nhanh hơn so với phương pháp truyền thống. Điều này có thể giúp các nhà nghiên cứu điều chỉnh công thức để phù hợp hơn với những chủng virus cúm dự kiến lưu hành trong từng mùa.

Đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của công nghệ mRNA, đồng thời cho thấy nền tảng này có thể được ứng dụng vượt ra ngoài bệnh do SARS-CoV-2 gây ra.

Trong các vắc xin COVID-19 của Moderna và Pfizer-BioNTech, mRNA cung cấp cho tế bào hướng dẫn tạo ra một phiên bản không gây bệnh của protein gai virus. Hệ miễn dịch sau đó nhận diện protein này và hình thành đáp ứng miễn dịch, giúp cơ thể chuẩn bị trước khả năng nhiễm virus.

Công nghệ tương tự đang được nghiên cứu cho nhiều bệnh truyền nhiễm khác, trong đó có cúm. Với mFlusiva, Moderna kỳ vọng nền tảng mRNA có thể cải thiện hiệu quả phòng bệnh ở nhóm người lớn tuổi, vốn thường có đáp ứng miễn dịch kém hơn và dễ chịu biến chứng do cúm.

Moderna tiếp tục phát triển vắc xin mRNA

mFlusiva không phải sản phẩm mRNA duy nhất trong lĩnh vực vắc xin cúm mà Moderna phát triển. Hãng cũng đã nghiên cứu vắc xin kết hợp phòng cúm và COVID-19 trên cùng nền tảng công nghệ.

Vắc xin kết hợp này được Liên minh châu Âu phê duyệt vào tháng 4. Tuy nhiên, Moderna đã rút đơn xin cấp phép sản phẩm tại Mỹ vào năm trước, dù thử nghiệm lâm sàng giai đoạn cuối cho kết quả tích cực.

Việc mFlusiva được cấp phép tại Mỹ đánh dấu bước tiến mới của Moderna trong việc đưa công nghệ mRNA sang một bệnh truyền nhiễm phổ biến khác ngoài COVID-19. Theo kế hoạch của hãng, vắc xin sẽ có mặt trên thị trường trong mùa cúm 2026-2027.

Giám đốc điều hành Moderna Stephane Bancel cho rằng cúm vẫn là một vấn đề lớn đối với sức khỏe cộng đồng và mFlusiva sẽ bổ sung thêm một lựa chọn phòng bệnh cho người cao tuổi tại Mỹ.

Dù vậy, việc cấp phép đi kèm yêu cầu Moderna tiến hành thêm thử nghiệm lâm sàng ở nhóm người lớn tuổi hơn. Điều này cho thấy cơ quan quản lý vẫn yêu cầu bổ sung dữ liệu để đánh giá đầy đủ hiệu quả và độ an toàn của vắc xin ở những nhóm tuổi có nguy cơ cao.

Sự xuất hiện của mFlusiva diễn ra trong bối cảnh giới nghiên cứu tiếp tục tìm kiếm những phương pháp cải thiện hiệu quả phòng cúm. Với khả năng thiết kế và điều chỉnh nhanh, công nghệ mRNA được kỳ vọng có thể rút ngắn một số khâu trong quá trình phát triển vắc xin, đồng thời tạo điều kiện đáp ứng linh hoạt hơn trước sự thay đổi của virus cúm.